II OSK 1012/24

II OSK 1012/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Michał Petranik po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1720/23 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 31 maja 2023 r. nr RdU-291-2/S/20 w przedmiocie uznania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 30 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1720/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę obywatela Federacji Rosyjskiej M. K. (dalej: "cudzoziemiec", "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Rady do Spraw Uchodźców (dalej: "Rada") z 31 maja 2023 r. nr RdU-291-2/S/20. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szef Urzędu") z 14 lutego 2023 r., nr DPU.420.4628.2022, którą uznano wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył cudzoziemiec, zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1264 ze zm.; dalej: "ustawa o ochronie") w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na przyjęciu, że nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe dowody ani okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej w sytuacji, gdy wniosek był kolejnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej pomimo, że okoliczności uzasadnione w niniejszej sprawie były okolicznościami o charakterze notoryjnym, które powinny być znane tak organom administracji jak sądowi administracyjnemu w świetle dodatkowych faktów wskazanych przez stronę;
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, że poprzedni wniosek o przyznanie ochrony międzynarodowej skarżący złożył 17 września 2019 r., a kolejny w dniu 12 września 2022 r., a także niedokonanie z urzędu ustaleń w zakresie tego, jaki wpływ na sytuację prawną cudzoziemca będącego obywatelem Rosji w przypadku jego powrotu na terytorium tego państwa lub na terytorium Białorusi ma trwająca od 24 lutego 2022 r. wojna na Ukrainie w świetle jego wyjazdu z terytorium Rosji przed uzyskaniem pełnoletności, nieobjęciem go służbą wojskową w Rosji oraz służbą w Legii Cudzoziemskiej.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie; rozpoznanie sprawy na rozprawie; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oświadczając, że opłata na poczet ww. wynagrodzenia nie została poniesiona przez skarżącego lub osoby trzecie ani w całości, ani w części.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
3.4. Bezzasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów regulujących zasady zbierania oraz oceny materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, tj. zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 80 k.p.a. Zakres niezbędnych ustaleń faktycznych, które organ jest zobowiązany poczynić w postępowaniu administracyjnym, jest zdeterminowany przez treść relewantnych przepisów prawa materialnego. W realiach niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie miał w tej kwestii, przywołany przez kasatora również w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie. W tym kontekście należy przypomnieć, że zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie, wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jest wnioskiem niedopuszczalnym, w przypadku gdy jest kolejnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej i nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe dowody ani okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej. Należy przy tym podkreślić, że powołany przepis prawa krajowego powinien być wykładany i stosowany z uwzględnieniem art. 40 ust. 2 i 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 180, str. 60; dalej: "Dyrektywa proceduralna"). W świetle tych regulacji krajowych oraz unijnych trzeba przyjąć, że procedura oceny dopuszczalności ponownego wniosku ma na celu ograniczenie procederu nadużywania instytucji ochrony międzynarodowej, w tym poprzez strategię ciągłego ubiegania się o taką ochronę przez te same osoby (por. np. P. Dąbrowski, w: Prawo cudzoziemców. Komentarz, pod red. J. Chlebnego, Warszawa 2020, s. 1067). W podobnym kierunku wypowiedział się NSA w wyroku z 23 listopada 2022 r. (sygn. akt II OSK 2260/21, CBOSA), stwierdzając, że przy badaniu przesłanek określonych w art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skutkujących uznaniem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, należy mieć na względzie zapobieżenie nadużywaniu prawa przez cudzoziemców, składających kolejne wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej. Wymaga podkreślenia, że instytucja "wstępnego rozpatrzenia" ponownego wniosku ma na celu ograniczenie konieczności merytorycznego rozpoznawania nowych wniosków, a nie przyznanie dodatkowych uprawnień osobom poszukującym ochrony międzynarodowej, których wnioski już raz zostały ocenione jako bezzasadne ostateczną decyzją administracyjną. Kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej nie może być traktowany jako próba podważenia ustaleń i ocen wyrażonych w poprzednich ostatecznych decyzjach administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 950/22, CBOSA). Podobnie, w ramach postępowania zainicjowanego kolejnym wnioskiem cudzoziemiec nie może zmierzać do podważenia ocen prawnych wyrażonych w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych wydanych w odniesieniu do poprzednich