II OSK 347/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-06-30
NSAnieruchomościŚredniansa
planowanie przestrzenneprawo nieruchomościinteres prawnyuchwałasądy administracyjnehałasochrona środowiskaprawo własności

NSA oddalił skargi kasacyjne dotyczące miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego.

Skarżący zarzucali uchwale Rady Miasta Poznania naruszenie ich interesu prawnego poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał budowę drogi głównej, generującej hałas i spaliny, bez odpowiednich środków ochronnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił ich skargi, uznając brak legitymacji skargowej. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał wyrok WSA w mocy, stwierdzając, że skarżący nie wykazali bezpośredniego naruszenia swojego interesu prawnego, a plan nie naruszał przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych wniesionych przez J. P. Ł., J. K., R. K. i J. N. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił ich skargi na uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Ulica Nowa Naramowicka – część południowa". Skarżący podnosili, że plan narusza ich interes prawny, ponieważ przewidziana inwestycja drogowa spowoduje nadmierny hałas i emisję spalin, a plan nie przewiduje wystarczających środków ochronnych. Zarzucali również niezgodność planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz błędne wyznaczenie granic planu. WSA oddalił skargi, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego, a potencjalne negatywne skutki inwestycji są jedynie przyszłym zagrożeniem. NSA, rozpoznając skargi kasacyjne, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że legitymacja skargowa w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wymaga wykazania bezpośredniego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, a nie jedynie potencjalnego zagrożenia. Stwierdził, że planowana droga nie zmienia przeznaczenia nieruchomości skarżących, a oni nadal mogą nimi swobodnie dysponować. NSA uznał również, że plan nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego, a jego zgodność ze studium nie musi oznaczać dosłownego przenoszenia jego zapisów, zwłaszcza gdy dotyczą one przykładowych rozwiązań. W konsekwencji NSA oddalił skargi kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazali bezpośredniego naruszenia swojego interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że planowana droga nie zmienia przeznaczenia nieruchomości skarżących, a oni nadal mogą nimi swobodnie dysponować. Potencjalne negatywne skutki (hałas, spaliny) stanowią jedynie przyszłe zagrożenie, a nie bezpośrednie naruszenie interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Warunek wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgodność planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgodność planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

P.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo własności.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona prawa własności.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali bezpośredniego naruszenia swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Plan miejscowy nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego. Zapisy studium dotyczące rozwiązań ochronnych mają charakter przykładowy i nie muszą być dosłownie przenoszone do planu miejscowego.

Odrzucone argumenty

Uchwała Rady Miasta Poznania narusza interes prawny skarżących poprzez budowę drogi głównej generującej hałas i spaliny bez odpowiednich środków ochronnych. Plan miejscowy jest niezgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Błędne wyznaczenie granic planu miejscowego. Przekroczenie przez gminę władztwa planistycznego.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny musi być zindywidualizowany, ponieważ tylko wówczas określonemu podmiotowi przysługuje prawo do zaskarżenia kwestionowanej uchwały. Artykuł 101 ust. 1 cyt. ustawy nie daje podstaw do wnoszenia skargi w interesie publicznym. Zasadniczo interes prawny cechować winna bezpośredniość, konkretność i winien on mieć realny charakter. Zapisy studium dotyczące rozwiązań ochronnych mają charakter przykładowy.

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bujko

sędzia

Janusz Furmanek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja pojęcia interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym planów zagospodarowania przestrzennego oraz relacji między planem miejscowym a studium."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli uchwał rady gminy w przedmiocie planów zagospodarowania przestrzennego i wymogów legitymacji skargowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji skargowej w sprawach planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga na plan zagospodarowania przestrzennego ma sens? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi legitymacji skargowej.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 347/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Furmanek
Jerzy Bujko
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Po 105/08 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2008-09-17
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101  ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 9  ust. 4,  art. 20  ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174,  art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko del. sędzia NSA Janusz Furmanek Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych J. P. Ł., J. K., R. K. i J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 września 2008 r. sygn. akt II SA/Po 105/08 w sprawie ze skarg J. P. Ł., J. K., R. K. i J. N. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) oddala skargi kasacyjne, 2) zasądza od Jerzego P. Ł., J. K., R. K. i J. N. na rzecz Rady Miasta Poznania kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 września 2008 roku, sygn. akt II SA/Po 105/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi J. P. Ł., J. N., J. K. i R. K. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 11 lipca 2006 r. nr XCIX/1121/IV/2006 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Ulica Nowa Naramowicka – część południowa" w Poznaniu.
Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy:
W dniu 11 lipca 2006 r. Rada Miasta Poznania podjęła uchwałę nr XCIX/1121/IV/2006 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Ulica Nowa Naramowicka – część południowa" w Poznaniu.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]Wojewoda W. orzekł nieważność przedmiotowej uchwały. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez Radę Miasta Poznania. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Po 637/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił wyżej wymienione zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. W związku z wniesioną od tego wyroku skargą kasacyjną, w wyroku z dnia 26 czerwca 2007 roku, sygn. akt II OSK 466/07 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji w sprawie i oddalił skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 10 października 2007 r. J. P. Ł. wezwał Radę Miasta Poznania do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego, do którego doszło w skutek uchwalenia przedmiotowego planu. Analogiczne wezwania złożyli J. N. – pismem z dnia 19 grudnia 2007 r., J. K. – pismem z dnia 21 grudnia 2007 r. i R. K. – pismem z dnia 4 stycznia 2008 r.
W pismach tych podniesiono, że lokalizacja przewidzianej planem inwestycji, tj. drogi głównej oznaczonej symbolem KD-G.1, uniemożliwi im korzystanie z nieruchomości w zakresie przewidzianym w art. 140 Kodeksu cywilnego. Planowana inwestycja spowoduje wzrost natężenia hałasu oraz immisji spalin. W przedmiotowym planie nie przewidziano natomiast zastosowania praktycznie żadnych środków ochronnych.
Odpowiadając na zawarte w wyżej wymienionych pismach zarzuty Prezydent Miasta Poznania stwierdził, że są one bezzasadne. Wskazał też, że w planie miejscowym ustalono środki ochrony akustycznej możliwe do realizacji pod względem technicznym i prawnym. Zauważył, że już w Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego miasta Poznania zaplanowany został przebieg ul. N., a skarżący posiadając wiedzę na ten temat zlokalizowali wzdłuż planowanej ulicy budynki mieszkalne.
Skargi na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 11 lipca 2006 r. złożyli J.P. Ł.i (sygn. akt II SA/Po 105/08), J. N. (sygn. akt II SA/Po 292/08), J. K. (sygn. akt II SA/Po 294/08) i R. K. (sygn. akt II SA/Po 333/08), wnosząc o jej uchylenie w całości. Sprawy te zostały przez Sąd I instancji połączone. J. P. Ł., J. N. są właścicielami nieruchomości położonych na terenach objętych planem miejscowym. Nieruchomości J. K., R. K. położone są poza obszarem spornego planu.
W skargach podniesiono, że przedmiotowa uchwała narusza art. 1 ust. 2 pkt 1-5 i 7, art. 6 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na tym, że zaskarżona uchwała nie zawiera ustaleń zgodnych z postanowieniami tych przepisów, czym uniemożliwia korzystanie przez skarżących z ich nieruchomości.
Skarżący wskazali, że umieszczona w planie miejscowym inwestycja znacznie utrudni realizację przysługującego im prawa własności w związku z silnym oddziaływaniem akustycznym oraz immisja spalin samochodowych. Podnieśli, że szacowane natężenie ruchu spowoduje powstanie ponadnormatywnego hałasu, przy czym plan nie przewiduje zastosowania ekranów akustycznych, co było przedmiotem wielu złożonych uwag do projektu, a jedynym środkiem ochrony zgodnie z planem ma być zastosowanie ograniczeń prędkości ruchu oraz tzw. cichych nawierzchni jezdni. Zdaniem skarżących takie rozwiązanie stanowi naruszenie treści art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nakłada na organ obowiązek uwzględnienia przy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia.
