II OSK 1051/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich, uznając, że brak jest podstaw do ich zachowania, mimo twierdzeń o represjach politycznych.
Sprawa dotyczyła pozbawienia W. L. uprawnień kombatanckich, które uzyskał z tytułu utrwalania władzy ludowej. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie. Kluczowe było ustalenie, czy W. L. spełniał przesłanki do zachowania uprawnień z tytułu represji politycznych lub religijnych, co wymagało potwierdzenia przez Instytut Pamięci Narodowej. IPN odmówił takiego potwierdzenia, co przesądziło o braku podstaw do zachowania uprawnień.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W. L. pierwotnie uzyskał uprawnienia z tytułu „utrwalania władzy ludowej”. Po postępowaniu weryfikacyjnym, organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień, powołując się na brak podstaw do ich zachowania zgodnie z ustawą o kombatantach. Sąd pierwszej instancji potwierdził prawidłowość tej decyzji, wskazując, że W. L. nie wykazał przesłanek do zachowania uprawnień, a kluczowe było negatywne stanowisko Instytutu Pamięci Narodowej w kwestii potwierdzenia represji politycznych lub religijnych. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym odmowę zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przed IPN. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że W. L. uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a brak potwierdzenia przez IPN jego twierdzeń o represjach uniemożliwia zachowanie tych uprawnień. Sąd uznał, że decyzja IPN była wiążąca, a odmowa zawieszenia postępowania przez WSA była uzasadniona względami celowościowymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie może zachować uprawnień, jeśli Instytut Pamięci Narodowej nie potwierdził faktu przebywania w areszcie lub więzieniu za działalność polityczną lub religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski.
Uzasadnienie
Ustawa o kombatantach w art. 25 ust. 2 pkt 2 stanowi, że osoby uzyskujące uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej są ich pozbawiane, chyba że spełniają wyjątki określone w ustawie, w tym dotyczące represji politycznych. Brak potwierdzenia tych represji przez IPN uniemożliwia zachowanie uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2, art. 4 ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Pomocnicze
u.o.k. art. 4 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Za działalność kombatancką uznaje się okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe, specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego toczącego się postępowania.
PPSA art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Twierdzenie skarżącego, że udowodnił przebywanie bez wyroku w areszcie w L. i więzieniu w B. P. za działalność polityczną i religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski, mimo negatywnej decyzji Prezesa IPN. Zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 PPSA przez odmowę zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przed IPN.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie... Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdza okoliczność, o której mowa w art. 4 ust.1 pkt. 4 ustawy Decyzja ta posiada walor decyzji ostatecznej i mogła stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy niniejszej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Izabela Ostrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących pozbawienia uprawnień osób, które uzyskały je z tytułu utrwalania władzy ludowej, a jednocześnie twierdzą, że były ofiarami represji politycznych. Określenie roli decyzji IPN w postępowaniu o pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz zasad zawieszania postępowania przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej kombatantów i interpretacji przepisów z lat 90. XX wieku. Wymaga potwierdzenia przez IPN faktów dotyczących represji, co jest kluczowe dla zachowania uprawnień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia historyczno-prawnego związanego z uprawnieniami kombatanckimi i oceną działalności z okresu PRL. Pokazuje złożoność weryfikacji tych uprawnień i rolę IPN.