decyzji w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wydanych po rozpoznaniu podań tego cudzoziemca (art. 170 oraz art. 171 p.p.s.a.). Ponadto, instytucja ponownego wniosku nie może służyć do kwestionowania ocen wyrażonych w ostatecznych decyzjach administracyjnych dotyczących poprzednich wniosków. Decyzje te korzystają z waloru ostateczności, a ich podważenie może nastąpić tylko w ramach trybów nadzwyczajnych (art. 16 k.p.a. por. np. wyrok NSA z 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 270/24, CBOSA). Podsumowując ten fragment uzasadnienia, celem instytucji ponownego wniosku jest to, aby racjonalnie wykorzystać – z natury rzeczy ograniczone – zasoby służb azylowych. Wnioski składane po raz pierwszy nie powinny nadmiernie oczekiwać na rozpoznanie z powodu wpływu spraw, które już uprzednio zakończyły się ostatecznym rozstrzygnięciem stwierdzającym bezzasadność podania o udzielenie ochrony międzynarodowej. Powołanie wskazanych wyżej regulacji unijnych pozwala również stwierdzić, że dla przyjęcia niedopuszczalności kolejnego wniosku nie jest konieczne powtórzenie przez wnioskodawcę dokładnie tych samych okoliczności. Kluczowe jest, czy chodzi tu zasadniczo o te same zdarzenia, na podstawie których poprzednio wnioskodawca ubiegał się o ochronę międzynarodową. Ponadto, w razie przedstawienia przez wnioskodawcę nowych elementów lub ustaleń, muszą one znacząco zwiększać prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej. Nie chodzi zatem o jakiekolwiek nowe dowody czy okoliczności faktyczne lub prawne, ale tylko o takie, które znacząco zwiększają prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej w kontekście przesłanek tej ochrony, wskazanych odpowiednio w art. 13 i art. 15 ustawy o ochronie (por. np. wyrok NSA z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1250/24, CBOSA). Brzmienie art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie nie rozstrzyga jednoznacznie, czy nowe dowody oraz okoliczności muszą powstać po wydaniu decyzji ostatecznej. W świetle wyroku TSUE z 9 września 2021 r. w sprawie XY przeciwko Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl, C-18/20, należy przyjąć, że nowe dowody lub okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 7a ustawy o ochronie, to zarówno dowody i okoliczności faktyczne, które pojawiły się po ostatecznym zakończeniu postępowania, którego przedmiotem był wcześniejszy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jak też dowody i okoliczności faktyczne, które istniały już w dniu wydania ostatecznej decyzji w tej sprawie, które nie były znane organowi administracji, który wydał tę decyzję (por. np. wyrok NSA z 2 października 2021 r., sygn. akt II OSK 2560/20, CBOSA). Oczywiście, w takim przypadku powołanie się na okoliczności pominięte przez cudzoziemca w poprzednim postępowaniu muszą być ocenione w aspekcie wiarygodności wnioskodawcy (art. 80 k.p.a. w zw. z art. 41 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie; por. np. wyrok NSA z 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 2496/23, CBOSA).
3.5. W świetle przywołanej wyżej funkcji postępowania zainicjowanego ponownym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, zadaniem organu jest w pierwszej kolejności zgromadzenie materiału dowodowego, który pozwala ocenić, czy przywołane w tym wniosku nowe dowody i okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększają prawdopodobieństwo udzielenia wnioskodawcy ochrony międzynarodowej. Organ nie jest natomiast, na tym etapie, zobowiązany do gromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na dokonywanie całościowych ocen co do zastosowania wobec wnioskodawcy art. 13 albo art. 15 ustawy o ochronie.
3.6. Porównanie wniosku złożonego przez skarżącego 12 września 2022 r., będącego już czwartym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, z poprzednimi wnioskami z 21 kwietnia 2016 r., 6 listopada 2018 r. oraz 17 września 2019 r. prowadzi do konkluzji, że jedną nową istotną okolicznością powołaną w czwartym wniosku jest wybuch wojny rosyjsko – ukraińskiej 24 lutego 2022 r., a co za tym idzie zgłoszona przez skarżącego obawa (zob. też pisemne wyjaśnienia skarżącego złożone 26 listopada 2022 r. – k. 31 – 36 tomu 2/5 akt administracyjnych), że może ponieść odpowiedzialność karną za ewentualną odmowę brania udziału w walkach na Ukrainie po uprzedniej przymusowej mobilizacji. Natomiast pozostałe okoliczności podnoszone w kolejnym wniosku, w tym te dotyczące obaw przed prześladowaniami w związku z rzekomą służbą w Legii Cudzoziemskiej oraz rzekomym udzielaniem pomocy batalionowi Azow, były już podnoszone przez skarżącego w poprzednich postępowaniach, które zakończyły się rozstrzygnięciami negatywnymi. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarga na decyzję Rady z dnia 9 kwietnia 2021 r. nr RdU-291-1/S/20, którą utrzymano w mocy decyzję Szefa z 20 lipca 2020 r., została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 977/21 (CBOSA). Poczynione w tych decyzjach ustalenia i oceny, podzielone przez WSA w Warszawie, w tym co do niewiarygodności skarżącego (zob. zwłaszcza s. 11 – 13 decyzji Rady), nie mogą być podważane w ramach procedury ponownego wniosku (w świetle art. 16 k.p.a. oraz art. 170 p.p.s.a.).
3.7. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Rada dokonała niezbędnych ustaleń faktycznych pozwalających poczynić stanowcze ustalenia co do tego, czy zgłaszane przez skarżącego obawy związane z przymusowym zmobilizowaniem oraz skierowaniem do walk na Ukrainie, są uzasadnione. Przede wszystkim Rada zgromadziła obszerny materiał dowodowy przygotowany przez Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia ("WIKP"), w tym przede wszystkim raport z 31 marca 2023 r., nr DPU-WIKP-424/127/2023 dotyczący zasad odbywania służby wojskowej w Federacji Rosyjskiej. Z ustaleń poczynionych w tym raporcie wynika w szczególności, że w działaniach zbrojnych na terytorium Ukrainy biorą udział jedynie żołnierze zawodowi, żołnierze kontraktowi oraz rezerwiści zmobilizowani w trakcie tzw. częściowej mobilizacji ogłoszonej 21 września 2022 r. (s. 66 raportu). Skarżący, który nigdy nie odbywał zasadniczej służby wojskowej, nie posiada zresztą nawet książeczki wojskowej (zob. s. 16 – 17 zaskarżonej decyzji), nie mógł być objęty tą częściową mobilizacją (zob. s. 48 – 50 raportu). W raporcie tym ustalono również, że w Federacji Rosyjskiej istnieje prawo do zamiany służby wojskowej na służbę zastępczą m.in. w sytuacji, w której odbywanie służby wojskowej stoi w sprzeczności z przekonaniami religijnymi lub wyznawaną religią (s. 31). W skardze kasacyjnej nie przedstawiono dowodów, które mógłby podważyć rzetelność i wiarygodność zgromadzonych w aktach raportów WIKP. Dowodem takim nie może być w szczególności odwołanie się do instytucji faktów powszechnie znanych (art. 77 § 4 k.p.a.). W kontekście niniejszej sprawy faktem powszechnie znanym jest niewątpliwie wybuch wojny rosyjsko - ukraińskiej, natomiast ustalenia zasad rekrutacji żołnierzy rosyjskich do udziału w tej wojnie wymaga już posłużenia się opracowaniami specjalistycznymi. W orzecznictwie zwraca się przy tym uwagę na wzmocnioną moc dowodową opracowań przygotowanych przez specjalistów zatrudnionych w Wydziale Informacji o Krajach Pochodzenia, wynikającą z eksperckiego charakteru tych opracowań (por. np. wyrok NSA z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1432/23, CBOSA). W przypadku informacji dotyczących trwającego konfliktu zbrojnego należy zresztą zawsze podchodzić ze szczególną ostrożnością do informacji prasowych, albowiem jak wskazuje się w przywołanym raporcie WIKP (s. 55), obie strony konfliktu prowadzą wojnę informacyjną i propagandową. Dodać należy, że z ustaleniami wynikającymi ze zgromadzonych w aktach sprawy raportami WIKP koresponduje również m.in. raport opracowany przez Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu ("EUAA") z 3 października 2023 r. pt. Major developments in the Russian Federation in relation to military service, Q47-2023. Z raportu tego wynika w szczególności, że: (i) władze Federacji Rosyjskiej nie planują wysyłania żołnierzy służby zasadniczej do walk na Ukrainie (s. 11); (ii) nie jest planowana nowa fala przymusowej mobilizacji (s. 12); (iii) władze rosyjskie planują zastąpienie żołnierzy zmobilizowanych i walczących na Ukrainie żołnierzami kontraktowymi (s. 13); (iv) brak jest dowodów na wydanie wyroków skazujących wobec osób, które uchyliły się od "częściowej" mobilizacji z 2022 r., przy czym - wspomina się o orzeczeniu sądu w Petersburgu, który potwierdził prawo osoby zmobilizowanej do odmowy służby wojskowej z przyczyn religijnych oraz prawo odbycia zastępczej służby cywilnej (s. 14). Dodać należy, że do ustaleń wynikających z raportu WIKP z 31 marca 2023 r., jak również do przywołanego raportu EUAA z 3 października 2023 r. NSA odwołał się m.in. w wyroku z 13 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 528/24 oraz w wyroku z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 870/24, CBOSA.