W skargach stwierdzono także, że uchwalony miejscowy plan zagospodarowaniu przestrzennego jest niezgodny z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W studium jako rozwiązanie przeciwhałasowe przewidziane zostały ekrany akustyczne, okna dźwiękoszczelne oraz zieleń dźwiękoizolacyjna, a nie tzw. cicha nawierzchnia jezdni. W studium zapisano również, że w celu ochrony rezerwatu Ż. oraz planowanej otuliny tego rezerwatu konieczne jest nielokalizowanie funkcji generujących ruch osób i pojazdów w kierunku rezerwatu oraz zakaz lokalizowania elementów liniowych. Tymczasem rejon ul. B. znajduje się w projektowanej otulinie, a zarazem został objęty zaskarżonym planem.
Zdaniem skarżących błędnie zostały także wyznaczone granice planu, gdyż nie zostały nim objęte nieruchomości położne przy drodze KD-G.1 od jej strony zachodniej. W takiej sytuacji interes prawny właścicieli nieruchomości położonych po dwóch stronach projektowanej drogi głównej podlegałby różnemu zakresowi ochrony, co przejawia się między innymi w możliwości skorzystania z roszczenia wynikającego z art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w razie sprzedaży nieruchomości.
Ponadto w skargach podniesiono, że plan sporządzony został w skali innej niż jest wymagana przepisami.
W odpowiedzi na skargi Rada Miasta Poznania wniosła o ich oddalenie jako bezzasadnych.
Rada Miasta Poznania wskazała, że skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia przedmiotową uchwałą, w ocenie tego organu nie posiadają oni legitymacji do wniesienia skargi.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skargach, organ stwierdził, że uchwała nie narusza wymagań ochrony środowiska. Organ wskazał, że w studium przewidziano utworzenie otuliny, jednak nie została ona nigdy utworzona. Zdaniem organu zapisy studium dotyczące ochrony otuliny mogłyby mieć zastosowanie tylko wówczas, gdyby znany był jej zakres terytorialny. Ponadto wskazał, że dopiero na etapie projektu technicznego planowanej drogi zostaną wykonane ekspertyzy w celu zastosowania odpowiednich przeciwhałasowych rozwiązań technicznych. Zdaniem organu nie można także mówić o sprzeczności planu miejscowego ze studium. Plan nie jest dokładnym odwzorowaniem studium, a jego zgodność z planem powinna być rozumiana jako uszczegółowienie planem kierunku polityki przestrzennej gminy wyrażonej w studium.
Wyrokiem z dnia 17 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi.
Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone podjętą przez organ gminy uchwałą, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu. W skardze należy więc wykazać nie tylko indywidualny interes prawny lub uprawnienie, ale także zaistniałe w momencie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia. Ponadto Sąd wskazał, że skarga ta nie może mieć charakteru actio popularis, czyli do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
Zdaniem Sądu I instancji żaden przepis prawa materialnego, z którego skarżący mogliby wywodzić swój interes prawny, nie został naruszony poprzez podjęcie uchwały w sprawie spornego planu miejscowego. W konsekwencji skarżący nie mieli legitymacji do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Sąd wskazał, że wyznaczenie drogi głównej nie wpływa na wykonywanie prawa własności oraz nie narusza uprawnień właścicieli. Zaskarżona uchwała w żaden sposób nie zmieniła przeznaczenia terenów, na których znajdują się nieruchomości skarżących. Mogą więc oni swobodnie dysponować swoimi nieruchomościami. Wskazane w skargach naruszenia interesu prawnego stanowi, zdaniem Sądu, jedynie potencjalne zagrożenia interesu prawnego w przyszłości.
Na sposób wykonywania przez skarżących prawa własności mogą wpłynąć dopiero przyszłe rozstrzygnięcia dotyczące inwestycji. Ponadto skarżący będą mieli możliwość ochrony swoich interesów przed nadmiernym hałasem, spalinami i drganiami w dalszych etapach procesu inwestycyjnego.
Od powyższego wyroku J. P. Ł., J. K., R. K. i J. N. złożyli jednakowo brzmiące skargi kasacyjne, zamieszczając w nich wnioski o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skargach kasacyjnych zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.:
– art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uznaniu, że w przedmiotowej sprawie uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 11 lipca 2006 r. nie narusza interesu prawnego skarżącego, co stanowi o braku jego legitymacji do wniesienia skargi,
– art. 9 ust. 4 oraz 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na istotnym zawężeniu przypadków sprzeczności planu miejscowego ze studium jedynie do sytuacji rażącej niezgodności
oraz naruszeniu przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 50 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez "błędne oddalenie skargi".
W skargach kasacyjnych wskazano, że prawo gminy do kształtowania zagospodarowania przestrzennego nie oznacza dowolnej i niczym nieuzasadnionej ingerencji w prawa obywateli. Również ograniczenia nakładane na właścicieli nieruchomości nie mogą być nakładane na nich dowolnie. W przeciwnym razie działania organów byłyby sprzeczne z zasadą ochrony prawa własności zawartą w art. 64 ust. 1 oraz art. 31 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem autora skarg już samo przekroczenie władztwa planistycznego przez organ gminy stanowi ingerencje w prawo własności, w konsekwencji nielegalne działanie organów planistycznych, jest naruszeniem interesu prawnego jednostki mającym swoje źródło w prawie materialnym.
W skargach kasacyjnych podniesiono, że zaskarżony plan jest niezgodny z zapisami studium. Niezgodność ta jest związana z nieuwzględnieniem w planie zastosowania ekranów akustycznych czy innych rozwiązań technicznych zmniejszających natężenie hałasu, podczas gdy rozwiązania takie znajdowały się w studium. Zdaniem skarżących należy uznać, że zaskarżony plan nie realizuje kierunku założeń przewidzianych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Wskazano również, że przedmiotem skarg do Wojewódzkie Sądu Administracyjnego w Poznaniu były przede wszystkim te zapisy, które powodują naruszenie interesu prawnego skarżących jako właścicieli nieruchomości lokalowych położonych w strefie oddziaływania projektowanej ul. N., ponieważ właśnie te zarzuty przesądzają o istnieniu legitymacji skargowej.
Podniesiono także, że Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu błędnego określenia granic miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedziach na skargi kasacyjne Rada Miasta Poznania wniosła o ich odrzucenie, ewentualnie oddalenie jako bezpodstawnych.
W uzasadnieniu w odpowiedzi na skargi kasacyjne podniesiono, że nie zawierają one prawidłowych podstaw kasacji. Zdaniem organu skarżący nie wskazali na czym polegał błąd Sądu I instancji z zastosowaniu przepisów, których naruszenie zarzuca się w skargach kasacyjnych. Ponadto, zdaniem Rady Miasta Poznania, skargi kasacyjne zostały błędnie opłacone oraz nie zawierają poprawnie oznaczonych stron postępowania.
Organ stwierdził również, że Sąd I instancji słusznie uznał, że skarżący nie wykazali interesów prawnych, które zostały naruszone zaskarżoną uchwałą, a tym samym nie mogli być stronami w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedziach podniesiono także, że w skargach kasacyjnych brak jest wskazania na czym polegało przekroczenie władztwa planistycznego przez gminę. Stwierdzono jedynie, że władztwo zostało przekroczone już poprzez samo zaplanowanie drogi. Skarżący nie wyjaśnili również w jaki sposób plan miejscowy uniemożliwi im korzystanie z prawa własności.
W odniesieniu do zarzutu niezgodności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, Rada podtrzymała wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na skargi wniesione do Sądu I instancji.
Ponadto w odpowiedziach na skargi kasacyjne wskazano, że w odniesieniu do zaskarżonej uchwały Wojewoda Wielkopolski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające jej nieważność. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 29 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Po 637/06. Skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 466/07.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Podnieść też należy, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Ponieważ w niniejszej sprawie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania nie wystąpiły, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach zakreślonych wskazanymi w skardze podstawami kasacyjnymi.
Oceniając zasadność wniesionych w niniejszej sprawie skarg kasacyjnych, stwierdzić należy, iż zawarte w nich zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
1. Najdalej idącym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. – o samorządzie gminnym.
W skardze kasacyjnej zakwestionowane bowiem zostało stanowisko Sądu, iż kontrolowana uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 11 lipca 2006 r. – w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Ulica Nowa Naramowicka – część południowa" w Poznaniu nie narusza interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 101 u.s.g.
Nie sposób zgodzić się z przedstawionym wyżej zarzutem.
Badanie czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę jest do tego uprawniony następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 cyt. wyżej ustawy. W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, w postępowaniu toczącym się w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym stroną może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Stosownie bowiem do brzmienia art. 101 ust. 1 cyt. ustawy "Skargę na uchwałę rady gminy, podjętą z zakresu administracji publicznej, może wnieść do sądu administracyjnego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą rady...".
Tak więc przymiot strony w postępowaniu kontrolującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oparty został na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia danego podmiotu pozwala na merytoryczne rozpoznanie skargi. Zobowiązuje to sąd do każdorazowego badania legitymacji podmiotu składającego skargę. Tak też postąpił Sąd w niniejszej sprawie zajmując stanowisko, że interes prawny skarżących nie został naruszony, ponieważ planowana ulica, oznaczona symbolem KD-G.1 nie oddziaływuje na wykazywane przez skarżących prawo własności do ich nieruchomości lokalnych. Zaskarżona uchwała nie zmieniła przeznaczenia terenu, na którym znajdują się nieruchomości skarżących, wobec czego mogą oni swobodnie z nich korzystać i dysponować nimi.
Stanowisko to zasługuje na akceptację.
Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 cyt. ustawy podlega uchwała niezgodna z prawem i jednocześnie wywołująca niekorzystne dla skarżącego konsekwencje prawne zniesienia, ograniczenia czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnień. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawna. Wnosząc więc skargę na uchwałę należy więc wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu podmiotu wnoszącego skargę. Interes prawny musi też być zindywidualizowany, ponieważ tylko wówczas określonemu podmiotowi przysługuje prawo do zaskarżenia kwestionowanej uchwały. Artykuł 101 ust. 1 cyt. ustawy nie daje podstaw do wnoszenia skargi w interesie publicznym. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że interes prawny cechować winna bezpośredniość, konkretność i winien on mieć realny charakter. Zasadnie w tej sytuacji Sąd przyjął, że podnoszone przez skarżących ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, spowodowane hałasem, emisją spalin, drganiami związanymi z bliskością planowanej ulicy już chociażby na brak pewności co do jej realizacji w przyszłości nie wskazują na istnienie bezpośredniego i realnego zagrożenia interesu prawnego skarżących. Wpływ planowanej inwestycji na sytuację prawną skarżących będzie możliwy do oceny dopiero wówczas, kiedy nastąpi jej realizacja.
Podzielić więc należy stanowisko Sądu, iż zaskarżona uchwała nie dotykała bezpośrednio prawnie chronionych interesów skarżących.
Nie wykazano również aby zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem norm prawnych powszechnie obowiązujących. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego należy do szczególnej kategorii aktów normatywnych i stanowi podstawę do ingerencji w prawo własności. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej należy do gminy. Oznacza to, że może ona samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu ustalając jego przeznaczenie i zasady zagospodarowania. Kontrolując legalność zaskarżonej uchwały sąd administracyjny władny był więc jedynie do oceny czy akt ten został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego. Zgodzić należy się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, że kwestionowanej przez skarżących uchwale nie można zarzucić tak naruszenia zasad, jak i trybu stanowienia planu zagospodarowania przestrzennego jak również naruszenia przepisów prawa materialnego.
2. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 mara 2002 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wprowadzając wymóg zgodności postanowień projektu planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium, ustawodawca zakres wymogów zgodności planu miejscowego ze studium pozostawił uznaniu rady gminy. Stopień związania ustaleniami studium będzie zależał od sposobu ich sformułowania. Mogą one być mniej lub bardziej szczegółowe, w zależności od regulowanej materii. Na pewno jednak nie mogą być one przenoszone wprost do zapisów planów.
W niniejszej sprawie planowana inwestycja – co jest niesporne – poprowadzona została zgodnie z ustaleniami studium, a sprzeczność ustaleń według skarżących odnosi się wyłącznie do tego, że w planie nie wymienia się ekranów przeciwhałasowych, okien dźwiękoszczelnych i zielni izolacyjnej ograniczając się do wymienienia cichobieżnych nawierzchni jezdni oraz wprowadzenia ograniczeń prędkości przejazdu.
Analizując ww. zapisy zawarte w studium i w planie zagospodarowania przestrzennego należy podzielić stanowisko Sądu, iż z uwagi na sposób w jaki zapisy te zostały sformułowane przyjąć należy, iż mają one charakter przykładowy. Kwestie związane z ochroną przed hałasem, dymieniem itp. ostatecznie rozstrzygane będą w trakcie postępowania inwestycyjnego. Nie sposób w tej sytuacji przyjąć, że w niniejszej sprawie miało miejsce naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI