II OSK 1044/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej obywatela A. (S. Q.) od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Skarżący wnioskował o zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce, wskazując jako cel pobytu związek z obywatelką RP. Organy administracji odmówiły udzielenia zezwolenia, stwierdzając, że centrum życiowe skarżącego znajduje się w kraju pochodzenia (A., miasto H.), gdzie prowadzi on działalność gospodarczą i posiada nieruchomości. Podkreślono, że skarżący sporadycznie odwiedzał Polskę, a jego przyjazdy miały charakter biznesowy i rodzinny, nie zaś zamiar stałego zamieszkania. WSA podzielił te ustalenia, uznając, że celem zezwolenia na pobyt czasowy jest ochrona życia rodzinnego i umożliwienie dłuższego pobytu w Polsce, a nie ułatwianie krótkotrwałych wizyt. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Sąd podkreślił, że choć pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim jest przesłanką do udzielenia zezwolenia, to musi ona uzasadniać pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące i służyć ochronie życia rodzinnego. W przypadku skarżącego, jego centrum życiowe i zawodowe nadal znajdowało się w A., a deklarowany zamiar zamieszkania w Polsce był sprzeczny z jego faktycznym zachowaniem i zeznaniami. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając brak naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla małżonka obywatela polskiego, znaczenie centrum życiowego i zamiaru prowadzenia życia rodzinnego/zawodowego w Polsce.
Dotyczy sytuacji, gdy cudzoziemiec nie przenosi centrum życiowego do Polski i jego pobyt ma charakter sporadyczny, mimo formalnego związku małżeńskiego z obywatelem RP.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okoliczności deklarowane przez cudzoziemca ubiegającego się o zezwolenie na pobyt czasowy uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące, w szczególności w kontekście ochrony życia rodzinnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli centrum życiowe cudzoziemca znajduje się poza Polską, a jego przyjazdy mają charakter sporadyczny, biznesowy lub rodzinny, nie zaś zamiar stałego zamieszkania i prowadzenia życia rodzinnego lub zawodowego.
Uzasadnienie
Celem zezwolenia na pobyt czasowy jest ochrona życia rodzinnego i umożliwienie dłuższego pobytu w Polsce, a nie ułatwianie krótkotrwałych wizyt biznesowych czy turystycznych. Brak przeniesienia centrum życiowego do Polski i brak zamiaru prowadzenia życia rodzinnego lub zawodowego przez okres dłuższy niż 3 miesiące stanowi podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia.
Czy pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim automatycznie obliguje organ do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim jest jedną z przesłanek, ale musi ona uzasadniać pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące i służyć ochronie życia rodzinnego. Brak spełnienia tej dodatkowej przesłanki stanowi samoistną podstawę do odmowy.
Uzasadnienie
Przepis art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, dotyczący zezwolenia dla małżonka obywatela polskiego, musi być stosowany w powiązaniu z art. 98 ust. 1, który wymaga, aby okoliczności uzasadniały pobyt przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Samo formalne małżeństwo nie wystarcza, jeśli nie przekłada się na rzeczywiste zamiary i faktyczne przeniesienie centrum życiowego do Polski.
Czy odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy narusza prawo do życia rodzinnego gwarantowane przez art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli odmowa jest konsekwencją braku spełnienia ustawowych przesłanek do udzielenia zezwolenia, a cudzoziemiec nie prowadzi i nie zamierza prowadzić życia rodzinnego i zawodowego w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Przepisy Konwencji nie mogą prowadzić do narzucania państwu legalizacji pobytu wbrew prawu krajowemu i okolicznościom faktycznym.
Uzasadnienie
Ingerencja w życie rodzinne jest dopuszczalna, jeśli jest przewidziana przez ustawę i konieczna w demokratycznym społeczeństwie. Odmowa zezwolenia na pobyt czasowy, gdy nie ma podstaw faktycznych i prawnych do jego udzielenia, nie stanowi naruszenia prawa do życia rodzinnego, ponieważ nie pozbawia strony możliwości prowadzenia życia rodzinnego, lecz wynika z braku spełnienia wymogów legalnego pobytu.
Przepisy (13)
Główne
u.c. art. 100 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
u.c. art. 98 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
u.c. art. 158 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.
Pomocnicze
u.c. art. 100 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
u.c. art. 98 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Wymogi dotyczące celu pobytu i uzasadnienia pobytu dłuższego niż 3 miesiące.
u.c. art. 158 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanka udzielenia zezwolenia dla małżonka obywatela RP.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów.
k.p.a. art. 76 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 1 i ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez niezgodną z tym przepisem ingerencję w prawo do życia rodzinnego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy wszystkie okoliczności przedstawione w niniejszej sprawie nie uzasadniają wniosku, że skarżący nie spełnia wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez jego błędną interpretację prowadzącą do nieuwzględnienia skargi. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 8 k.p.a. dotyczącego obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa.
Godne uwagi sformułowania
Celem zezwolenia na pobyt czasowy jest co do zasady umożliwienie cudzoziemcowi przebywanie na terytorium Polski razem z małżonkiem, posiadającym polskie obywatelstwo w dłuższej perspektywie czasowej, przez okres co najmniej 3 miesięcy. • Udzielenie stronie wnioskowanego zezwolenia jedynie w celu umożliwienia jej sporadycznych i krótkotrwałych wjazdów na terytorium Polski stałoby w sprzeczności z ratio legis instytucji udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. • Celem przedmiotowego zezwolenia nie jest ułatwianie cudzoziemcom przyjazdów na terytorium RP w określonych celach, związanych z biznesem, odwiedzinami rodziny, czy celami turystycznymi. • Fakt pozostawania w formalnym związku małżeńskim (który nie został zawarty w celu obejścia prawa) z obywatelem polskim automatycznie nie stanowi podstawy do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. • Przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu goszczącemu konieczności legalizowania pobytu cudzoziemców w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
sędzia
Grzegorz Rząsa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla małżonka obywatela polskiego, znaczenie centrum życiowego i zamiaru prowadzenia życia rodzinnego/zawodowego w Polsce."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy cudzoziemiec nie przenosi centrum życiowego do Polski i jego pobyt ma charakter sporadyczny, mimo formalnego związku małżeńskiego z obywatelem RP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie 'centrum życiowego' i rzeczywistego zamiaru zamieszkania w Polsce przy ubieganiu się o zezwolenie na pobyt, nawet w przypadku małżonków obywateli polskich. Pokazuje, że formalne przesłanki nie zawsze wystarczają.
“Małżeństwo z Polakiem nie gwarantuje pobytu: NSA wyjaśnia, co naprawdę liczy się przy zezwoleniu na pobyt.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.