3.8. W kontekście takich ustaleń faktycznych nie budzi wątpliwości, że Rada nie naruszyła prawa przyjmując, że w sprawie nie zaistniały nowe dowody lub okoliczności, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej. W aspekcie tej przesłanki prawdopodobieństwa udzielenia ochrony międzynarodowej należy jeszcze przypomnieć, że w realiach niniejszej sprawy winna ona być odczytywana przez pryzmat art. 13 ust. 4 pkt 5 ustawy o ochronie. Zgodnie z tym przepisem, prześladowanie może polegać w szczególności na wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3. Regulacja ta stanowi przejaw implementacji m.in. art. 9 ust. 2 lit. e) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (Dz.U. 2011, L 337, s. 9; dalej: "dyrektywa 2011/95/UE" lub "dyrektywa kwalifikacyjna"). Ewentualne udzielenie ochrony międzynarodowej w oparciu o art. 13 ust. 4 pkt 5 ustawy o ochronie wymaga uwzględniania szczególnego charakteru tej przesłanki, związanej z aktem uchylenia się od służby wojskowej lub dezercji. Na ten szczególny charakter podstawy udzielenia ochrony międzynarodowej zwraca się uwagę m.in. w Podręczniku UNHCR "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" (Genewa, styczeń 1992, pkt. 167 - 168). Chodzi mianowicie o to, że obowiązek odbycia zasadniczej służby wojskowej jest jednym z podstawowych obowiązków obywatela wobec państwa i jako taki nie może uzasadniać ubiegania się o ochronę międzynarodową. Podobnie, obowiązek poddania się powszechnej mobilizacji w sytuacji konfliktu zbrojnego również per se nie stanowi uzasadnionego przyznania takiej ochrony (por. np. wyrok NSA z 24 października 2023 r., sygn. akt II OSK 149/23; wyrok NSA z 9 września 2022 r., sygn. akt II OSK 1643/20; wyrok NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 1323/21 - CBOSA; wyrok NSA z 26 listopada 2001 r., sygn. akt V SA 906/01, LEX nr LEX nr 109272). Konkluzja ta jest ściśle związana z uzasadnionym prawem każdego państwa do utrzymywania sił zbrojnych (zob. np. wyrok TSUE z 26 lutego 2015 r., Shepherd przeciwko RFN, C-472/13, pkt 56). W orzecznictwie podkreśla się również, że powołanie do pełnienia służby wojskowej w okresie zagrożenia konfliktem zbrojnym może wywoływać obawę wnioskodawcy o życie i bezpieczeństwo, jednakże pociągnięcie do odpowiedzialności karnej z powodu odmowy poddania się powszechnej mobilizacji z takich powodów nie może uzasadniać udzielenia ochrony międzynarodowej (por. np. wyrok NSA z 15 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2593/21, CBOSA; wyrok TSUE z 19 listopada 2020 r., EZ przeciwko RFN, C-238/19, pkt 41). Konstancja ta jest ściśle związana z ogólną zasadą, że prześladowanie, jako jeden z koniecznych warunków udzielenia ochrony międzynarodowej, musi nastąpić z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej (por. np. wyrok NSA z 31 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 1758/99, ONSA 2001/4/177; wyrok TSUE z 19 listopada 2020 r., EZ przeciwko RFN, C-238/19, pkt 61). W tym kontekście przesłankę udzielania ochrony międzynarodowej przewidzianą w art. 13 ust. 4 pkt 5 ustawy o ochronie należy wykładać ściśle. Spełnionych musi tu być łącznie kilka warunków (por. np. wyrok NSA z 13 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 529/24, CBOSA). W szczególności, winno zachodzić co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, że wnioskodawca w ogóle zostanie wcielony do sił zbrojnych danego państwa w okresie trwającego konfliktu zbrojnego. Ponadto, wspomniane wysokie prawdopodobieństwo musi odnosić się również do tego, że taki przymusowy udział w siłach zbrojnych będzie wiązał się z koniecznością brania udziału w popełnianiu zbrodni lub działań, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie (por. np. wyrok TSUE z 19 listopada 2020 r., EZ przeciwko RFN, C-238/19 pkt 34). W takim przypadku zbadaniu musi podlegać również okoliczność, czy skarżący miał legalną możliwość uchylenia się od służby wojskowej, np. poprzez odbycie służby zastępczej, a także to, czy grożąca realnie wnioskodawcy kara za odmowę służby wojskowej ma charakter wystarczająco poważny (por. np. wyrok TSUE z 26 lutego 2015 r., Shepherd przeciwko RFN, C-472/13, pkt. 25, 44, 46, 49, 56). Tymczasem, na co wskazano wyżej, skoro nie istnieje wysokie prawdopodobieństwo zmobilizowania skarżącego przez władze Federacji Rosyjskiej w celu skierowania go do udziału w działaniach zbrojnych na terytorium Ukrainy, to zbędne było analizowanie pozostałych przesłanek warunkujących ewentualne zastosowanie wobec skarżącego art. 13 ust. 4 pkt 5 ustawy o ochronie, w tym kwestii ewentualnej możliwości odbycia zastępczej służby wojskowej.
3.9. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
3.10. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy wskazać, że zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. właściwy do orzekania w takiej sprawie jest sąd pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1250/24, CBOSA).