II OSK 1023/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-25
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennewarunki zabudowyodnawialne źródła energiiinstalacje OZEdostęp do drogi publicznejNSAskarga kasacyjnazagospodarowanie przestrzenne

NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że instalacje OZE o każdej mocy mogą być lokalizowane na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, a kwestia dostępu do drogi publicznej jest badana na późniejszym etapie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA, który uchylił decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla instalacji OZE. NSA rozpoznał zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów o planowaniu przestrzennym, w szczególności art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w kontekście instalacji OZE oraz kwestii dostępu do drogi publicznej. Sąd uznał, że instalacje OZE, niezależnie od mocy, mogą być lokalizowane na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie zasługują na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił decyzje administracyjne dotyczące ustalenia warunków zabudowy dla instalacji odnawialnego źródła energii (OZE). SKO zarzuciło sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) oraz pominięcie przepisów dotyczących planowania przestrzennego. Sąd kasacyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko NSA, że przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w związku z definicją instalacji OZE nie wprowadza ograniczeń co do mocy instalacji, które mogą być lokalizowane na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Sąd podkreślił, że takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie. NSA odniósł się również do zarzutu dotyczącego dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.), uznając, że ocena tego wymogu na etapie ustalania warunków zabudowy jest przedwczesna, a kwestie własnościowe i szczegółowe rozwiązania techniczne są badane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Sąd uznał, że WSA prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji, nakazując ponowne zbadanie sprawy pod kątem pozostałych przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w związku z definicją instalacji OZE nie ogranicza mocy instalacji, które mogą być lokalizowane w trybie decyzji o warunkach zabudowy.

Uzasadnienie

NSA oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wprowadza rozróżnienia mocy instalacji OZE w kontekście wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Sąd odrzucił argumentację organu opartą na interpretacji projektu ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.o.z.e. art. 2 § pkt 13

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Ustawa o drogach publicznych

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 143 § ust. 2

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez nierozstrzygnięcie sprawy w jej całych granicach i brak ustosunkowania się do wszystkich przesłanek z art. 61 ust 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 u.p.z.p., a także brak przedstawienia stanowiska co do całego stanu faktycznego i prawnego. Naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art.145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., poprzez błędne przyjęcie, iż do każdej instalacji OZE stosuje się wyłączenie określone w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: art.145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich pominięcie i przyjęcie, iż przepisy te dotyczą planowania przestrzennego, a nie mogą być uwzględnione przy analizie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Godne uwagi sformułowania

Z przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w związku z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii nie wynika ograniczenie mocy instalacji, których lokalizacja jest dopuszczalna w trybie decyzji o warunkach zabudowy. Na etapie ustalania warunków zabudowy nie bada się stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości, przez które ma być realizowany dostęp do drogi publicznej. Kwestie te podlegają ocenie i szczegółowemu badaniu dopiero na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Ocena Kolegium o niespełnianiu wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. jest zatem przedwczesna.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący

Roman Ciąglewicz

sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości lokalizacji instalacji OZE o każdej mocy na podstawie decyzji o warunkach zabudowy oraz interpretacja wymogu dostępu do drogi publicznej na etapie WZ."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów u.p.z.p. w kontekście instalacji OZE i dostępu do drogi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu rozwoju OZE i potencjalnych barier prawnych w planowaniu przestrzennym, co jest istotne dla branży i inwestorów.

