II OSK 1042/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-08
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona środowiskaprawo administracyjnepozwolenie na budowęudział społeczeństwaorganizacje ekologiczneterminyNSAprawo ochrony środowiskaprawo budowlane

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia Z. w W., potwierdzając, że organizacje ekologiczne mogą uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę tylko w ramach oceny oddziaływania na środowisko i z zachowaniem ustawowych terminów.

Sprawa dotyczyła odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia Z. do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę stacji telefonii komórkowej. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, argumentując, że art. 33 Prawa ochrony środowiska pozwala na udział organizacji ekologicznych w postępowaniu na prawach strony bez ograniczeń terminowych, niezależnie od przepisów Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wyjaśniając, że udział organizacji ekologicznych jest możliwy jedynie w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania na środowisko i z zachowaniem terminów określonych w art. 32 Prawa ochrony środowiska.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Z. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę stowarzyszenia na postanowienie Wojewody Mazowieckiego odmawiające dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Podstawą odmowy było złożenie wniosku przez stowarzyszenie po upływie ustawowego terminu 21 dni od podania informacji o wniosku do publicznej wiadomości. Stowarzyszenie argumentowało, że art. 33 Prawa ochrony środowiska, dotyczący udziału organizacji ekologicznych, nie jest obwarowany terminem, w przeciwieństwie do art. 32 tego prawa, który dotyczy składania uwag i wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że oba przepisy, wraz z art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego, wykluczają udział organizacji w postępowaniu o pozwolenie na budowę po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził tę wykładnię. Sąd wskazał, że nowe regulacje prawne doprecyzowały, iż organizacje ekologiczne mogą uczestniczyć w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa na prawach strony, ale tylko jeśli zgłoszą chęć uczestnictwa i złożą uwagi lub wnioski w ramach tego postępowania, co jest związane z terminami określonymi w art. 32 Prawa ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że postępowanie, w którym organizacje ekologiczne mogą uczestniczyć na zasadach Prawa ochrony środowiska, to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które stanowi część postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, a nie samo postępowanie o pozwolenie na budowę. Tym samym, wniosek stowarzyszenia złożony po terminie nie mógł zostać uwzględniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja ekologiczna może uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę tylko w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i z zachowaniem terminów określonych w Prawie ochrony środowiska.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że udział organizacji ekologicznych w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa jest uregulowany przepisami Prawa ochrony środowiska, w tym terminem 21 dni na zgłoszenie uwag i wniosków. Postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę nie jest tym samym postępowaniem, w którym organizacje ekologiczne mogą uczestniczyć na zasadach Prawa ochrony środowiska, a jest nim postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.o.ś. art. 32

Prawo ochrony środowiska

Określa tryb postępowania przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa, w tym wymóg podania do publicznej wiadomości informacji i danych oraz możliwość składania uwag i wniosków w terminie 21 dni.

p.o.ś. art. 33

Prawo ochrony środowiska

Organizacje ekologiczne, które zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa i złożą uwagi lub wnioski, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepis art. 31 § 4 k.p.a. nie ma zastosowania.

p.o.ś. art. 46

Prawo ochrony środowiska

Wydanie decyzji w sprawie planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które stanowi część postępowania zmierzającego do wydania decyzji.

u.p.o.ś. art. 32

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Tekst jednolity z Dz.U. 2006 nr 129 poz 902, z późniejszymi zmianami.

u.p.o.ś. art. 33

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Tekst jednolity z Dz.U. 2006 nr 129 poz 902, z późniejszymi zmianami.

u.p.o.ś. art. 46

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Tekst jednolity z Dz.U. 2006 nr 129 poz 902, z późniejszymi zmianami.

Pomocnicze

p.b. art. 28 § ust. 3

Prawo budowlane

Przepis ten nie stosuje się w sprawie pozwolenia na budowę w kontekście stosowania art. 31 k.p.a.

k.p.a. art. 31 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w kontekście udziału organizacji ekologicznych.

p.o.ś. art. 53

Prawo ochrony środowiska

Organ właściwy do wydania decyzji zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział organizacji ekologicznych w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest możliwy tylko w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Organizacje ekologiczne muszą przestrzegać terminów określonych w Prawie ochrony środowiska do zgłaszania uwag i wniosków. Przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego wyłącza stosowanie art. 31 k.p.a. w postępowaniu o pozwolenie na budowę, co nie wyklucza stosowania art. 33 Prawa ochrony środowiska, ale w odniesieniu do właściwego postępowania.

Odrzucone argumenty

Art. 33 Prawa ochrony środowiska pozwala na udział organizacji ekologicznych w postępowaniu o pozwolenie na budowę na prawach strony bez ograniczeń terminowych, niezależnie od przepisów Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność , że organizacja społeczna w tego rodzaju postępowaniu uczestniczyć może na prawach strony nie oznacza, że w stosunku do niej zasady określone w art.32 Prawa ochrony środowiska( w tym i termin tam ustalony )nie mają zastosowania i że ma ona "większe prawa" niż wynikające z art.32 Prawa ochrony środowiska a w konsekwencji że nie odnosi się do niej termin w tym przepisie określony. Właśnie to postępowanie - w sprawie oceny oddziaływania na środowisko a nie postępowanie w sprawie wydania pozwolenia budowlanego jest postępowaniem w którym mogą , na zasadach określonych w Prawie ochrony środowiska ,uczestniczyć organizacje ekologiczne.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący

Małgorzata Stahl

sprawozdawca

Marek Gorski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udziału organizacji ekologicznych w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w kontekście pozwoleń na budowę i oceny oddziaływania na środowisko."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, choć zasady interpretacji pozostają aktualne. Wymaga uwzględnienia ewentualnych późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia udziału społeczeństwa w procesach decyzyjnych dotyczących inwestycji, co jest istotne dla organizacji pozarządowych i społeczeństwa obywatelskiego.

Czy organizacje ekologiczne mogą blokować budowę? NSA wyjaśnia zasady udziału w postępowaniach.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1042/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska-Filipowicz /przewodniczący/
Małgorzata Stahl /sprawozdawca/
Marek Gorski
Symbol z opisem
6018 Dopuszczenie organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu w sprawie o symbolu 601
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 778/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-06-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
art.32, art.33, art. 46
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia NSA Małgorzata Stahl ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 8 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Z. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 778/04 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Z. w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
I
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2005 r.(VII SA/Wa 778/04)oddalił skargę Stowarzyszenia "Z." w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że Prezydent Miasta W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2003 r., na podstawie art. 33 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska(Dz.U. Nr62,poz.627 ze zm.) odmówił wskazanej organizacji dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Jako podstawę odmowy wskazano fakt iż informacja o budowie stacji telefonii komórkowej na słupie energetycznym przy ul. B. w W. została podana do publicznej wiadomości w dniu 13 sierpnia 2003 r. poprzez zamieszczenie w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o pozwoleniu na budowę i przez zamieszczenie informacji na stronie internetowej Urzędu Dzielnicy Ż. Wniosek organizacji ekologicznej z dnia 10 października 2003 r. został złożony po upływie ustawowego terminu 21 dni(który minął dniu 3 września 2003 r.)i jako spóźniony nie mógł być uwzględniony. Ponadto organ I instancji podniósł, że zgodnie z art.28 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane(Dz.U. z 2000 r.,Nr 106,poz.1126 ze zm.) przepisu art. 31 k.p.a. nie stosuje się w sprawie pozwolenia na budowę.
Stowarzyszenie "Z." wniosło zażalenie na to postanowienie a Wojewoda, zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r., utrzymał w mocy postanowienie I instancji.
W skardze do Sądu Stowarzyszenie podniosło, że termin 21 dni określony w art. 32 Prawa ochrony środowiska dotyczy zgłaszania wniosków i uwag odnoszących się do planowanej inwestycji a kwestia włączenia się organizacji społecznych do postępowania na prawach strony ujęta jest odrębnym przepisem art.33 pow.ustawy. Tym samym , zdaniem Stowarzyszenia, włączenie organizacji ekologicznej do postępowania administracyjnego nie jest obwarowane jakimkolwiek terminem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę uznał, że zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa materialnego i procesowego.Sąd wyjaśnił, że postępowania dotyczące przedsięwzięć mających wpływ na środowisko są prowadzone z udziałem społeczeństwa i każdy ma prawo składania uwag i wniosków w ustawowym terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości danych o wniosku o wydanie decyzji .Dane o wniosku w przedmiotowej sprawie zostały podane do publicznej wiadomości w dniu 13 sierpnia 2003 r. a zatem termin ustawowy do składania wniosków i uwag upłynął z dniem 3 września 2003 r. W tym terminie Stowarzyszenie nie zgłosiło żadnych uwag i wniosków.Za niezasadny uznał Sąd pogląd iż art. 33 pow.ustawy stanowi podstawę włączania organizacji społecznych do postępowania dotyczącego wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl powołanego przepisu organizacje ekologiczne, które powołując się na miejsce swego działania zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Zgodnie z art.53 Prawa ochrony środowiska organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zapewnienie tego udziału polega na podaniu - w sposób określony w art. 32 ust.1 pkt 1 - do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o sporządzonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz o tym przedsięwzięciu a także o możliwości składania do niego uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty podania informacji i danych do publicznej wiadomości . Organy obu instancji słusznie przyjęły , że wniosek Stowarzyszenia nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na to, że art. 31 k.p.a. w związku z art.28 ust.3 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Pełnomocnik Stowarzyszenia "Z." zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosił o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 28 ust.2 i 3 Prawa budowlanego oraz art. 33 i art. 46 ust.1 i 4 Prawa ochrony środowiska - poprzez błędne przyjęcie, że skarżące Stowarzyszenie nie może być stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę.
Zdaniem pełnomocnika, art. 28 ust.3 Prawa budowlanego nie może wykluczyć stosowania art. 33 ust.1 Prawa ochrony środowiska a o udziale organizacji ekologicznych w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa przesądza treść art. 33 w zw. z art.46 Prawa ochrony środowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Kwestia udziału organizacji ekologicznych w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę budziła wątpliwości, które obecnie - na gruncie nowych regulacji prawnych {nowelizacji art.32, art.33 i 46 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska(Dz.U. Nr 62,poz.627 ze zm.) i art.28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r.,Nr 106,poz.1126 ze zm.)}- można uznać za rozstrzygnięte. Nowe rozwiązania prawne doprecyzowują wcześniejszą regulację prawną i zarazem potwierdzają prawidłowość kierunku wykładni przyjętej przez Sąd.
Przepis art.32 Prawa ochrony środowiska określa tryb postępowania przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa w tym m.in. wymóg podania do publicznej wiadomości określonych informacji i danych i możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty ich podania do publicznej wiadomości, możliwość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, otwartej dla społeczeństwa i obowiązek rozpatrzenia zgłoszonych uwag i wniosków. Z kolei w myśl art. 33 pow.ustawy organizacje ekologiczne, które powołując się na miejsce swego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony , z tym że przepis art. 31 § 4 k.p.a. nie ma zastosowania. W obu powołanych przepisach mowa jest o "postępowaniu i o decyzjach wymagających udziału społeczeństwa". Okoliczność , że organizacja społeczna w tego rodzaju postępowaniu uczestniczyć może na prawach strony nie oznacza, że w stosunku do niej zasady określone w art.32 Prawa ochrony środowiska( w tym i termin tam ustalony )nie mają zastosowania i że ma ona "większe prawa" niż wynikające z art.32 Prawa ochrony środowiska a w konsekwencji że nie odnosi się do niej termin w tym przepisie określony. Taką wykładnię potwierdza także ostatnia zmiana art.33 Prawa ochrony środowiska(Dz.U. z 2006 r.,Nr129, poz.902), z której wprost wynika że organizacje ekologiczne, które zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa i złożyły uwagi lub wnioski w ramach tego postępowania, uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony.
W myśl art.46 ust.1-4 pow.ustawy( w brzmieniu w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia)wydanie decyzji w sprawie planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko a to postępowanie stanowi część postępowania zmierzającego do wydania decyzji. Właśnie to postępowanie - w sprawie oceny oddziaływania na środowisko a nie postępowanie w sprawie wydania pozwolenia budowlanego jest postępowaniem w którym mogą , na zasadach określonych w Prawie ochrony środowiska ,uczestniczyć organizacje ekologiczne. Tylko taka wykładnia nie prowadzi do sprzeczności z przepisem art. 28 Prawa budowlanego. Potwierdza to treść przepisu art. 53 Prawa ochrony środowiska stanowiącego, że organ właściwy do wydania decyzji, o której mowa w art. 46 ust.4,zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Późniejsze zmiany z 2005 r. i 2006 r. art.46 pow.ustawy jeszcze wyraźniej potwierdzają odrębność postępowania w którym mogą uczestniczyć organizacje ekologiczne(postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w którym wydaje się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzedzającego wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę).
Zważywszy zatem , że zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.)orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI