II OSK 1051/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję o ponownym wpisie budynku koszarowego do rejestru zabytków. Sąd Wojewódzki ustalił, że budynek był już wcześniej wpisany do rejestru, jednak decyzja ta została uchylona w trybie nadzwyczajnym (art. 161 Kpa) w 2000 r. z powodu stanu technicznego zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu. NSA uznał, że ponowne wpisanie obiektu do rejestru zabytków w 2021 r. naruszało zasadę trwałości decyzji ostatecznej oraz zasadę lojalności władzy publicznej wobec obywatela, ponieważ nie wykazano nowych okoliczności uzasadniających zmianę stanowiska organu. Sąd podkreślił, że organ nie może dowolnie zmieniać swoich poprzednich orzeczeń, zwłaszcza gdy pierwotne uchylenie wpisu wynikało z zagrożenia bezpieczeństwa. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra, podzielając argumentację Sądu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady trwałości decyzji ostatecznej i zasady lojalności władzy publicznej w kontekście ochrony zabytków, zwłaszcza gdy wcześniejsze decyzje uchylono z powodów bezpieczeństwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji o wpisie do rejestru zabytków w trybie nadzwyczajnym z powodu zagrożenia dla życia ludzkiego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ponowny wpis obiektu do rejestru zabytków jest dopuszczalny, jeśli wcześniejsza decyzja o wpisie została uchylona w trybie nadzwyczajnym z powodu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, a nie wykazano nowych okoliczności uzasadniających zmianę stanowiska organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowny wpis nie jest dopuszczalny w takiej sytuacji, gdyż narusza to zasadę trwałości decyzji ostatecznej i zasadę lojalności władzy publicznej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uchylenie decyzji o wpisie do rejestru zabytków w trybie art. 161 Kpa z powodu zagrożenia dla życia ludzkiego wymagało wykazania nowych okoliczności, aby uzasadnić ponowny wpis. Brak takich okoliczności i dowolna zmiana stanowiska organu narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznej i lojalności władzy publicznej.
Czy organ administracji publicznej może dowolnie zmieniać swoje stanowisko w sprawie wpisu do rejestru zabytków, ignorując wcześniejsze ustalenia dotyczące zagrożenia dla bezpieczeństwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może dowolnie zmieniać stanowiska i zaprzeczać swoim poprzednim orzeczeniom, zwłaszcza gdy dotyczą one bezpieczeństwa publicznego.
Uzasadnienie
Zasada trwałości decyzji ostatecznych, wynikająca z art. 16 § 1 Kpa, zapewnia bezpieczeństwo prawne i pewność prawa. Organ nie może lekceważyć ustaleń z poprzednich decyzji, szczególnie tych dotyczących zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzkiego.
Przepisy (6)
Główne
Kpa art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych służy realizacji bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa, zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz ochrony praw nabytych, motywowane potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyjnoprawnych.
Kpa art. 161 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umożliwia uchylenie ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym, np. w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego.
Pomocnicze
Ppsa art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
Ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli zarzuty są niezasadne.
Ppsa art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasadę ograniczonej kognicji NSA w postępowaniu kasacyjnym.
Ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowny wpis do rejestru zabytków narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznej. • Organ nie wykazał nowych okoliczności uzasadniających zmianę stanowiska w sprawie wpisu. • Uchylenie poprzedniej decyzji o wpisie z powodu zagrożenia dla życia ludzkiego miało kluczowe znaczenie. • Organ naruszył zasadę lojalności władzy publicznej wobec obywatela.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Ministra dotyczące wadliwej oceny postępowania przez WSA (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 Kpa). • Zarzuty Ministra dotyczące przekroczenia granic swobodnego uznania administracyjnego przez WSA. • Zarzuty Ministra dotyczące braku wykazania przez organ wartości wymagających ochrony konserwatorskiej. • Zarzuty Ministra dotyczące braku wskazania konkretnych przepisów naruszonych z rozdziału 2 Kpa. • Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej, ochrony praw nabytych i lojalności władzy publicznej.
Godne uwagi sformułowania
zasada trwałości decyzji ostatecznej • zasada lojalności władzy publicznej wobec obywatela jako komponentu zasady demokratycznego państwa prawnego • eliminując w trybie nadzwyczajnym ww. decyzję w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków stwierdził zaistnienie konieczności ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, kosztem ochrony wartości zabytkowych obiektu • nie może zatem dowolnie zmieniać stanowiska, zaprzeczając swoim poprzednim orzeczeniom • do takiej sytuacji doszło w niniejszej sprawie • w sposób oczywisty przekroczone zostały granice uznania administracyjnego, zaś zaskarżoną decyzję cechuje w istocie dowolność i nie respektowanie ustaleń wynikających z ostatecznej decyzji wydanej w trybie art. 161 Kpa
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
członek
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady trwałości decyzji ostatecznej i zasady lojalności władzy publicznej w kontekście ochrony zabytków, zwłaszcza gdy wcześniejsze decyzje uchylono z powodów bezpieczeństwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji o wpisie do rejestru zabytków w trybie nadzwyczajnym z powodu zagrożenia dla życia ludzkiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między ochroną dziedzictwa narodowego a bezpieczeństwem publicznym, a także fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak trwałość decyzji i lojalność władzy.
“Czy budynek zagrażający życiu może być wpisany do rejestru zabytków? NSA rozstrzyga konflikt między ochroną dziedzictwa a bezpieczeństwem.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.