Instalacje OZE bez limitu mocy? NSA wyjaśnia zasady ustalania warunków zabudowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1023/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Bd 1037/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2023-12-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 61 ust 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3, art. 61 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1037/23 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 28 czerwca 2023 r. nr KO.411.929.2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1037/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w K., dalej także: "Spółka", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku, dalej także: "SKO", z dnia 28 czerwca 2023 r. nr KO.411.929.2023, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Włocławek, z dnia 16 lutego 2023 r. Nr RBRiGK.6730.2.9.2021.2022.2023.ŁK i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku na rzecz E. sp. z o.o. w K. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło SKO we Włocławku. Wyrok zaskarżyło w całości. Zarzuciło:
1. naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez:
1) nierozstrzygnięte sprawy w jej całych granicach, na co wskazuje brak ustosunkowania się do wszystkich przesłanek stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy, a opartych na art. 61 ust 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
2) nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do całego stanu faktycznego i prawnego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, poprzez ograniczenie się tylko do analizy sprawy na gruncie art. 61 ust 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 61 ust 3 u.p.z.p., a pominięcie w zakresie art. 61 ust 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w dalszej części określanej jako u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, iż do każdej instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (bez względu na moc) stosuje się wyłączenie (wyjątek) określony art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich pominięcie i przyjęcie, iż przepisy te dotyczą planowania przestrzennego, a nie mogą być uwzględnione, w ramach wykładni systemowej, przy analizie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy, a co więcej, że nie wyłączają (w stanie faktycznym tej sprawy) możliwości lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej.
Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi E. Sp. z o. o. w K. oraz zasądzenie, kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
Stanowisko to dotyczy zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dalej: "u.p.z.p.", poprzez błędne przyjęcie, że do każdej instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (bez względu na moc) stosuje się wyłączenie (wyjątek) określony w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy.
W związku z tym bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. przez ich pominięcie i przyjęcie, że przepisy te dotyczą planowania przestrzennego, a nie mogą być uwzględnione, w ramach wykładni systemowej, przy analizie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy, a co więcej, że nie wyłączają (w stanie faktycznym tej sprawy) możliwości lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej.
Rozważania w tym zakresie rozpocząć należy od konstatacji, że organ rozpatrujący wniosek o ustalenie warunków zabudowy inwestycji w postaci instalacji odnawialnego źródła energii w pierwszej kolejności bada, czy teren, na którym planowana jest zmiana sposobu zagospodarowania terenu określona we wniosku, jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku planu miejscowego, zmiana zagospodarowania terenu, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 80, wymaga ustalenia w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wynika to z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji: Dz. U. z 2023 r. poz. 977), dalej: "u.p.z.p.".
Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
Z przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w związku z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii nie wynika ograniczenie mocy instalacji, których lokalizacja jest dopuszczalna w trybie decyzji o warunkach zabudowy. Stanowisko to jest w orzecznictwie utrwalone (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, ONSA i wsa 2023/3/43; wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 1407/22; wyrok NSA z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 1945/22 i orzecznictwo powołane w uzasadnieniach tych wyroków).
Odnosząc się do zarzutu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazującego na obowiązek zastosowania, w ramach wykładni systemowej, przepisów art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., należy przywołać argumentację prezentowaną w orzecznictwie, według której, są to przepisy normujące lokalizację urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, na podstawie planu miejscowego, opartego na art. 15 ust. 3 pkt 3a w związku z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Ich treść, w ramach wykładni systemowej, mogłaby wpływać na rozumienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p., gdyby nie wyraźna, jasna, niebudząca wątpliwości interpretacyjnych treść art. 61 ust. 3 w związku z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Oceny tej nie podważa powołanie się organu odwoławczego na stanowisko przedstawione w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1873).