“Czy walka o władzę ludową wyklucza status kombatanta?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1051/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-07-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki /przewodniczący/ Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/ Izabela Ostrowska Symbol z opisem 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Kombatanci Sygn. powiązane II SA/Lu 753/06 - Wyrok WSA w Lublinie z 2007-04-17 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 42 poz 371 art. 4 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 753/06 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 753/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę W. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich W. L.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że uprawnienia kombatanckie W. L. uzyskał z mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w S. z dnia [...] września 1976 r. (zaświadczenie Nr [...]) z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w okresie od [...] sierpnia 1947 r. do [...] grudnia 1947 r. W wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] sierpnia 2000 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. pozbawiono stronę uprawnień kombatanckich. Następnie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Lu 1013/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] czerwca 2001 r. zalecając organowi zbadanie, czy do zainteresowanego ma zastosowanie przepis art. 4 ust.1 pkt 4 ustawy o kombatantach (...). Wykonując zalecenia Sądu Kierownik Urzędu wezwał zainteresowanego do przedstawienia decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej potwierdzającej fakt jego osadzenia w areszcie bez wyroku za działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość RP. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] utrzymaną następnie w mocy przez decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu odmówił potwierdzenia, iż zainteresowany przebywał w areszcie w Lublinie od [...] sierpnia 1948 r. do [...] sierpnia 1948 r. oraz w więzieniu w B. P. w październiku 1948 r. za działalność polityczną i religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski. W uzasadnieniu w/w decyzji wskazano, iż zainteresowany nie prowadził działalności politycznej ani religijnej, związanej z walką o suwerenność i niepodległość, która byłaby przyczyną aresztowania. Wobec powyższego Kierownik Urzędu nie miał podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach. W ocenie organu nie budzi wątpliwości, że strona uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach Milicji Obywatelskiej, co potwierdzają obiektywne dowody z dokumentów w postaci akt ZBOWiD Zarząd Wojewódzki w S., w tym zaświadczenie z Komendy Wojewódzkiej MO w L. z dnia [...] kwietnia 1976 r. Ponadto wyjaśniono , iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające pozbawienie kombatanta uprawnień kombatanckich, jako że wykonywanie obowiązków funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. Tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Organ również stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby spełniał przesłanki przewidziane w treści przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 omawianej ustawy warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Takimi okolicznościami są: uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, uzyskanie uprawnień z mocy obecnie obowiązującej ustawy oraz pełnienie z poboru służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych W. L. podniósł, iż decyzja z dnia [...] lipca 2006 r. jest niezgodna z prawem, gdyż w jego ocenie organ winien wstrzymać się z wydaniem zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez WSA w Warszawie jego skargi na decyzję Prezesa IPN Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Do skargi dołączy również odpis skargi na w/w decyzję Prezesa IPN - u , w której zawarł polemikę z trafnością zawartych w niej ocen. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną wyjaśniając, że organ administracji rozpoznając przedmiotowa sprawę wydał prawidłową decyzję pozostającą w zgodzie zarówno z przepisami postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego. Podniesiono , iż stosownie do treści art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2, art. 4 ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od dnia 10 maja 1945 r. do dnia 30 czerwca 1947 r. Treść powołanego przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach w ocenie Sądu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że osoby, które posiadały potwierdzony jeden tytuł do uprawnień w postaci "utrwalania władzy ludowej", uprawnień tych zostają pozbawione w sposób obligatoryjny z pewnymi jednak unormowanymi w tym przepisie wyjątkami obejmującymi w szczególności te osoby, które uprawnienia te zachowały z tytułów określonych w art. 4 ustawy". Jak przypomniano skarżący w toku całego postępowania twierdził, iż przebywał w areszcie w L. w