II OSK 1042/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody Podkarpackiego o odmowie wszczęcia postępowania. Skarżący wnioskował o wydanie oryginału aktu urodzenia oraz jego poświadczonej kopii. Kierownik USC odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że Prawo o aktach stanu cywilnego (p.a.s.c.) nie przewiduje wydawania oryginałów aktów ani poświadczonych kopii z akt zbiorowych w trybie administracyjnym. Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy postanowienie, wskazując na zamknięty katalog dokumentów wydawanych przez kierownika USC. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, podkreślając, że przepisy p.a.s.c. wyczerpująco regulują kwestię wydawania dokumentów z rejestru stanu cywilnego, ograniczając je do odpisów zupełnych i skróconych, a także zaświadczeń. Sąd wskazał, że oryginały aktów stanu cywilnego jako wpisy w rejestrze nie mogą być wydane, a akty sporządzone w księgach papierowych również nie podlegają wydaniu w oryginale. Fotokopie aktów sporządzonych przed 1 marca 2015 r. można wykonać, ale nie mają one mocy dokumentu urzędowego. NSA w wyroku oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 26 ust. 4 p.a.s.c., wskazując, że przepis ten dotyczy wydawania kopii dokumentów z akt zbiorowych na żądanie określonych podmiotów, ale nie obejmuje samego aktu urodzenia. NSA potwierdził, że akty zbiorowe to dokumenty stanowiące podstawę sporządzenia aktu, a nie sam akt. Sąd uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. dotyczący wadliwego uzasadnienia wyroku WSA, stwierdzając, że uzasadnienie było wystarczające do odtworzenia toku rozumowania sądu. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zaakceptował stanowisko organów administracji o braku podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego dotyczących wydawania dokumentów z rejestru stanu cywilnego, w szczególności oryginałów aktów i ich kopii, oraz stosowania art. 61a K.p.a. w przypadku braku podstaw materialnoprawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji żądania wydania oryginału aktu urodzenia i jego kopii w trybie administracyjnym. Interpretacja art. 26 ust. 4 P.a.s.c. jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wydanie oryginału aktu urodzenia oraz jego poświadczonej kopii podlega rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw materialnoprawnych do wydania oryginału aktu urodzenia lub jego poświadczonej kopii w trybie administracyjnym.
Uzasadnienie
Prawo o aktach stanu cywilnego precyzyjnie określa, jakie dokumenty mogą być wydawane z rejestru stanu cywilnego (odpisy zupełne i skrócone, zaświadczenia). Oryginały aktów jako wpisy w rejestrze nie podlegają wydaniu. Akty sporządzone w księgach papierowych również nie mogą być wydane w oryginale. Kopie aktów sporządzonych przed 1 marca 2015 r. można wykonać, ale nie mają one mocy dokumentu urzędowego. Art. 26 ust. 4 p.a.s.c. dotyczy wydawania kopii dokumentów z akt zbiorowych, ale nie samego aktu urodzenia.
Czy odmowa wydania dokumentów z rejestru stanu cywilnego powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku odmowa nastąpiła prawidłowo w formie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż wniosek nie dotyczył sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie
Wniosek skarżącego nie dotyczył sprawy administracyjnej w rozumieniu K.p.a., a żądanie wydania dokumentów nie miało podstawy materialnoprawnej. Dlatego odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. była uzasadniona, a nie wydanie decyzji administracyjnej.
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie nie może być uwzględnione z uwagi na brak podstaw materialnoprawnych.
p.a.s.c. art. 26 § 4
Prawo o aktach stanu cywilnego
Możliwość wydawania kopii dokumentów z akt zbiorowych na żądanie sądu, prokuratora, osoby, której akt dotyczy, lub osoby mającej interes prawny.
Pomocnicze
p.a.s.c. art. 2 § 3
Prawo o aktach stanu cywilnego
Definicja aktu stanu cywilnego jako wpisu w rejestrze.
p.a.s.c. art. 2 § 5
Prawo o aktach stanu cywilnego
Czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego inne niż akty stanu cywilnego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej albo czynności materialno-technicznej.
p.a.s.c. art. 2 § 6
Prawo o aktach stanu cywilnego
Odmowa dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego następuje w formie decyzji administracyjnej.
p.a.s.c. art. 12 § 1
Prawo o aktach stanu cywilnego
Kierownik urzędu stanu cywilnego jest organem właściwym w sprawach stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 26 § 1
Prawo o aktach stanu cywilnego
Definicja akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego.
p.a.s.c. art. 26 § 2
Prawo o aktach stanu cywilnego
Zasada, że dokumenty w aktach zbiorowych nie podlegają zwrotowi.
p.a.s.c. art. 44 § 1
Prawo o aktach stanu cywilnego
Katalog dokumentów wydawanych z rejestru stanu cywilnego (odpisy zupełne i skrócone, zaświadczenia).
p.a.s.c. art. 130 § 5
Prawo o aktach stanu cywilnego
Fotokopie aktów stanu cywilnego sporządzonych w księgach prowadzonych przed 1 marca 2015 r. nie mają mocy dokumentu urzędowego.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw materialnoprawnych do wydania oryginału aktu urodzenia w trybie administracyjnym. • Akty stanu cywilnego jako wpisy w rejestrze nie podlegają wydaniu w oryginale. • Przepisy Prawa o aktach stanu cywilnego precyzyjnie określają katalog wydawanych dokumentów. • Art. 26 ust. 4 P.a.s.c. nie obejmuje żądania wydania kopii samego aktu urodzenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 26 ust. 4 P.a.s.c. poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 84 K.p.a.) poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Żądanie skarżącego powinno być rozpatrzone w trybie administracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
akt stanu cywilnego jako wpis w rejestrze stanu cywilnego nie może zostać "wydany w oryginale" • brak jest podstawy materialnoprawnej do załatwienia omawianej sprawy w trybie administracyjnym • fotokopia aktu stanu cywilnego nie ma jednak mocy dokumentu urzędowego
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego dotyczących wydawania dokumentów z rejestru stanu cywilnego, w szczególności oryginałów aktów i ich kopii, oraz stosowania art. 61a K.p.a. w przypadku braku podstaw materialnoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania wydania oryginału aktu urodzenia i jego kopii w trybie administracyjnym. Interpretacja art. 26 ust. 4 P.a.s.c. jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów dotyczących wydawania dokumentów z USC, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Czy możesz dostać oryginał aktu urodzenia z Urzędu Stanu Cywilnego? Sąd Najwyższy Administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.