W uzasadnieniu projektu (IX.1129) stwierdzono, że zmiana w art. 4 projektu dotycząca ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, z późn. zm.) jest odpowiedzią na pojawiające się bariery, które utrudniają dalszy rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii w Polsce. Do kwestii kluczowych, dostrzeganych w powyższym zakresie, którą potwierdzają liczne głosy przedstawicieli branży OZE oraz partnerów społecznych zainteresowanych partycypacją w przedmiotowym sektorze, zaliczyć należy regulacje związane z planowaniem przestrzennym. Jedną z nich jest przepis art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wskazuje, że "jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie". Mając na uwadze powyższe, należy zatem stwierdzić, że regulacja ta uniemożliwia posadowienie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW bez odpowiedniego uwzględnienia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego danej gminy, a co za tym idzie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, które mogą być sporządzane dla tej gminy lub jej mniejszych obszarów.
Celem przedmiotowej interwencji regulacyjnej jest zatem podniesienie granicy 100 kW, zawartej w art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do 500 kW dla urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej, z wyłączeniem:
1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klasy V i VI, VIz i nieużytkach, w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052);
2) urządzeń innych niż wolnostojące.
Stanowisko wnioskodawcy noweli, tj. Rady Ministrów, ma niewątpliwie cechy wykładni autentycznej, jakkolwiek jest oczywiste, że spełniła ona w analizowanym procesie legislacyjnym funkcję organu upoważnionego do inicjatywy ustawodawczej, a nie rolę ustawodawcy sensu stricto.
Pomijając kwestię podmiotową, a skupiając się na stronie merytorycznej, zauważyć przede wszystkim należy, że stanowisko wnioskodawcy dostrzegającego przeszkodę wynikającą z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. poprzedzone zostało nawiązaniem do głosów przedstawicieli branży OZE oraz partnerów społecznych zainteresowanych partycypacją w przedmiotowym sektorze. Doświadczenia tych podmiotów w zakresie barier na które napotkali nie oznacza, że bariery te były rezultatem właściwego odczytania treści art. 10 ust. 2a u.p.z.p.
Chodzi nie tylko o to, że w stanie prawnym obowiązującym w okresie omawianej noweli ustawy o OZE, nie tylko przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. miał treść jasną, z której nie wynikało zróżnicowanie instalacji fotowoltaicznych w procesie ich lokalizowania na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto, rozumienie stanowiska ustawodawcy w zakresie lokalizowania takich inwestycji w decyzji o warunkach zabudowy, powinno uwzględniać brak stosownej normy, dopuszczającej taką lokalizację jedynie na podstawie ustaleń planu miejscowego w związku z zapisami studium.
Uwaga ta jest o tyle istotna, że w odniesieniu do zbliżonej sytuacji materialno-prawnej, dotyczącej lokalizowania obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 (art. 10 ust. 3a u.p.z.p.), stosowne zastrzeżenie zostało określone w art. 10 ust. 3b.
W myśl art. 10 ust. 3a, jeżeli na terenie gminy przewiduje się lokalizację obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, w studium określa się obszary, na których mogą być one sytuowane.
Natomiast według art. 10 ust. 3b, lokalizacja obiektów, o których mowa w ust. 3a, może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dodać można, że przepis art. 63 ust. 1 u.p.z.p. wyłącza stosowanie przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2. Natomiast inwestycje objęte zwolnieniem określonym w art. 61 ust. 3 objęte są unormowaniem art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., a także muszą być zgodne z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.).
Warto w związku z tym przypomnieć wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 528/18, w którym zwrócono uwagę, iż uzgodnienie w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. jest wymagane w stosunku do wszystkich gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 u.g.n., ma więc szerszy zakres zastosowania niż art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
Nie jest skuteczny zarzut naruszenia przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a.
Z poprzedzających rozważań wynika, że bezprzedmiotowe byłoby odnoszenie się do przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Natomiast w stosunku do wymogów zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Sąd pierwszej instancji odnotował w uzasadnieniu faktycznym stanowisko Kolegium, według którego, nie został spełniony także warunek z art. 61 ust 1 pkt 3 u.p.z.p. Zdaniem Kolegium, ustawodawca stawia w tym przepisie wymóg, aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Jednocześnie, zgodnie z art. 2 pkt 13 ustawy przez "uzbrojenie terenu" należy rozumieć drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W stanie faktycznym ustalonym na potrzeby badania dostępu do drogi publicznej, w ocenie Kolegium, brak jest istniejącej w terenie lub projektowanej infrastruktury technicznej w postaci drogi, niezbędnej dla planowanej inwestycji. Inwestycja, której skala została przedstawiona we wniosku, w tym w "Rozszerzonej charakterystyce przedsięwzięcia" wymaga istnienia drogi dojazdowej, spełniającej odpowiednie parametry techniczne, pozwalające zarówno na dostęp w celu budowy, prawidłowej eksploatacji, jak również ze względów bezpieczeństwa. Skoro z akt nie wynika, by istniała albo była projektowana przez inwestora taka droga, Kolegium stwierdziło, że nie istnieje ani nie jest projektowane takie uzbrojenie techniczne (droga), które umożliwi zrealizowanie i prawidłowe eksploatowanie planowanych obiektów.
Podając podstawę prawną i jej wyjaśnienie, Sąd pierwszej instancji wyraził swoje stanowisko. Stwierdził, że przedsięwzięcie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii może być realizowane w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z uwzględnieniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Jednakże nie jest wyłączone dla przedmiotowych inwestycji zachowanie pozostałych warunków, określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3-6, w tym zgodności z przepisami odrębnymi, wśród których uwzględnić należy ustawę z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2409 ze zm.). Sąd wskazał, że ponownie, w sposób szczegółowy organ przeanalizuje wniosek oraz dokona oceny dopuszczalności realizacji planowanej inwestycji pod kątem przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3-6 u.p.z.p.
Taki zakres rozstrzygnięcia jest w okolicznościach przeprowadzonego postępowania i kontrolowanych decyzji prawidłowy.
Zasadniczym powodem odmowy ustalenia warunków zabudowy była błędna kwalifikacja planowanej inwestycji z punktu widzenia art. 61 ust. 3 u.p.z.p., a co za tym idzie, niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.
Brak spełniania wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. został wyartykułowany w postępowaniu administracyjnym klarownie dopiero w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, omawiając zgodność z przepisami odrębnymi, w związku z dyspozycją art. 61 ust. 1 pkt 5, stwierdzono, że nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 2 "dostęp do drogi publicznej". Natomiast przywołując ustawę z dnia 21 marca 1995 r. o drogach publicznych stwierdzono, że "planowana inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej, nie jest położona bezpośrednio przy drodze publicznej".
Następnie organ stwierdził: "Analiza warunku wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 3 "zgodność z przepisami odrębnymi" pozwala stwierdzić, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie jest zgodne z niektórymi przepisami odrębnymi. W związku z powyższym stwierdzono, że nie zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p.
Nie podważając reformatoryjnego charakteru postępowania odwoławczego, zauważyć trzeba, że stanowisko Kolegium w omawianej kwestii, o braku spełniania wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., nie znajduje potwierdzenia w ustaleniach faktycznych. Inwestor, w piśmie z dnia 7 stycznia 2022 r. wskazał dostęp do drogi poprzez działkę nr 70. Ujął to w formie wypowiedzi, według której, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., teren inwestycji nie musi posiadać dostępu do drogi publicznej, jednak na działce nr 70 znajdują się dwa przepusty, które umożliwiają przejazd przez ciek wodny. W ten sposób przewidział uzbrojenie terenu w zakresie dostępu terenu inwestycji do drogi.
Jest niewątpliwe, że nie można utożsamiać dostępu do drogi publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., z tym, czy projektowane uzbrojenie terenu, także w zakresie drogi "obsługującej" planowane zamierzenie, jest wystarczające (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.).
Należy zgodzić się ze stanowiskiem, według którego, na etapie ustalania warunków zabudowy nie bada się stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości, przez które ma być realizowany dostęp do drogi publicznej. Kwestie te podlegają ocenie i szczegółowemu badaniu dopiero na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Dokonując więc wykładni zwrotu "dostęp do drogi publicznej", trzeba wziąć pod uwagę, że ów dostęp ustalany jest w pierwszej fazie procesu inwestycyjno-budowlanego, obejmującej postępowanie prowadzące do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, która w myśl art. 63 ust. 2 zd. 1 u.p.z.p., nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Z tego też względu adresat tej decyzji nie musi dysponować tytułem prawnym do terenu, będącego przedmiotem ustaleń, jak również do terenu (terenów) mających zapewnić dostęp do drogi publicznej z terenu, którego dotyczą warunki zabudowy. Zatem przedmiotem oceny organu prowadzącego postępowanie, powinna być możliwość wykorzystania działek do skomunikowania terenu inwestycji z drogą publiczną, nie zaś posiadanie przez inwestora tytułu prawnego do korzystania z tych działek (patrz: wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 795/21 oraz orzecznictwo tam przywołane).
Treść pisma Starosty Włocławskiego z dnia 23 lutego 2022 r. o tym, że nie wyraził w żadnej formie zgody na przejazd przez nieruchomość oznaczona jako działka nr 70, nie podważa zatem, na etapie ustalania warunków zabudowy, oświadczenia inwestora, o możliwości dostępu terenu inwestycji do drogi poprzez działkę nr 70.
Stwierdzenie Kolegium: "(...) nie istnieje ani nie jest projektowane takie uzbrojenie techniczne (droga) które umożliwi zrealizowanie i prawidłowe eksploatowanie planowanych obiektów" stanowi próbę rozstrzygnięcia zagadnień podlegających rozstrzygnięciu na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Ocena Kolegium o niespełnianiu wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. jest zatem przedwczesna. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w takiej sytuacji procesowej, biorąc pod uwagę szczególną procedurę uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, a także konieczność ponownego zbadania spełniania wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3-6, należało wyeliminować z obrotu prawnego decyzje odmowne obu instancji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI