II OSK 103/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną gminy, potwierdzając, że naruszenie procedury planistycznej (brak zawiadomienia właściciela o wyłożeniu projektu planu) uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały, nawet jeśli poprzedni plan zawierał podobne ustalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Izabelin w części dotyczącej Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, uznając, że naruszono procedurę planistyczną poprzez niezawiadomienie współwłaściciela działki o wyłożeniu projektu planu. Skarga kasacyjna gminy kwestionowała to rozstrzygnięcie, argumentując, że skoro poprzedni plan zawierał identyczne ustalenia, to nie doszło do naruszenia interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że niezależnie od treści planu, obowiązek zawiadomienia właściciela o wyłożeniu projektu jest gwarancją proceduralną, której naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Gminy Izabelin od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w przedmiocie zatwierdzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego terenu wsi Hornówek. WSA uznał, że uchwała została podjęta z naruszeniem procedury planistycznej, ponieważ skarżący A. K., współwłaściciel działki objętej planem, nie został zawiadomiony o terminie wyłożenia projektu planu, mimo że plan ten przewidywał poszerzenie ulicy Działkowej w taki sposób, że część jego działki została objęta liniami rozgraniczającymi. WSA powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nawet jeśli nowe ustalenia planu są tożsame z poprzednimi, gmina musi przestrzegać procedury planistycznej, w tym zawiadomić właścicieli, których interes prawny może zostać naruszony. Rada Gminy w skardze kasacyjnej zarzuciła WSA naruszenie prawa materialnego, argumentując, że skoro poprzedni plan miejscowy zawierał identyczne ustalenia dotyczące poszerzenia ulicy, to nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego. Podkreślono, że właściciel ma prawo korzystać z nieruchomości z wyłączeniem innych osób, ale w granicach społeczno-gospodarczego przeznaczenia oraz ustaw i zasad współżycia społecznego, a plan miejscowy kształtuje sposób wykonywania własności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że stanowisko skargi kasacyjnej jest nietrafne. Podkreślono, że okoliczność, iż zarówno poprzedni, jak i zaskarżony plan przewidują przebieg linii rozgraniczających ulicę przez działkę skarżącego, oznacza ograniczenie jego prawa własności. Sąd stwierdził, że takie ustalenia planu niewątpliwie naruszają interes prawny skarżącego w swobodnym korzystaniu z nieruchomości. NSA podkreślił, że zbieżność ustaleń planów nie oznacza braku naruszenia interesu prawnego, a jedynie potwierdza, że prawa skarżącego zostały uszczuplone w taki sam sposób jak pod rządami poprzedniego planu. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że naruszenie procedury planistycznej, polegające na niezawiadomieniu skarżącego o wyłożeniu projektu planu, stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały. NSA zwrócił uwagę na drobną nieścisłość proceduralną w orzeczeniu WSA, dotyczącą przywołanej podstawy prawnej, jednak nie miała ona wpływu na rozstrzygnięcie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie procedury planistycznej, w tym brak zawiadomienia właściciela o wyłożeniu projektu planu, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały, niezależnie od tego, czy poprzedni plan zawierał podobne ustalenia.
Uzasadnienie
Obowiązek zawiadomienia właściciela o wyłożeniu projektu planu jest gwarancją proceduralną zapewniającą możliwość skorzystania z uprawnień, w tym wnoszenia zarzutów. Naruszenie tego obowiązku, nawet przy tożsamych ustaleniach z poprzednim planem, stanowi wadę uchwały uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.z.p. art. 18 § ust. 2 pkt 5 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Przewiduje obowiązek powiadomienia właścicieli nieruchomości, których interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone poprzez ustalenia przyjęte w projekcie planu, o terminie wyłożenia projektu planu.
