II OSK 1029/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. Ł. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania dwustronnie podświetlanej reklamy. Reklama została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w trybie samowoli budowlanej, nakazując ostatecznie rozbiórkę obiektu. Inwestorzy zostali ukarani karą pieniężną za nielegalne użytkowanie obiektu. Sąd pierwszej instancji uznał, że kara ta może być nałożona również na obiekty samowolnie wybudowane, powołując się na rozbieżności w orzecznictwie. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na własne orzecznictwo, w tym wyrok wydany w składzie 7 sędziów, stwierdził, że prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego (dotyczącego samowoli budowlanej) wyklucza możliwość równoczesnego zastosowania art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego (kara za nielegalne użytkowanie), jeśli postępowanie legalizacyjne nie zostało zakończone. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54 Prawa budowlanego) i pozwolenia na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego) mają zastosowanie do obiektów budowanych legalnie, a nie do samowoli budowlanej. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz postanowienia organów nadzoru budowlanego, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kary za nielegalne użytkowanie obiektów samowolnie wybudowanych oraz relacji między postępowaniem legalizacyjnym a karą pieniężną.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 19 września 2020 r. (choć w sentencji wskazano na uchylenie postanowień wydanych w 2020 r., argumentacja odnosi się do stanu prawnego sprzed tej daty, co może wymagać weryfikacji w kontekście późniejszych zmian).
Zagadnienia prawne (1)
Czy kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego) może być nałożona na obiekt wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, w sytuacji gdy postępowanie legalizacyjne (art. 48 Prawa budowlanego) nie zostało zakończone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego wyklucza możliwość równoczesnego zastosowania art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, jeśli postępowanie legalizacyjne nie zostało prawomocnie zakończone.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54 Prawa budowlanego) i pozwolenia na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego) mają zastosowanie do obiektów budowanych legalnie. W przypadku samowoli budowlanej, właściwe jest postępowanie legalizacyjne (art. 48 Prawa budowlanego), które obejmuje konsekwencje związane z nielegalnym wykonaniem i użytkowaniem obiektu. Kara z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego ma na celu wymuszenie dopełnienia czynności warunkujących legalne użytkowanie, co jest niemożliwe przed zakończeniem legalizacji.
Przepisy (11)
Główne
p.bud. art. 57 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.bud. art. 54
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.bud. art. 55
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.bud. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.bud. art. 49
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.bud. art. 29 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.bud. art. 51 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.bud. art. 59f § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego wyklucza możliwość równoczesnego zastosowania art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego (kara za nielegalne użytkowanie), jeśli postępowanie legalizacyjne nie zostało zakończone. • Przepisy dotyczące zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54 Prawa budowlanego) i pozwolenia na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego) mają zastosowanie do obiektów budowanych legalnie, a nie do samowoli budowlanej.
Odrzucone argumenty
Kara za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego może być nałożona również na obiekt wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, nawet jeśli postępowanie legalizacyjne nie zostało zakończone.
Godne uwagi sformułowania
prowadzenie postępowania w trybie art. 48 p.bud. wyklucza możliwość równoległego zastosowania art. 57 ust. 7 tej ustawy. • nie można tak rozumieć przepisów art. 48 i art. 51 p.bud., że inwestor może bezkarnie przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego przed ostatecznym zakończeniem tych postępowań. • kara z tytułu nielegalnego użytkowania jest wymierzana tylko i wyłącznie za to, że inwestor przystąpił do użytkowania bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na użytkowanie. • w stosunku do obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie ma art. 57 ust. 7 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. • brak jest podstawy prawnej do wymierzania kary, która ma na celu wymuszenie dopełnienia niezbędnych czynności warunkujących legalne użytkowanie obiektu, gdyż jest to niemożliwe przed legalizacją obiektu budowlanego.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
członek
Anna Żak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kary za nielegalne użytkowanie obiektów samowolnie wybudowanych oraz relacji między postępowaniem legalizacyjnym a karą pieniężną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 19 września 2020 r. (choć w sentencji wskazano na uchylenie postanowień wydanych w 2020 r., argumentacja odnosi się do stanu prawnego sprzed tej daty, co może wymagać weryfikacji w kontekście późniejszych zmian).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną w prawie budowlanym, dotyczącą możliwości nakładania kar za nielegalne użytkowanie obiektów samowolnie wybudowanych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla inwestorów i organów nadzoru budowlanego.
“Samowola budowlana i kara za użytkowanie: Kiedy organy nie mogą karać?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.