dniach od [...] sierpnia 1948 r. do [...] sierpnia 1948 r. oraz w więzieniu w B. P. w październiku 1948 r. za działalność polityczną i religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski, co wypełnia treść art. 4 ustawy, w związku z czym art. 25 ustawy nie może mieć do niego zastosowania. Wprawdzie twierdzeń tych nie dokumentował, ale w tej sytuacji rzeczą organu orzekającego (zgodnie z zaleceniem NSA) było wezwać stronę do wskazania na tę okoliczność dowodów, a także podjąć wszelkie możliwe czynności dowodowe we własnym zakresie. W ocenie Sądu okoliczność dwukrotnego osadzenia w więzieniu skarżącego związana w jego ocenie z działalnością polityczną i religijną prowadzoną w imię walki o suwerenność i niepodległość Polski została wyczerpująco i należycie wyjaśniona. Przyjęto, że organ rozstrzygający nie ma uprawnień do weryfikacji i potwierdzania okoliczności, na które powołuje się skarżący, gdyż jedynie Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdza okoliczność, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy. W takiej sytuacji Urząd ds. Kombatantów zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie w oparciu o zajęte przez IPN stanowisko w przedmiocie potwierdzenia okoliczności na które powołuje się strona. Zauważono, że Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. odmówił potwierdzenia, że skarżący przebywał w areszcie w L. oraz w więzieniu w B. P. za działalność polityczną lub religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. (sygn. akt V SA/Wa 1553/06) skargę W. L. na powyższą decyzję Prezesa IPN –u oddalił. Ponadto, Sąd zauważył, iż ze złożonych przez pełnomocnika Urzędu ds. Kombatantów dokumentów wynika , że wyrok ten nie jest prawomocny, jednakże w ocenie Sądu fakt ten nie mógł stanowić przeszkody w rozpoznaniu przedmiotowej skargi. Sąd kierując się względami celowościowymi postępowania nie znalazł dostatecznych podstaw do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie skargi na decyzję Prezesa IPN - u w oparciu o przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Decyzja ta posiada walor decyzji ostatecznej i mogła stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy niniejszej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Dodatkowo wskazano, iż w razie ewentualnej zmiany lub uchylenia decyzji Prezesa IPN w tym zakresie strona będzie mogła wnieść o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Ponadto Sąd w tej sprawie przyznał ,że nie mógł odnieść się do okoliczności podnoszonych przez skarżącego zarówno w skardze jak i w późniejszych pismach odnośnie jego zarzutów pod adresem decyzji wydanej przez Prezesa IPN - u, gdyż jest ona przedmiotem odrębnego postępowania przeprowadzonego przez inny organ administracji publicznej i weryfikowanego przez inny właściwy sąd administracyjny. Konkludując przyjęto, że W. L. uprawnienia kombatanckie uzyskał na podstawie dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej co zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze ustawy o kombatantach stanowiło podstawę pozbawienia go uprawnień kombatanckich. Nie zachodziły przy tym przesłanki wskazane w zdaniu drugim powołanego przepisu umożliwiające zachowanie tych uprawnień. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik W. L. zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucono: - naruszania prawa materialnego art.4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. 2002 r. , Nr 42 poz. 371 ze zm. ) w związku z art. 25 ust. 2 pkt. 2 zdanie 2 powyższej ustawy przez błędną wykładnię i nietrafna uznania : że mimo, iż skarżący udowodnił , że przebywał bez wyroku w areszcie w L. w dniach od: [...] sierpnia 1948 r. do dnia [...] sierpnia 1948 r. , oraz w więzieniu B. P. w październiku 1948 r. za działalność polityczną i religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość to został pozbawiony uprawnień kombatanckich ,co spowodowało w konsekwencji także naruszenie przepisu prawa procesowego art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) przez odmowę zawieszenia niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie skargi W. L. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej w przedmiocie odmowy potwierdzenia, iż zainteresowany przebywał w areszcie w Lublinie od [...] sierpnia do [...] sierpnia 1948 r. oraz w więzieniu w B. P. w październiku 1948 r., za działalność polityczna i religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski. Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie nieuiszczonych kosztów zastępstwa adwokackiego przy sporządzeniu niniejszej skargi lub przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenia niniejszej skargi kasacyjnej albowiem koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. W motywach skargi kasacyjnej wskazano, że zaskarżony wyrok nie jest trafny. Skoro w tej sprawie jest niesporne , że postępowanie sądowe ze skargi W. L. na decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu nie zostało dotychczas prawomocnie zakończone, to W. L. nie tylko konsekwentnie twierdzi, że przebywał bez wyroku w areszcie w L. w dniach od [...] sierpnia 1948 r. do [...] sierpnia 1948 r. oraz w więzieniu w B. P. w październiku 1948 r. za działalność polityczną i religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski, ale swoje twierdzenie, że został bez wyroku pozbawiony wolności udowodnił. Skoro uzasadnienie zaskarżonego wyroku stwierdza "że organ rozstrzygający nie ma uprawnień do weryfikacji i potwierdzenia okoliczności, na która powoływał się skarżący, gdyż jedynie Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdza okoliczność ,o której mowa w art. 4 ust.1 pkt. 4 ustawy " to oczywistym jest w ocenie skarżącego , że postępowanie przed Sadem pierwszej instancji winno zostać zawieszona w oparciu o przepis art.125 §1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie skargi W. L. na decyzję Prezesa IPN - u . Stąd też uznano ,że oddalenie skargi na obecnym etapie postępowania było przedwczesne i rażąco narusza art.125 §1 pkt.1 powyższej ustawy, co miało bezpośredni negatywny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. W ocenie skarżącego udowodnił on też fakt przebywania w areszcie od [...] do [...] sierpnia 1948 r. dokumentami urzędowymi a pobyt w więzieniu bez wyroku w październiku 1948 r. zeznaniami świadków. Z konsekwentnych i spójnych zeznań wnioskodawcy oraz dokumentów urzędowych wynika, że wnioskodawca był ministrantem ,demonstracyjnie przyjmował obraz Matki Bożej i odmawiał różaniec (k,69) i czytał czasopismo kościelne " Rycerz Niepokalanej" a do organów Milicji Obywatelskiej wstąpił wyłącznie na prośbę księdza M. J. i syna organisty z parafii Z. S. F. doprowadzając do ujawniania i skazania sprawców napadu i kradzieży na Plebanię u księdza notabene też funkcjonariuszy MO. Samo aresztowanie skarżącego za zawarcie małżeństwa w kościele z członkiem W i N bez zgody przełożonego powinno prowadzić do wykładni art.4 ust. 1 pkt. 4 pozwalającej uznać , że aresztowanie to miało związek z działalnością religijną W. L. w zestawieniu z udowodnionymi faktami bycia przez skazanego ministrantem , czytania i propagowania prasy kościelnej, działania na korzyść parafii i proboszcza (ujawnianie sprawców kradzieży i pobicia księdza ), demonstracyjnego przyjmowania obrazu Matki Boskiej i odmawiania różańca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Natomiast skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie ma usprawiedliwionych podstaw , co sprawia , że nie zasługuje na uwzględnienie . Skarżący pozbawiony został uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego( Dz. U. Nr 42 z 2002 r. poz. 371 ze zm.) zgodnie , z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów nie wymienionych w art. 1 ust.2, art. 2 oraz w art. 4. Uprawienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Przepis art. 25 ust.2 pkt 2 powołanej ustawy o kombatantach określa przesłanki materialno-prawne, które kształtują treść stosunku prawnego. Sposób zestawienia tych przesłanek w jednej normie prawnej na zasadzie przeciwstawienia (pozbawiają uprawnień kombatanckich – zachowują te uprawnienia) – oznacza, że podstawa zachowania uprawnień kombatanckich stanowi przeszkodę do zastosowania przesłanki dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich. Norma prawna wyżej wskazana stanowi samodzielną podstawę do orzekania przez organ administracji publicznej w sprawach o pozbawienie uprawnień kombatanckich nabytych zgodnie z dotychczasowymi przepisami przed wejściem w życie wskazanej wyżej ustawy o kombatantach z 1991 r. Z analizy akt przedmiotowej sprawy w sposób niesporny wynika, iż W. L. uzyskał uprawnienia kombatanckie na tej podstawie, że jako milicjant w szeregach Milicji Obywatelskiej w okresie od [...] sierpnia 1947 r. do [...] grudnia 1947 r. brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem na terenie województwa lubelskiego a uprawnienia kombatanckie przyznano stronie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w w/w okresie orzeczeniem Nr [...] Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w S. z dnia [...] września 1976 r. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwala na uznanie, iż W. L. prowadził inną działalność kombatancką , z którą omawiana ustawa wiąże ewentualną możliwość zachowania posiadanych uprawnień. Uprawnienia kombatanckie są szczególnym wyróżnieniem za zasługi dla Polski, zatem przyznanie tychże uprawnień (ich zachowanie) musi mieć za podstawę albo działalność , z którą ustawa o kombatantach łączy te uprawnienia bądź też być ofiarą w miejscach i z przyczyn określonych w tej ustawie. Niewątpliwie zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956 , na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie , przez sądy powszechne , wojskowe, specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość . Przy czym potwierdzenie okoliczności osadzenia bez wyroku w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski następuje na wniosek osoby zainteresowanej przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ( art. 8ust. 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach ). Skarżący wskazywał w toku postępowania , że bez wyroku przebywał w areszcie w L. od [...] do [...] sierpnia 1948 r. oraz w więzieniu w B. P.1948 r. za działalność polityczną i religijną związaną z walką o suwerenność niepodległej Polski. Tym samym organ prowadzący postępowanie wezwał stronę do przedstawienia stosownej decyzji w tym zakresie wydanej przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Skarżący jednakże nie potwierdził tego w sposób wymagany albowiem ostateczną decyzją Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzją tego organy z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] odmówiono stronie potwierdzenia okresu przebywania bez wyroku w areszcie w L. od [...] do [...] sierpnia 1948 r. oraz w październiku 1948 r. w więzieniu w B. P. za działalność polityczną i religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski . Tym samym ostateczne rozstrzygnięcie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej nie potwierdza posiadania prawa strony do zachowania uprawnień kombatanckich z tytułu o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, to zaś w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nakazywało podjąć decyzję o pozbawieniu w/w uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 w związku z art. 4 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kombatantach jako nabytych wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Natomiast poza zakresem oceny Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów jak i Sądu pierwszej instancji pozostawała kwestia prawidłowości decyzji wydanej przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej w tym przedmiocie i jako decyzja ostateczna w administracyjnym toku postępowania wiązała w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Powyższe rozważania jednoznacznie wskazują na wadliwość poglądu skarżącego zawartego w skardze kasacyjnej , że w niniejszym postępowaniu udowodnił , iż przebywał bez wyroku w areszcie w L. i w więzieniu w B. P. za działalność polityczną i religijną związana z walką o suwerenność i niepodległość Polski. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieskuteczny pozostaje w tej sprawie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowań przed sądami administracyjnymi pozwalający Sądowi administracyjnemu fakultatywnie ( Sąd może ) zawiesić z urzędu postępowanie jeżeli rozstrzygniecie sprawy zależy od innego toczącego się postępowania administracyjnego, sadowoadministracyjnego , sadowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten dotyczy więc wystąpienia w sprawie kwestii prejudycjalnej (zagadnienia wstępnego). Przez pojecie zagadnienia wstępnego w postępowaniu sadowoadministracyjnym należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania . Zawieszenie na tej podstawie skoro jest fakultatywne to decydują o tym względy celowościowe zaś celowość zawieszenia w tym zakresie pozostawiona jest ocenie Sądu. W niniejszej sprawie w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie brak było podstaw do zawieszenia postępowania w tej sprawie z uwagi na zaskarżenie przez stronę decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wystarczającą podstawą do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich jest ostateczna decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej , odmawiająca potwierdzenia stronie uprawnień o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kombatantach. Ewentualne uwzględnienie skargi kasacyjnej w tej sprawie może spowodować wznowienie postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich o czym także prawidłowo poinformowano skarżącego w motywach zaskarżonego wyroku. Zatem Sąd pierwszej instancji w oparciu o kryterium celowości zawieszenia postępowaniu nie znalazł ku temu przesłanek i trudno jest ten sposób rozumowania zakwestionować. Nie można tym samym uznać , że naruszono tę normę prawa procesowego wydając wyrok przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Nie doszło więc wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego w niej wskazanych jak i przepisów prawa procesowego a wydany wyrok odpowiada prawu. Zważywszy zatem , że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleni skargi kasacyjnej . Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi Z. P. z zespołu Adwokackiego Nr [...] w L. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz adwokatowi O. Z. z Kancelarii Adwokackiej przy ul [...] lok. [...] w W. za reprezentowanie skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy gdyż przepisy art. 209 i 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną , należne od Skarbu Państwa ( art. 250 ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach 258-261 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 , poz. 1348 ze zm. ) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenia , o jakim mowa w tym przepisie . .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI