II OSK 1049/22

II OSK 1049/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski
Piotr Broda
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Po 924/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-02-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 778
art. 54 w zw. z art. 64 oraz art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 924/21 w sprawie ze skargi Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 1 września 2021 r. nr SKO-4220A/28/21 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 11 lutego 2022 r., IV SA/Po 924/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu w sprawie ze skargi Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu (RDOŚ) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu (SKO lub Kolegium) z 1 września 2021 r. nr SKO-4220A/28/21, w przedmiocie umorzenia postępowania, uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, oraz zwrócił skarżącemu nadpłacony wpis w kwocie 300 zł. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu pierwszej instancji, RDOŚ pismem z 29 maja 2020 r., na podstawie art. 76 ust. 3 i ust. 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Uioś), wystąpił do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ż. z 30 listopada 2016 r. znak: GP.6730.130.2016, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie magazynu płodów rolnych z własnego gospodarstwa rolnego na terenie położonym w G. gm. Ż. działka nr [...] i nr [...], obręb [...], wydanej na wniosek inwestora – K.P.
2.2. Wyrokując w sprawie IV SA/Po 924/21 kolejno wskazano, że SKO decyzją nr SKO-4220A/25/20 z 18 sierpnia 2020 r. stwierdziło nieważność w/w decyzji Wójta Gminy Ż. z 30 listopada 2016 r. (znak: GP.6730.130.2016.), zaś K.P. (inwestor) złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w wyniku czego SKO decyzją z 5 listopada 2020 r. nr SKO-4220A/98/20, utrzymało w mocy własną decyzję wydaną w I instancji. K.P. złożył skargę na powyższą decyzję SKO, rozpoznając ją WSA w Poznaniu wyrokiem z 6 maja 2021 r., IV SA/Po 58/21, uchylił decyzję Kolegium z 5 listopada 2020 r. nr SKO-4220A/98/20, wydaną na skutek wniosku inwestora o ponowne rozpoznanie sprawy.
2.3. Dalej w wyroku IV SA/Po 924/21 przywołano, że SKO, po ponownym rozpoznaniu sprawy, powołaną na wstępie decyzją z 1 września 2021 r. i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), uchyliło swoją własną decyzję z 18 sierpnia 2020 r. wydaną w postępowaniu nieważnościowym w I instancji oraz umorzyło postępowanie z wniosku RDOŚ o stwierdzenie nieważności źródłowej decyzji Wójta Gminy Ż. z 30 listopada 2016 r. znak: GP.6730.130.2016, jako wszczętego przez osobę nie będącą stroną postępowania.
Sąd pierwszej instancji przytoczył, że w uzasadnieniu swej decyzji w II instancji Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 76 Uioś, na mocy ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1712 ze zm., dalej jako "nowela Uioś 2019"), uzyskał nowe brzmienie obowiązujące od 24 września 2019 r. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska kieruje wystąpienie, którego treścią może być wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. W tych sprawach właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska przysługują prawa strony, gdy przejął kompetencję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W sprawie zakończonej źródłową decyzją Wójta Gminy Ż., ani przed zmianą właściwości instancyjnej wnioskodawcy postępowania nieważnościowego, ani po tej zmianie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego, żadnemu ze wskazanych organów nie przysługiwały w sprawie prawa strony. Poza tym – w ocenie SKO – przepis art. 76 ust. 1 Uioś wyraźnie stanowi o możliwości skierowania wystąpienia w sprawach decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie w postępowaniach w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
3.1. Dalej w wyroku sąd pierwszej instancji wskazał, że RDOŚ wniósł skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO wydaną w II instancji i zażądał stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy SKO do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 119 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.; Ppsa) skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
3.2. W ocenie skarżącego RDOŚ kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem:
1) art. 105 § 1 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że RDOŚ nie ma legitymacji do żądania wszczęcia postępowania, gdy w rzeczywistości zostało ono wszczęte z urzędu na podstawie art. 76 ust. 3 i 8 Uioś (Dz. U. 2021, poz. 247 ze zm.),
2) art. 157 § 2 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że datą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest data wszczęcia lub rozstrzygnięcia postępowania głównego,
3) art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 noweli Uioś 2019 poprzez błędne przyjęcie, że wskazane przepisy miały zastosowanie w kontrolowanej sprawie,
4) art. 76 ust. 3 i ust. 8 Uioś poprzez odmowę RDOŚ praw strony w postępowaniu wszczętym na jego zawiadomienie,
5) art. 76 ust. 3 Uioś poprzez jego pominięcie przy rekonstruowaniu podstawy prawnej wystąpienia RDOŚ i błędne przyjęcie, że taką podstawą jest przepis art. 76 ust. 1 powołanej ustawy,
6) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdy decyzja Wójta Gminy Ż. z 30 listopada 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2021, poz. 741 ze zm.; Upzp),
7) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady budzenia zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej i uniknięcie merytorycznego rozpoznania sprawy poprzez jego umorzenie z przyczyn formalnych i pomimo braku przesłanek do wydania takiego rozstrzygnięcia.
3.3. SKO wniosło o oddalenie skargi podnosząc, że sformułowane w niej zarzuty są nieuzasadnione.
3.4. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu skargę uwzględnił.
3.5. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że SKO dokonało błędnego założenia, że zasada lex retro non agit w okolicznościach takich, jak w kontrolowanej sprawie, stanowi przeszkodę dla uznania legitymacji RDOŚ. Sąd ten wskazał, że przystępując do ponownego rozpoznania sprawy SKO będzie miało na uwadze, że okolicznością indyferentną z punktu widzenia kompetencji ustanowionej przepisem art. 76 ust. 3 Uioś jest to, czy wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji, która została wydana, czy też stała się ostateczna, przed wejściem w życie tego przepisu.
Zdaniem tegoż sądu kompetencja RDOŚ przewidziana w art. 76 ust. 3 Uioś nie została w żaden sposób ograniczona. Nie ma podstaw prawnych stanowisko, że wskazana kompetencja dotyczy decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 Uioś, ale wydanych dopiero po wejściu w życie art. 76 ust. 3 tej ustawy. Prawo powyższego organu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności pozostaje aktualne w odniesieniu do każdej decyzji, która funkcjonuje w obrocie prawnym. Celem rozważanej kompetencji jest ochrona obiektywnego porządku prawnego, usunięcie stanu niezgodności z prawem.
4.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł K.P. – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości.
4.2. Na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2022, poz. 329), zarzuca się naruszenie prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa w zw. z art. 76 ust. 3 i 8 Uioś w zw. z art. 9 noweli Uioś 2019 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz.
4.3. Na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa zarzuca się ponadto naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 Ppsa poprzez niezastosowanie w zw. z art. 3 § 1 Ppsa polegające na uwzględnieniu skargi pomimo, że uchylona decyzja SKO została wydana zgodnie z prawem;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie i art. 151 Ppsa poprzez niezastosowanie w zw. z art. 3 § 1 Ppsa poprzez uchylenie decyzji SKO pomimo naruszenia "przez RDOŚ" przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 6 K.p.a. polegające na złożeniu wniosku przez RDOŚ opartego na błędnej podstawie prawnej, tj. art. 76 ust. 3 i 8 Uioś, który to "przepis" nie powinien być zastosowany w przedmiotowej sprawie, co miało bezpośredni wpływ na uwzględnienie skargi;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie i art. 151 Ppsa poprzez niezastosowanie w zw. z art. 50 § 2 Ppsa polegające na uwzględnieniu skargi wniesionej przez podmiot nie mający legitymacji procesowej do jej wniesienia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.
4.4. Wobec powyższych zarzutów strona skarżąca kasacyjnie wnosi o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, zasądzenie na rzecz skarżącego (kasacyjnie – uzup. Sądu) zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ewentualnie skarżący kasacyjnie wnosi o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego (kasacyjnie – uzup. Sądu) zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 176 § 2 Ppsa skarżący kasacyjnie wnosił również o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
4.5. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zmiana treści przepisu art. 76 Uioś dająca w ust. 3 przedmiotowe uprawnienie RDOŚ nastąpiła w ramach noweli Uioś 2019. Przepisy intertemporalne w/w nowelizacji nie regulują kwestii stosowania art. 76 ust. 3 Uioś w sprawach, w których jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji zostały wydane prawomocne decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 Uioś.
4.6. Na rozprawę wyznaczoną w tej sprawie nikt się nie stawił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
5.2. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy o charakterze ogólnym i wynikowym, które określają oznaczone przypadki, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – odpowiednio – naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, względnie – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadne podstawy skargi kasacyjnej naruszenie przywołanych powyżej przepisów, wskazujących na jedne z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję, skoro w tej sprawie skargę na taki akt uwzględniono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa, nie zaś oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym nie uchybił zaskarżony organ, a które to uchybienia dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ nie były tego rodzaju, że w odniesieniu do naruszenia prawa materialnego miały wpływ na wynik sprawy, zaś w odniesieniu do naruszenia przepisów postępowania – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – nie mogły one mieć istotnego wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa będą musiały zostać uznane jako nie oparte na usprawiedliwionej podstawie.
Podobnie wynikowy charakter ma przywołany w podstawie kasacyjnej przepis art. 151 Ppsa, którego nie zastosował sąd pierwszej instancji. Z cyt. przepisu wynika tylko to, że "W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części". Naruszyłby ten przepis sąd wojewódzki, gdyby wpierw uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienia, ale ją oddalił. Podobnie doszłoby do jego naruszenia, gdyby sąd uznając, że skargi nie uwzględnia, ale usunął z obrotu prawnego zaskarżony akt lub czynność. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodziła.
5.3. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły zostać uwzględnione również w zakresie, w jakim wskazują na naruszenie art. 3 § 1 Ppsa, z którego jedynie wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Doszłoby do naruszenia cyt. przepisu, gdyby sąd – oceniając skargę za uzasadnioną – nie zastosował "środka określonego w ustawie", albo zastosował środek "nie znany ustawie", a tak przecież nie było, skoro uwzględniając skargę wobec zaskarżonej decyzji, zastosował środek znany w Ppsa, uchylając tę decyzję.
5.4. Zarzuty naruszenia art. 151 Ppsa (którego sąd pierwszej instancji nie stosował) w zw. z art. 3 § 1 tej ustawy oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa, które sąd pierwszej instancji zastosował, skoro skargę uwzględnił, powiązano z przypisaniem wnioskodawcy postępowania nieważnościowego naruszenia przezeń przepisu art. 6 K.p.a. polegającego na złożeniu wniosku przez RDOŚ opartego na błędnej podstawie prawnej, tj. przepisie art. 76 ust. 3 i 8 Uioś, który to "przepis" (raczej "przepisy – uwaga Sądu) nie powinien być zastosowany w przedmiotowej sprawie, co miało bezpośredni wpływ na uwzględnienie skargi.
Wpierw wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 6 K.p.a. nie jest skierowany wobec sądu administracyjnego, nie stosował tego przepisu sąd a quo, zatem nie mógł mu uchybić, a przecież skarżący kasacyjnie kieruje środek odwoławczy nie przeciwko RDOŚ, ale wyrokowi wydanemu przez sąd pierwszej instancji. Ponadto, wbrew temu co podnosi się skardze kasacyjnej, legitymacja procesowa RDOŚ wynika z aktualnego brzmienia art. 76 Uioś, który w wyniku wprowadzonych w niej zmian nowelą Uioś 2019 (art. 1 pkt 20 cyt. ustawy) przyznał regionalnym dyrektorom ochrony środowiska kompetencje do stosowania odpowiednich środków prawnych m. in. w przypadku stwierdzenia wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 Uioś bez wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W art. 72 ust. 1 pkt 3 Uioś wskazano decyzję o warunkach zabudowy. W art. 76 ust. 3 Uioś ustawodawca zawarł zaś regulację, że właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska kieruje wniosek o stwierdzenie nieważności takowej decyzji, jeżeli została ona wydana bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli była ona wymagana. Z kolei ust. 8 tegoż art. 76 cyt. ustawy doprecyzował, że w sprawach tych właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska oraz Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym lub postępowaniu przed sadem administracyjnym. Trafnie zatem sąd pierwszej instancji przyjął, że wniosek RDOŚ wszczynający postępowanie nieważnościowe został złożony na podstawie art. 76 ust. 3 Uioś i dał asumpt do podjęcia przez SKO stosownego postępowania.
5.5. W konsekwencji powyższych uwag na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 w zw. z art. 50 § 2 Ppsa.
Wskazać bowiem należy, że istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem (por.: wyrok NSA z 11 marca 2008 r., II GSK 433/07, LEX nr 489211). Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 Ppsa ma charakter materialny, z wyjątkiem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i organizacji społecznych, których legitymacja procesowa oparta została na przesłankach formalnych (a więc jest to legitymacja formalna). Norma z art. 50 § 1 Ppsa ma – na co wskazuje art. 50 § 2 Ppsa – charakter lex generalis i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie określona w innej ustawie (normie lex specialis). Legitymację skargową określają przepisy prawa, a nie czynności prawne pomiędzy poszczególnymi podmiotami (por. postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I OZ 451/08, LEX nr 1029103). W przedmiotowej sprawie rację miał sąd pierwszej instancji, że nie można było przyjąć – jak uczyniło to Kolegium w zaskarżonej decyzji – że brak było legitymacji RDOŚ do wnioskowania o stwierdzenie nieważności źródłowej decyzji Wójta Gminy Ż. z 30 listopada 2016 r.
5.6. Z powyższych względów nie jest również skuteczny zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 76 ust. 3 i 8 Uioś w zw. z art. 9 noweli Uioś 2019 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego kasacyjnie nie można wywieść wniosku, do jakiego doszedł sąd a quo, że zmieniony przepis art. 76 Uioś ma zastosowanie zarówno do stanów faktycznych zaistniałych zarówno przed jak i po jego wejściu. Z taką oceną skarżącego kasacyjnie Sąd Naczelny się nie zgadza.
Wykładnia celowościowa przepisu art. 76 ust. 1 Uioś prowadzi do wniosku, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości ustawodawca dopuszcza możliwość skorzystania nawet z najdalej idącego w skutkach środka, jakim jest wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (zob. wyrok NSA z 21 maja 2024 r., III OSK 4255/21, LEX nr 3728738). Oczywiste jest natomiast, że stwierdzenie nieważności może nastąpić tylko na podstawie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Trafnie wywiódł sąd pierwszej instancji, że zgodnie z treścią art. 76 ust. 3 Uioś w zw. z art. 156 § 1 K.p.a. możność wszczęcia postępowania nieważnościowego należy postrzegać, jako aktualną w odniesieniu do wszystkich pozostających w obrocie prawnym decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 Uioś. Na skutek złożenia podania, właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska oraz Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym (art. 76 ust. 3 w zw. z art. 76 ust. 8 Uioś). Kompetencja RDOŚ przewidziana w art. 76 ust. 3 Uioś nie została ograniczona w ten sposób, jak to uznaje strona skarżąca kasacyjnie, aby nadany przez ustawodawcę status strony dla takiego organu, jako uprawnionego do złożenia podania wszczynającego postępowanie nieważnościowe wobec oznaczonej kategorii aktów administracyjnych podjętych wadliwie bez wymaganej decyzji środowiskowej, miał zostać czasowo ograniczony tylko wobec tych decyzji, które zapadły po wejściu w życie noweli Uioś 2019. Prawo złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pozostaje bowiem aktualne w odniesieniu do każdej takiej decyzji, która funkcjonuje w obrocie prawnym, a która została podjęta także przed wejściem w życie art. 1 pkt 20 noweli Uioś 2019.
5.7. Reasumując, NSA stanął na stanowisku, że na podstawie art. 76 ust. 3 Uioś RDOŚ mógł wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ż. z 30 listopada 2016 r., i to niezależnie od tego, że została ona wydana przed wejściem w życie tego przepisu.
5.8. Wypadnie ubocznie stwierdzić, że ocena prawna zawarta w wydanym w granicach przedmiotowej sprawy wyroku IV SA/Po 58/21 nie przesądzała kwestii statusu RDOŚ w postępowaniu nieważnościowym.
6. Z wyłożonych powodów, skargę kasacyjną oddalono na podstawie art. 184 Ppsa.