II OSK 1046/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpłatności za włączenie się do istniejącej sieci wodociągowej. Uchwała ta ustalała opłatę za podłączenie jako udział w budowie sieci. Wojewoda zaskarżył ją, argumentując brak podstaw prawnych do jej wydania. Rada Gminy, uznając skargę, uchyliła uchwałę w trybie autokontroli, wnosząc o umorzenie postępowania. WSA uznał uchwałę za akt prawa miejscowego, podjęty bez podstawy prawnej, i stwierdził jej nieważność. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Rady Gminy, która zarzucała m.in. naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przepisu o bezprzedmiotowości postępowania po uchyleniu uchwały. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że uchylenie uchwały przez organ gminy nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym, a stwierdzenie nieważności uchwały podjętej bez podstawy prawnej jest zasadne, nawet jeśli została ona później uchylona. Sąd podkreślił różnicę między skutkami uchylenia (ex nunc) a stwierdzenia nieważności (ex tunc) oraz że rada gminy nie ma kompetencji do stwierdzania nieważności własnych uchwał.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności kontroli sądowej nad uchwałami organów samorządowych, nawet po ich uchyleniu przez te organy, oraz kwestia charakteru prawnego uchwał dotyczących opłat za podłączenie do infrastruktury komunalnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy dotyczącej opłat za podłączenie do sieci wodociągowej i jej uchylenia w trybie autokontroli.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uchylenie uchwały organu gminy przez ten organ w trybie autokontroli czyni postępowanie sądowe w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie uchwały przez organ gminy nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym, ponieważ skutki prawne uchylenia (ex nunc) różnią się od skutków stwierdzenia nieważności (ex tunc).
Uzasadnienie
Uchylenie uchwały przez radę gminy wywołuje skutki od daty uchylenia (ex nunc), podczas gdy stwierdzenie nieważności przez sąd wywołuje skutki od daty podjęcia uchwały (ex tunc). Ta różnica w skutkach prawnych uzasadnia możliwość orzekania przez sąd nawet po uchyleniu uchwały.
Czy uchwała rady gminy ustalająca opłatę za podłączenie do sieci wodociągowej jest aktem prawa miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała taka jest aktem prawa miejscowego, ponieważ ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.
Uzasadnienie
Uchwała skierowana do wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy, nakazująca określone zachowanie (uiszczenie opłaty) i dotycząca sytuacji powtarzalnych, spełnia kryteria aktu prawa miejscowego.
Czy rada gminy posiada kompetencję do stwierdzenia nieważności własnej uchwały w trybie autokontroli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie posiada kompetencji do stwierdzenia nieważności własnej uchwały, a jedynie do jej uchylenia.
Uzasadnienie
Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. mówi o uwzględnieniu skargi przez organ, który wydał uchwałę, jednak rada gminy nie ma uprawnień do stwierdzania nieważności uchwały, a jedynie do jej uchylenia.
Czy przepisy art. 7 pkt 15 i art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowią wystarczającą podstawę prawną do ustalenia przez radę gminy opłat za podłączenie do sieci wodociągowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te określają jedynie zadania gminy i kompetencje rady, ale nie zawierają upoważnienia do stanowienia aktów prawa miejscowego nakładających takie opłaty.
Uzasadnienie
Przepisy te nie zawierają wyraźnego upoważnienia ustawowego do nakładania przez gminę tego rodzaju opłat w drodze aktu prawa miejscowego.
Przepisy (9)
Główne
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organ nadzoru może stwierdzić nieważność uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ nadzoru może stwierdzić nieważność uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Pomocnicze
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości.
p.p.s.a. art. 54 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ, który wydał uchwałę, może uwzględnić skargę w całości.
u.s.g. art. 40 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Upoważnienie do stanowienia przepisów ustrojowo-organizacyjnych.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym sprawy wodociągów.
u.s.g. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Kompetencje rady gminy.
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zadania należące do wyłącznej właściwości rady gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie uchwały przez organ gminy nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym. • Stwierdzenie nieważności uchwały podjętej bez podstawy prawnej jest zasadne, nawet jeśli została ona później uchylona. • Uchwała rady gminy ustalająca opłatę za podłączenie do sieci wodociągowej jest aktem prawa miejscowego. • Rada gminy nie posiada kompetencji do stwierdzenia nieważności własnej uchwały.
Odrzucone argumenty
Postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe z powodu uchylenia uchwały w trybie autokontroli. • Zaskarżona uchwała nie była aktem prawa miejscowego. • Uchylenie uchwały przez Radę Gminy stanowiło uwzględnienie skargi organu nadzoru w całości.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie uchwały przez radę gminy oznacza wyeliminowanie uchwały ze skutkiem od daty uchylenia - ex nunc • stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili podjęcia uchwały - ex tunc • uchwała taka wykracza bowiem poza materię ustrojowo-organizacyjną • nie można uznać postępowania w sprawie niniejszej za bezprzedmiotowe
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący
Marzenna Linska - Wawrzon
sędzia del. WSA
Wojciech Chróścielewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kontroli sądowej nad uchwałami organów samorządowych, nawet po ich uchyleniu przez te organy, oraz kwestia charakteru prawnego uchwał dotyczących opłat za podłączenie do infrastruktury komunalnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy dotyczącej opłat za podłączenie do sieci wodociągowej i jej uchylenia w trybie autokontroli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej kontroli sądowej nad aktami prawa miejscowego i kompetencji organów samorządowych, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców.
“Czy uchwała rady gminy może zostać uchylona przez sąd, nawet jeśli organ sam ją wcześniej wycofał?”
Dane finansowe
WPS: 4000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.