Pomocnicze
u.z.p. art. 33
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Kształtuje sposób wykonywania własności, dopuszczając ograniczenia wynikające z planu miejscowego.
u.z.p. art. 27
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Określa podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały w przypadku naruszenia przepisów ustawy.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Określa granice wykonywania prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie procedury planistycznej poprzez niezawiadomienie właściciela o wyłożeniu projektu planu jest podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały, nawet jeśli poprzedni plan zawierał podobne ustalenia. Ustalenia planu naruszające prawo własności właściciela uzasadniają obowiązek zawiadomienia go o wyłożeniu projektu planu.
Odrzucone argumenty
Skoro poprzedni plan miejscowy przewidywał identyczne poszerzenie ulicy, to nowe ustalenia nie naruszają interesu prawnego skarżącego i nie było obowiązku jego zawiadamiania. Gmina miała prawo dokonać zapisami planu ograniczenia uprawnień właścicieli w zakresie sposobu wykonywania własności, co zwalniało ją z obowiązku zawiadomienia.
Godne uwagi sformułowania
bez znaczenia jest okoliczność, że wprowadzone do aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego ustalenia nawiązują do treści miejscowego planu uchwalonego prze dniem 1 stycznia 1995 r. z tego względu, że uprzednio obowiązująca procedura przewidywała jedynie składanie wniosków, natomiast nie dopuszczała możliwości skorzystania z drogi prawnej przez każdego, w tym przez właściciela nieruchomości, którego interes lub uprawnienie zostało naruszone w projekcie planu i organy gminy nie są zwolnione od zachowania przy uchwalaniu nowego planu procedury planistycznej przewidzianej w ustawie, chociażby ustalenia planu były tożsame z ustaleniami planu uchwalonego poprzednio, które już wtedy naruszały prawem chroniony interes prawny właścicieli nieruchomości. ustalenia planu niewątpliwie naruszają interes prawny skarżącego jako właściciela działki w swobodnym nieograniczonym jej korzystaniu narzucając określony reżim co do możliwości ogrodzenia jej do strony wymienionej ulicy. obowiązek powiadamiania o wyłożeniu projektu planu stanowił gwarancję zapewnienia tym podmiotom możliwości skorzystania z przysługujących, w tym zakresie uprawnień.
Skład orzekający
Maria Rzążewska
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Bujko
członek
Andrzej Jurkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia procedury planistycznej i obowiązku zawiadamiania stron, nawet w przypadku powielania ustaleń z poprzednich planów, oraz interpretacja naruszenia interesu prawnego właściciela w kontekście planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z planowaniem przestrzennym i naruszeniem procedury administracyjnej w kontekście prawa własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną w planowaniu przestrzennym, pokazując, że nawet drobne uchybienia formalne mogą prowadzić do unieważnienia uchwały, co jest istotne dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Nawet identyczne plany mogą być nieważne: NSA przypomina o kluczowej procedurze w planowaniu przestrzennym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 103/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-05-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-01-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Jerzy Bujko Maria Rzążewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane VII SA/Wa 678/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-04-25 II OZ 1065/05 - Postanowienie NSA z 2005-11-24 IV SA/Wa 1220/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-11-02 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1999 nr 15 poz 139 art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Andrzej Jurkiewicz, Protokolant Magdalena Baduchowska, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Gminy Izabelin od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 1220/05 w sprawie ze skargi A. K. na uchwałę Rady Gminy Izabelin z dnia 26 lutego 2003 r. Nr V/25/2003 w przedmiocie zatwierdzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego terenu wsi Hornówek, Gmina Izabelin oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 listopada 2005 r., rozpoznając skargę A. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Izabelin Nr V/25/2003 z dnia 26 lutego 2003 r. w części dotyczącej ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnoszących się do drogi określonej symbolem 8klg – ul. Działkowej na odcinku działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 95/3 obręb Hornówek. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem procedury planistycznej przewidzianej w art.18 ust. 2 pkt 5 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) zwanej dalej ustawą, przewidującym, że o terminie wyłożenia projektu planu powiadamia się właścicieli nieruchomości, których interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone poprzez ustalenia przyjęte w projekcie planu. Skarżącego, który jest współwłaścicielem działki objętej projektem planu, nie zawiadomiono o terminie wyłożenia projektu planu, mimo że plan ten rozstrzygał o przebiegu linii rozgraniczającej ulicę Działkową, do której przylega działka skarżącego, w taki sposób, że część działki skarżącego została objęta liniami rozgraniczającymi tę ulicę, której szerokość w planie określono na 9 m. Sąd powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 13 czerwca 2002 r. sygn. akt II RN 100/01 (OSNAPU 2003, nr 9 poz. 212) przyjmujące, że bez znaczenia jest okoliczność, że wprowadzone do aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego ustalenia nawiązują do treści miejscowego planu uchwalonego prze dniem 1 stycznia 1995 r. z tego względu, że uprzednio obowiązująca procedura przewidywała jedynie składanie wniosków, natomiast nie dopuszczała możliwości skorzystania z drogi prawnej przez każdego, w tym przez właściciela nieruchomości, którego interes lub uprawnienie zostało naruszone w projekcie planu i organy gminy nie są zwolnione od zachowania przy uchwalaniu nowego planu procedury planistycznej przewidzianej w ustawie, chociażby ustalenia planu były tożsame z ustaleniami planu uchwalonego poprzednio, które już wtedy naruszały prawem chroniony interes prawny właścicieli nieruchomości. W ocenie Sądu I instancji ustalenia zaskarżonego planu tak jak i uprzednio obowiązującego planu naruszają interes prawny skarżącego i wobec tego obowiązkiem Wójta Gminy Izabelin było stosownie do wymagań art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) ustawy zawiadomienie skarżącego na piśmie o wyłożenie projektu planu. Rada Gminy Izabelin wniosła skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, naruszenie przepisów prawa materialnego art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) ustawy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Skarga kasacyjna podnosi, że w uprzednio obowiązującym planie miejscowym przewidziano poszerzenie istniejącej ulicy, do której przylega działka skarżącego określając przebieg linii rozgraniczających w taki sposób jak czyni to zaskarżony plan, który przewiduje przebieg ulicy Działkowej na odcinku położenia działki skarżącego, dokładnie w tym samym miejscu. Postanowienia planu zawierające nowe przepisy prawa miejscowego nie zmieniły dotychczasowych ustaleń i skarżący jako właściciel działki mógł i może korzystać z tej nieruchomości z wyłączeniem innych osób w identycznym zakresie jak korzystał pod rządami uprzednio obowiązującego planu. W ocenie skargi kasacyjnej w tych okolicznościach faktycznych nie jest możliwe wykazanie na czym polega naruszenie interesu prawnego skarżącego czyli uszczerbek jakiego faktycznie doznaje sfera jego materialnoprawnych uprawnień jako właściciela działki. W ocenie wnoszącej kasację, z ustalonych faktów naruszenia interesu prawnego właściciela przez stary plan miejscowy i powielenie jego ustaleń przez plan nowy, wynika logicznie wniosek dokładnie przeciwny, zgodnie z którym do naruszenia sfery interesów dojść nie mogło. Sąd zastosował przepis art. 18 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy wobec faktycznego niewypełnienia jego dyspozycji; tym samym nie istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Izabelin w sprawie zatwierdzenia planu miejscowego. Zgodnie z art. 140 kc właściciel ma prawo korzystać z nieruchomości z wyłączeniem innych osób, jednakże w granicach jej społeczno-gospodarczego przeznaczeniem rzeczy oraz ustaw i zasady współżycia społecznego. Ustawowe ograniczenie w zakresie sposobu wykonywania własności wynika zwłaszcza z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym plan miejscowy wespół z innymi przepisami kształtuje sposób wykonywania własności. Niedopuszczalne jest zatem formułowanie poglądów o naruszeniu prawnie chronionych interesów, jeżeli nie ma podstaw do jednoczesnego postawienia konkretnego zarzutu naruszenia procedury planistycznej. Wnosząca skargę kasacyjną domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bowiem nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie jest trafne stanowisko skargi kasacyjnej, że po stronie gminy nie było obowiązku zawiadamiania skarżącego na piśmie o wyłożeniu projektu planu miejscowego stosownie do treści art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) ustawy. W rozpoznanej sprawie jest okolicznością niesporną, a eksponuje ją również uzasadnienie skargi kasacyjnej, że zarówno uprzednio obowiązujący plan miejscowy jak i plan zaskarżony przewidują przebieg linii rozgraniczających ulicę Działkową przez teren działki należącej do skarżącego. Oznacza to, że wykonywanie prawa własności przez skarżącego w stosunku do terenu, działki, który znalazł się w liniach rozgraniczających ulicę uległo ograniczeniu w związku z takimi zapisami w planach, bowiem takie ustalenia planu powodują, że skarżący nie może ogrodzić działki w jej granicach, na terenie objętym tymi liniami. Takie ustalenia planu niewątpliwie naruszają interes prawny skarżącego jako właściciela działki w swobodnym nieograniczonym jej korzystaniu narzucając określony reżim co do możliwości ogrodzenia jej do strony wymienionej ulicy. Z eksponowanej w skardze kasacyjnej okoliczności, z której strona wywodzi swój pogląd, że ustalenia zaskarżonego planu nie naruszyły interesu prawnego skarżącego, bowiem poprzedni plan przewidywał identyczne rozwiązania i wobec tego tak samo ograniczał prawa skarżącego do wykonywania prawa własności w stosunku do części działki można wyprowadzić wyłącznie wniosek, że w taki sam sposób, jak czyniły to ustalenia uprzednio obowiązującego planu, prawa skarżącego co do realizacji wykonywania prawa własności zostały uszczuplone w zaskarżony akcie. Z tej zbieżności treści planu w tej mierze wypływa jedynie wniosek, że sytuacja skarżącego co do jego uprawnień w sposobie wykonywania własności dla tej części terenu nie uległa zmianie z czego nie można jak czyni to skarga kasacyjna wyprowadzać, że te ustalenia zaskarżonego planu nie naruszyły interesu prawnego skarżącego. Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że ustalenia planu naruszają interes prawny skarżącego w sposobie wykowywana własności i wobec tego gmina uchwalając plan na zasadach określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym stosownie do wymagań jej art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) była zobowiązana do powiadomienia skarżącego na piśmie o wyłożeniu projektu planu czego zaniechała. Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu jest argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej, że gmina stosownie do treści art. 33 ustawy mogła dokonać zapisami planu ograniczenia uprawnienia właścicieli w zakresie sposobu wykonywania własności, bowiem zawarte w tym uregulowaniu uprawnienie nie zwalniało od zachowania przewidzianej procedury planistycznej a przeciwnie w stosunku do osób, których interesy projekt planu naruszał, istniał obowiązek zawiadomienia o jego wyłożeniu. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym dawała podmiotom, których uprawnienia naruszał wyłożony projekt planu środki jego zaskarżenia w postaci wnoszenia zarzutów na etapie uchwalania planu i nałożony w art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) obowiązek powiadamiania o wyłożeniu projektu planu stanowił gwarancję zapewnienia tym podmiotom możliwości skorzystania z przysługujących, w tym zakresie uprawnień. Słuszne jest wobec tego stanowisko Sądu I instancji, że naruszenie procedury planistycznej polegające na niezachowaniu względem skarżącego wymagań wynikających z wymienionego przepisu dawało podstawę do stwierdzenia nieważności wskazanej w sentencji wyroku części zaskarżonego aktu na gruncie uregulowań art. 27 ustawy. Ubocznie jedynie należy zwrócić uwagę, bowiem nie jest to przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji niepoprawnie przywołał podstawę procesową swojego orzeczenia przywołując "art. 145 § 2 pkt 2 ppsa" zamiast "art. 147 § 1 ppsa". Z przyczyn wymienionych na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI