II OSK 1032/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-10
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęnieważność decyzjirażące naruszenie prawagranica działkibudynek gospodarczyoknainteresy osób trzecichwarunki techniczne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że pozwolenie na budowę z 1987 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa budowlanego z uwagi na umieszczenie okien w ścianie granicznej budynku gospodarczego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę z 1987 r. Pozwolenie to zostało wydane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i rozporządzenia o warunkach technicznych, ponieważ budynek gospodarczo-garażowy miał okna w ścianie granicznej działki. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż decyzja o pozwoleniu na budowę była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności, i oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 1987 r. Pozwolenie to dotyczyło budynku gospodarczo-garażowego, który został usytuowany na granicy działki z oknami w ścianie granicznej. Organy administracji uznały, że taka budowa stanowi rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 5 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 6) oraz § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji z 1980 r., ponieważ utrudnia zabudowę działki sąsiedniej i zwiększa zagrożenie pożarowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę A. M. Skarżąca kasacyjnie zarzucała m.in. błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga oczywistej sprzeczności między przepisem a rozstrzygnięciem. Sąd wskazał, że ocena rażącego naruszenia prawa powinna opierać się na stanie prawnym z dnia wydania decyzji, a późniejsze zmiany prawa nie mają wpływu na tę ocenę. NSA potwierdził, że usytuowanie okien w ścianie granicznej budynku gospodarczego stanowiło rażące naruszenie przepisów, a WSA prawidłowo ocenił tę kwestię, nie dopatrując się naruszenia przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwolenie na budowę wydane z rażącym naruszeniem przepisów technicznych, takich jak umieszczenie okien w ścianie granicznej budynku gospodarczego, co utrudnia zabudowę działki sąsiedniej, może zostać stwierdzone jako nieważne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umieszczenie okien w ścianie granicznej budynku gospodarczego stanowi rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 13 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r., ponieważ narusza uzasadnione interesy osób trzecich i warunki techniczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Przepis ten stanowił podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż usytuowanie budynku gospodarczo-garażowego z oknami w ścianie granicznej naruszało uzasadnione interesy osób trzecich.

rozp. ws. war. techn. art. 13 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis ten wykluczał możliwość wydania pozwolenia na budowę w przypadku usytuowania okien budynku gospodarczego bezpośrednio na granicy działki.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi jako bezzasadnej.

Pomocnicze

u.p.b. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Określał, co obejmuje ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich.

rozp. ws. war. techn. art. 12 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczył odległości budynków od granicy działki.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usytuowanie budynku gospodarczo-garażowego z oknami w ścianie granicznej działki stanowi rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 5 ust. 1 pkt 6) oraz § 13 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r., naruszając uzasadnione interesy osób trzecich i warunki techniczne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej kasacyjnie, że pozwolenie na budowę wydane 18 lat wcześniej nie powinno być unieważniane z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Argumentacja skarżącej kasacyjnie, że przepis § 13 ust. 2 rozporządzenia nie jest jednoznaczny. Argumentacja skarżącej kasacyjnie o naruszeniu przepisów k.p.a. przez WSA, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. (brak wyjaśnienia podstawy prawnej).

Godne uwagi sformułowania

decyzja z dnia [...] maja 1987 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. usytuowanie otworów okiennych od strony granicy z działką sąsiednią niewątpliwie utrudni prawidłową zabudowę działki sąsiedniej, jednocześnie zwiększając zagrożenie pożarowe. Taka lokalizacja otworów okiennych stanowi pogwałcenie wyrażonej wprost, obowiązującej w dacie wydania przedmiotowej decyzji, zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa zachodzi wówczas , gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. rozstrzygające dla oceny czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny z dnia wydania decyzji , na taką ocenę nie może mieć wpływ ani późniejsza zmiana prawa , ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej rażącego naruszenia prawa przy stwierdzaniu nieważności decyzji, zwłaszcza w kontekście przepisów Prawa budowlanego i ochrony interesów osób trzecich. Podkreślenie znaczenia stanu prawnego z daty wydania decyzji dla oceny jej ważności."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 1974-1980, ale zasady interpretacji rażącego naruszenia prawa i ochrony interesów osób trzecich pozostają aktualne. Konkretne przepisy techniczne mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długo mogą ciągnąć się konsekwencje błędów proceduralnych w procesie budowlanym i jak ważne jest przestrzeganie przepisów, nawet w przypadku starszych decyzji. Jest to przykład zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności decyzji.

Pozwolenie na budowę sprzed 18 lat unieważnione przez rażące naruszenie prawa. NSA potwierdza zasady.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1032/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 88/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-04-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Alicja Plucińska - Filipowicz Sędziowie Andrzej Jurkiewicz ( spr.) Tomasz Zbrojewski Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 88/06 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 88/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] sierpnia 2005 r. stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy D. z dnia [...] maja 1987 r. o udzieleniu A. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce położonej w M. przy ul. M. nr ew. gruntów 359.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, podzielającego stanowisko organu I instancji, wynika, że decyzja Naczelnika gminy D. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr 359 przy ul. M. w M. była przedmiotem badania w postępowaniu nieważnościowym przez Wojewodę Zachodniopomorskiego, który stwierdził, że załączony do wniosku o pozwolenie na budowę plan sytuacyjny sporządzony na mapie, przedstawia usytuowanie budynku gospodarczo-garażowego na działce nr 359 na granicy z działką nr 302/34 ścianą, w której zgodnie z projektem usytuowano okna. Obowiązujący w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, przepis § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wykluczał możliwość wydania tej decyzji w przypadku usytuowania okien budynku gospodarczego bezpośrednio na granicy działki, a zatem decyzja z dnia [...] maja 1987 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stanowiło to podstawę do stwierdzenia jej nieważności przez organ I instancji, a argumentację tę podzielił organ odwoławczy,
W ocenie organu odwoławczego usytuowanie otworów okiennych od strony granicy z działką sąsiednią niewątpliwie utrudni prawidłową zabudowę działki sąsiedniej, jednocześnie zwiększając zagrożenie pożarowe. Taka lokalizacja otworów okiennych stanowi pogwałcenie wyrażonej wprost, obowiązującej w dacie wydania przedmiotowej decyzji, zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. To naruszenie oraz oczywiste naruszenie § 13 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. stanowiło podstawę wyeliminowania z obrotu prawnego takiego rozstrzygnięcia.
Skargę na tę decyzję do Sądu administracyjnego wniosła A. M., domagając się uchylenia decyzji zaskarżonej, a także decyzji poprzedzającej. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 138 § 1 kpa w związku z art. 140 i 107 kpa, poprzez brak rozważenia zarzutów odwołania i nie wskazanie żadnej z przesłanek nieważnościowych z art. 156 kpa, naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez podtrzymanie stanowiska organu 1 instancji i nie wskazanie na czym polegał rażący charakter naruszenia rozporządzenia, a nadto naruszenie art. 156 § 2 kpa, polegające na stwierdzeniu nieważności decyzji pomimo, że wywołała ona nieodwracalne skutki oraz naruszenie art. 6 kpa, wyrażającego zasadę praworządności działania organów administracji.
Zdaniem skarżącej zapis § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. nie jest jednoznaczny, a zatem umieszczenie okien w ścianie granicznej nie może być traktowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Nadto w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, skarżąca nabyła prawo własności tego budynku, co zostało ujawnione w Księdze Wieczystej, a zatem stwierdzono nieważność decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) oddalając skargę jako bezzasadną wskazał ,że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzorczym.
Podkreślono , że przesłanką nieważnościową przyjętą przez organ w tej sprawie jest rażące naruszenie prawa . Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne w tym zakresie wskazano , iż utrwalony jest pogląd, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem.
Podkreślono , iż w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż będąca przedmiotem badania decyzja Naczelnika Gminy D. z dnia [...] maja 1987 r. udzielająca A. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ew. 359 w M. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W dacie wydawania tej decyzji obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. 38 poz. 229 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 17 poz. 62). Zgodnie z § 13 tego rozporządzenia dopuszczalne było sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego pod pewnymi warunkami, m.in. nieutrudniania zabudowy sąsiedniej działki przy jednoczesnym wskazaniu, że ściana budynku gospodarczego granicząca z działką sąsiednią nie powinna mieć otworów okiennych i drzwi.
Jak wskazały organy, plan sytuacyjny załączony do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 25 kwietnia 1987 r. przedstawiał usytuowanie budynku skarżącej na granicy z działką nr 302/34 ścianą, w której umieszczono okna. A zatem było to niezgodne z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki.
Zatem Sąd I instancji zgodził się w ze stanowiskiem organów prowadzących postępowanie nieważnościowe, iż decyzja o pozwoleniu na budowę tego budynku została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., który mówi o ochronie uzasadnionych interesów osób trzecich.
Zatem uznano ,iż trafnie stwierdził organ odwoławczy , że takie usytuowanie ściany budynku gospodarczego z oknami utrudni prawidłową zabudowę działki sąsiedniej. Również rażąco naruszony został § 13 w/w rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., którego zapis pozostaje w związku z § 12 ust. 1 stanowiącym o odległości budynków mieszkalnych i gospodarczych, wynoszącej co najmniej 4m (może być to zmniejszone do 3m) od granicy działki.
Wbrew zarzutowi skargi interpretacja § 13 ust. 2 rozporządzenia w związku z § 12 ust. 1 nie budzi wątpliwości co do jednoznaczności tego przepisu.
Za chybiony uznał Sąd I instancji zarzut skargi o naruszeniu wskazanych tam przepisów kpa , podobnie jak i nie uznał trafności zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem organ odwoławczy wskazał na czym polegało rażące naruszenie prawa, zaś decyzja o pozwoleniu na budowę nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych (§2), tzn. takich których wyeliminowanie w drodze administracyjnej nie jest możliwe. Okoliczność, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana 18 lat temu dla postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozostaje bez znaczenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. M. zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzuciła .
- naruszenie prawa materialnego , a mianowicie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) polegające na błędnej wykładni przesłanki ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich i braku uzasadnienia swojego stanowiska w tym przedmiocie; jak też
- naruszenie przepisów postępowania, w zakresie, który miał istotny wpływ na wynik sprawy , a mianowicie: naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię oraz naruszenie przepisu art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu, a w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z 24 października 1974r. - Prawo budowlane.
.Powołując się na powyższe naruszenie prawa wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005r.oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] sierpnia 2005 r. i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania alternatywnie wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono,że zaskarżona decyzja została wydana 18-ście lat temu, na jej podstawie wybudowano obiekt budowlany, co winno prowadzić do szczególnej staranności przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy zarówno przez organy administracji jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny. Według art. 5 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.
Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w omawianym przepisie, powinna opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie przestrzegania obowiązujących przepisów, w szczególności w zakresie odnoszącym się do wymagań techniczno - budowlanych i norm projektowania, budowy i utrzymania obiektu budowlanego zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy . W celu oceny czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich konieczne jest ustalenie czy wnoszony obiekt odpowiada warunkom techniczno - budowlanym i czy nie spowoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia . Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył się jedynie do przytoczenia omawianego przepisu, bez wskazania na czym polega rzekome naruszenie interesów osób trzecich, co uniemożliwia kontrolę Instancyjną zaskarżonego wyroku. Stanowi to jednocześnie naruszenie przepisu art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zdaniem skarżącej naruszył również przepisy postępowania w zakresie, który miał wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w zw. z art 156 § 1 pkt 1 lit. c i art 156 § 2 kpa albowiem wydając zaskarżone orzeczenie Sąd I instancji nie zastosował przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i nie uchylił zaskarżonych decyzji mimo ewidentnego naruszenia przez organy administracji przepisów art. 156 § 1 pkt-1 i art. 156 § 2 kpa. Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej m.in. z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że owo rażące naruszenie prawa polega na naruszeniu zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1974r.) . Pojęcie "uzasadnionych interesów osób trzecich" jest pojęciem niedookreślonym i każdorazowo wymaga ustalenia stanu faktycznego i jego oceny w kontekście "uzasadnionych interesów osób trzecich" , czego WSA nie uczynił. Podniesiono , że zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa . Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, co uniemożliwia zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a czego nie dostrzegł WSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł również, że decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w czasie, gdy obowiązują już zmienione przepisy prawa materialnego, wprowadzające nowe przesłanki rozstrzygnięcia sprawy jest decyzją wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę, organ odwoławczy obowiązany jest zastosować obowiązujące w dacie orzekania przez niego przepisy prawa .
W odniesieniu do niniejszej sprawy przepisy prawa materialnego zostały zmienione, bowiem weszła w życie nowa ustawa - z dnia 7.07.1994r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016). Jeżeli zostały naruszone przepisy, których utrata mocy obowiązującej nastąpiła w związku ze zmianą systemu prawnego związaną z przeobrażeniami stosunków społecznych i gospodarczych, okoliczność ta nie może pozostać bez wpływu na ocenę, czy takie naruszenie ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa . Jednakże ani organy administracji publicznej ani Wojewódzki Sąd Administracyjny nie badały powyższych okoliczności. W każdym bądź wypadku, jeżeli norma prawna może być rozumiana przez strony i organy administracji w różny sposób i każdy z tych sposobów nadaje się do uzasadnienia, to takiego przepisu nie można naruszyć rażąco .
W odpowiedzi na skargę kasacyjna Z. i P. C. wnieśli o jej oddalenie .
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to ,że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .
W niniejszej sprawie żadna z przesłanek określonych w art. 183 § 2 ustawy procesowej nie wystąpiła , stąd Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej .
Przechodząc do ustosunkowania się do wskazanych zarzutów skargi kasacyjnej wyjaśnić należy , iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji tworzy możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi , a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym . Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stanowi sześć wad wyliczonych wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt. 1-6 kpa
Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji , zatem wymaga bezspornego ustalenia , że uchylana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa . . W rozpoznawanej sprawie prowadzone postępowanie oparte został o przesłankę z pkt 2 tej normy tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa .
Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa zachodzi wówczas , gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją . . Przepis ten ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko z powodu , że naruszają one w sposób oczywisty regulacje w przepisie powołanym jako podstawa prawna tych rozstrzygnięć , lecz dlatego , że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm .
Podnieść jednocześnie należy , iż stwierdzając nieważność decyzji organ administracji wprost wskazuje na ciężką wadliwość decyzji , obarczającą ją od dnia wydania , czyli ze skutkiem ex tunc . .Dlatego też rozstrzygające dla oceny czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny z dnia wydania decyzji , na taką ocenę nie może mieć wpływ ani późniejsza zmiana prawa , ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa . Tym samym mając powyższe rozważania na uwadze podnieść należy , iż prawidłowo orzekając o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Gminy D. z dnia [...] maja 1987 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku gospodarczo garażowego A. K. rozpatrywano sprawę w oparciu o obowiązujące w tym czasie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38 , poz. 229 ze zm. ) i wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Administracji , Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 17 , poz. 62 ) .
Zauważyć należy w tym miejscu , iż całkowicie błędne jest stanowisko strony skarżącej , iż w skutek zmiany stanu prawnego a to wejścia w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organy orzekające w tej sprawie winny tę okoliczność wziąć pod uwagę i odnieść się do tej kwestii .
Natomiast jako podstawa stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji przepisy w motywach zaskarżonego wyroku wskazano art. 5 ust. 1 pkt. 6 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jak i przepis § 13 ust. 2 w zw. z § 12ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 1980 r.
Niewątpliwie obiekty budowlane powinny być projektowane , budowane i utrzymane w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich ( art. 5 ust. 1 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W przepisie art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazano co obejmuje ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich .
Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt. 6 cytowanego Prawa budowlanego można mówić jedynie wtedy , kiedy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy , warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie .
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono , że załączony do wniosku o pozwolenie na budowę plan sytuacyjny sporządzony na mapie, przedstawiał usytuowanie budynku gospodarczo-garażowego na działce nr 359 na granicy z działką nr 302/34 ścianą, w której zgodnie z projektem naniesiono okna. Natomiast obowiązujący w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, przepis § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wykluczał możliwość wydania tej decyzji w przypadku usytuowania okien budynku gospodarczego bezpośrednio na granicy działki, a zatem decyzja z dnia [...] maja 1987 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Usytuowanie obiektu budowlanego bezpośrednio przy granicy działki dopuszczone przez § 13 rozporządzenia w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 3 lipca 1980 r. nie zwalnia organów administracji z obowiązku przestrzegania przepisu art. 5 ust. 1 pkt. 6 Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast pozwalając na budowę w granicy z działką obiektu dodatkowo posiadającego otwory okienne bezspornie w sposób rażący naruszono przepis art. 5 ust.1 pkt. 6 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z § 13 ust. 2 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie .
Dlatego też przyjęcie w zaskarżonym wyroku , że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1987 r. wydana została z rażącym naruszeniem w/w przepisów uznać należy w okolicznościach przedmiotowej sprawy za rozstrzygnięcie zgodne z prawem . Nie można tym samym podzielić zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego a mianowicie przepisu art. 5 ust. 1 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię .
Dodatkowo zauważyć należy , iż chybione są również zarzuty naruszenia prawa procesowego zamieszczone w skardze kasacyjnej .
Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji obrazę art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 120 ze zm. ) , który to przepis określa , że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy , zarzutów podniesionych w skardze , stanowiska pozostałych stron , podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie . Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji , uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania . Jakkolwiek czynność sporządzenia uzasadnienia , dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i mająca sprawozdawczy charakter , sama przez się nie może wpłynąć na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy to jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia , że będąca powinnością Sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i , że prowadzone przez Sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa . Przepis ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego może stanowić podstawę także podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji .
Niewątpliwie szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku Sądu zajmuje wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie . Powinno ono mieć charakter zwięzły ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny , czy Sąd I instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu .
Podkreślić należy , iż kontrola zaskarżonych aktów sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne powinna polegać na dogłębnej i wszechstronnej analizie stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy wniesionych do sądu spraw . Sąd I instancji powinien poddać gruntownej ocenie wszystkie aspekty sprawy , w których są wątpliwości , w których ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania . Treść tych ustaleń winna następnie zostać zamieszczona w uzasadnieniu wyroku sądu o jaki wyżej mowa . To z treści uzasadnienia powinno wynikać , że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze , konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy . Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie i jednoznacznie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa .
Przy uwzględnieniu powyższych rozważań , przyjąć należy , iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 141 § 4 procedury sądowej powołany w skardze kasacyjnej nie zostały naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie albowiem kwestionowane skargą kasacyjną uzasadnienie wbrew jego wywodom , odnosi się do wszystkich kwestii podniesionych w skardze i na podstawie przepisów prawa materialnego i procesowego wyjaśnia przesłanki wydanego orzeczenia , spełniając w pełni wymogi w/w normy prawa procesowego a w konsekwencji pozwalając przyjąć w okolicznościach tej sprawy , że zapadły wyrok odpowiada prawu .
Nieusprawiedliwiony jest tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa . W trybie tej normy , Sąd uwzględniając skargę na decyzję , uchyla decyzję w całości lub części , jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Uchylenie decyzji na tej podstawie następuje gdy naruszenie przepisów procedury mogło mieć wpływ na wynik sprawy . W świetle powyższych rozważań nie można uznać , by ta norma prawa procesowego mogła być zastosowana w tej sprawie . Brak naruszenie w tej sprawie sprawił ,że Sąd I instancji zobowiązany był do oddalenia skargi w trybie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , co też zasadnie uczynił ..
Dlatego też przy uwzględnieniu powyższych rozważań nie można było podzielić zarzutów skargi kasacyjnej , która nie zasługiwały na uwzględnienie .
Z tych przyczyn wobec nieusprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzeł jak w sentencji wyroku .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI