II OSK 1053/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego. Decyzja ta utrzymywała w mocy odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, rozbiórkę istniejących budynków oraz budowę infrastruktury technicznej. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kręgu stron postępowania oraz błędne ustalenie braku zapewnionego dostępu do drogi publicznej. NSA nie podzielił zarzutu dotyczącego kręgu stron, wskazując, że kwestia pominięcia stron mogłaby być uwzględniona tylko w kontekście wznowienia postępowania, a w aktach sprawy znajdowała się notatka wyjaśniająca usunięcie niektórych osób z listy stron. Kluczową kwestią sporną była ocena dostępu do drogi publicznej. Sąd uznał, że zgodnie z Prawem budowlanym i rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, dostęp do drogi publicznej jest niezbędny. Zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dostęp ten może być bezpośredni, przez drogę wewnętrzną lub przez służebność. Musi być faktyczny i prawny. NSA podkreślił, że przeznaczenie działki w planie miejscowym na drogę wewnętrzną nie tworzy obowiązku udostępnienia jej osobom trzecim bez tytułu prawnego. Właściciele działek prywatnych, nawet jeśli stanowią drogę wewnętrzną, mają prawo ograniczać do niej dostęp. W analizowanej sprawie inwestor nie wykazał prawnego tytułu do przejazdu przez działkę nr [...], a właściciele tej działki nie wyrazili zgody na ustanowienie służebności. Sąd uznał, że zapisy planu miejscowego dotyczące dróg wewnętrznych nie uprawniają do korzystania z cudzej własności bez tytułu prawnego. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej w kontekście planów miejscowych i własności prywatnej dróg wewnętrznych.
Dotyczy sytuacji, gdy droga wewnętrzna stanowi własność prywatną i nie ma ustanowionej służebności lub innego tytułu prawnego do korzystania z niej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przepisów dotyczących kręgu stron postępowania administracyjnego, polegające na niezawiadomieniu wszystkich współwłaścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego?
Odpowiedź sądu
Nie, takie naruszenie mogłoby być uwzględnione tylko w kontekście zarzutu wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), gdyby zostało podniesione przez podmiot pominięty w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może być podstawą uchylenia decyzji tylko wtedy, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony, czyli ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać, a sąd z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty.
Czy działka oznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 7.KDD (ulica klasy dojazdowej) stanowi ogólnodostępną drogę wewnętrzną zapewniającą dostęp do drogi publicznej dla inwestycji, nawet jeśli stanowi własność prywatną i nie ustanowiono na niej służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeznaczenie działki w planie miejscowym na drogę wewnętrzną nie oznacza, że właściciel ma obowiązek udostępnić ją osobom trzecim bez tytułu prawnego. Dostęp do drogi publicznej musi być faktyczny i prawny, a samo przeznaczenie terenu w planie nie tworzy uprawnień cywilnoprawnych do korzystania z cudzej nieruchomości.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że dostęp do drogi publicznej musi być zapewniony faktycznie i prawnie. Plan miejscowy określa przeznaczenie terenu, a nie obowiązek realizacji inwestycji czy udostępniania prywatnej własności. Zapisy planu nie uprawniają osób trzecich do korzystania z cudzej nieruchomości bez tytułu prawnego. Właściciele działek prywatnych, nawet jeśli stanowią drogę wewnętrzną, mają prawo ograniczać do niej dostęp, chyba że ustanowiono służebność lub inny tytuł prawny.
Czy naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w zakresie dostępu do drogi publicznej, może skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd administracyjny prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty dotyczące naruszenia tych przepisów nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym i przepisach prawa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. nie mogły być uwzględnione, ponieważ sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny w zakresie dostępu do drogi publicznej, a ustalenia organów administracji w tym zakresie były zgodne z prawem.
Przepisy (18)
Główne
Pr.bud. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 2 § pkt 14
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 14
Pomocnicze
Pr.bud. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr.bud. poprzez zaakceptowanie wadliwego działania organu II instancji w postaci zaniechania ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania administracyjnego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. w zw. z art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez zaakceptowanie wadliwego działania organu II instancji w postaci błędnego przyjęcia, że dojazd do działki budowlanej poprzez ogólnodostępną drogę wewnętrzną nie stanowi ogólnodostępnej drogi wewnętrznej. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaakceptowanie wadliwego działania organu II instancji w postaci nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędnej oceny materiału dowodowego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i 2 oraz art. 9 k.p.a. poprzez zaakceptowanie wadliwego działania organu II instancji, które polega na braku wyjaśnienia w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji zróżnicowania pomiędzy drogami wewnętrznymi. • Naruszenie art. 134 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Dostęp do drogi publicznej powinien być dostępem faktycznym i prawnym, zapewniający kumulatywne spełnienie obu tych przesłanek. • Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określonego terenu pod drogę wewnętrzną nie oznacza, że właściciel tego terenu ma obowiązek tę drogę zrealizować oraz udostępnić osobom trzecim. • Plan miejscowy nie jest źródłem uprawnień cywilnoprawnych i nie można z niego wywodzić uprawnień do korzystania z cudzej nieruchomości bez tytułu prawnego. • Zapis ten w żaden sposób nie uprawnia jednak osób trzecich do korzystania z cudzej własności bez tytułu prawnego. • Fakt obsługi komunikacyjnej tych budynków z drogi wewnętrznej nie wiąże się z uznaniem, że dostęp ten nie powinien być, lub nie został, prawnie zapewniony.
Skład orzekający
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Mirosław Gdesz
członek
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej w kontekście planów miejscowych i własności prywatnej dróg wewnętrznych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy droga wewnętrzna stanowi własność prywatną i nie ma ustanowionej służebności lub innego tytułu prawnego do korzystania z niej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do drogi publicznej dla inwestycji budowlanych, a orzeczenie precyzuje, że plan miejscowy nie tworzy automatycznie prawa do korzystania z prywatnej drogi wewnętrznej.
“Własna droga wewnętrzna to nie gwarancja dostępu do posesji – NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.