II OSK 1012/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-09-26
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie administracyjneterminyprzywrócenie terminuodwołaniedecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachdrogiinfrastrukturadoręczeniaobwieszczenieskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając za prawidłowe postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej, ze względu na skuteczne doręczenie poprzez obwieszczenie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy Trasy Sucharskiego. Skarżący dowiedział się o decyzji z opóźnieniem, twierdząc, że nie śledził ogłoszeń. NSA uznał, że doręczenie poprzez obwieszczenie było skuteczne, a skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji drogowej "Trasa Sucharskiego". Skarżący twierdził, że dowiedział się o decyzji z opóźnieniem i nie mógł przewidzieć jej wpływu na jego nieruchomość. Sąd pierwszej instancji uznał, że doręczenie decyzji poprzez obwieszczenie, zgodnie z art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, było skuteczne, a termin do wniesienia odwołania upłynął. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Sąd wskazał, że nawet jeśli strona nie śledzi informacji w Internecie, nie zwalnia jej to z obowiązku zapoznania się z ogłoszeniami dotyczącymi jej interesów. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, niewiedza strony w zakresie sposobu informowania na podstawie art. 49 k.p.a. nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy w niedochowaniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona powinna wykazać brak winy w uchybieniu terminu, a powoływanie się na brak wiedzy o procedurach doręczeń, w tym o informacjach dostępnych w Internecie, nie jest wystarczające do przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 49

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej dokonywane jest przez obwieszczenie lub inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia.

k.p.a. art. 58 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest uzależnione od wniesienia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wraz z wnioskiem należy wnieść odwołanie. Należy uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu.

k.p.a. art. 59 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydawane jest na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. na prośbę zainteresowanego o przywrócenie terminu do dokonania czynności.

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

u.u.i.ś. art. 74 § 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się art. 49 k.p.a.

ustawa o Euro 2012 art. 34 § 2

Ustawa o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012

Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji stronie albo w terminie 14 dni od dnia obwieszczenia lub doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać stanowisko co do stanu faktycznego i prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji poprzez obwieszczenie było skuteczne zgodnie z art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ponieważ liczba stron postępowania przekraczała 20. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Informacje dostępne w Internecie, dotyczące postępowania, powinny być przez stronę śledzone w celu ochrony własnych interesów.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 49 k.p.a. było bezpodstawne, ponieważ w postępowaniu dotyczącym linii elektroenergetycznych było mniej niż 20 stron. Decyzja nosiła znamiona rażącego naruszenia prawa z powodu braku realizacji dyspozycji art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Godne uwagi sformułowania

niewiedza skarżącego w zakresie sposobu informowania stron postępowania na podstawie art. 49 k.p.a. o czynnościach podjętych przed organ właściwy do wydania decyzji nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powszechność Internetu, jak również jego dostępność powodują jednakże, iż strona powołująca się na brak wiedzy co do informacji znajdujących się w Internecie, a dotyczących regionu w którym mieszka nie może w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powoływać się na brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania od decyzji. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, na co wskazał również Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, inwestycja nie dotyczyła jedynie przebudowy linii elektroenergetycznej. Przebudowa linii elektroenergetycznych wiązała się z przebudową dróg w ramach inwestycji Euro 2012 i miała na celu dostosowanie infrastruktury technicznej dla nowego przedsięwzięcia.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący

Maciej Dybowski

członek

Mariola Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym (art. 49 k.p.a.), przywracania terminów oraz stosowania przepisów szczególnych (ustawa o Euro 2012, ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku). Podkreślenie obowiązku strony do aktywnego śledzenia informacji dotyczących jej spraw."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z inwestycjami w ramach Euro 2012 i przepisami o udostępnianiu informacji o środowisku, jednak zasady dotyczące doręczeń i przywracania terminów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest śledzenie postępowań administracyjnych i jak rygorystycznie sądy podchodzą do kwestii terminów i doręczeń, nawet w przypadku dużych inwestycji infrastrukturalnych.

Czy brak wiedzy o decyzji oznacza jej nieobowiązywanie? Sąd wyjaśnia, dlaczego terminy w postępowaniu administracyjnym są bezwzględne.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1012/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący/
Mariola Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1232/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-01-31
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 58 § 1, 59 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 26 września 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Mariola Kowalska /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1232/11 w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 1012/12
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddalił skargę.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił K. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] września 2010 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji pod nazwą "Połączenie dróg krajowych - Trasa Sucharskiego" Zadanie I. Odcinek Obwodnica Południowa Gdańska - Węzeł Elbląska, Zadanie II. Odcinek Węzeł Wosia Budzysza - Węzeł Ku Ujściu, Zadanie III Odcinek Węzeł Ku Ujściu - Terminal Promowy Westerplatte (dalej Trasa Sucharskiego).
Zgodnie z punktem 14 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie! wykazu przedsięwzięć EURO 2012 (Dz. U. Nr 8, poz. 52) inwestycja ta jest zaliczana do przedsięwzięć niezbędnych do przeprowadzenia finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, a zatem w sprawie zastosowana została ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133 ze zm., dalej ustawa o Euro 2012). Z kolei na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku) realizacja przedsięwzięcia wymagała wydania decyzji o jej środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ miały jej towarzyszyć przebudowa kolidujących z inwestycją, napowietrznych linii elektroenergetycznych 110 kV i 400 kV oraz przebudowa sieci kanalizacyjnych, które zgodnie z klasyfikacją rodzajową zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, decyzja z dnia [...] września 2010 r. została udostępniona stronom postępowania w siedzibie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku. Obwieszczenie o udostępnieniu decyzji z dnia [...] września 2010 r. zostało umieszczone na stronie internetowej Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku www.gdansk.rdos.gov.pl od dnia 10 września 2010 r., na tablicy ogłoszeń Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku od dnia 10 września 2010r. do dnia 7 października 2010 r. oraz na tablicy Urzędu Miasta Gdańsk od dnia 15 września 2010 r. do dnia 29 września 2010 r.
Odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2010 r. w dniu 8 lutego 2011 r. wniósł K. G., podnosząc, że decyzja nie uwzględnia wpływu na środowisko linii elektroenergetycznej 400 kV. Odwołanie zostało wniesione wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku K. G. wskazał, że o wydaniu decyzji z dnia [...] września 2010 r. dowiedział się dopiero z zawiadomienia o wszczęciu postępowania przed Wojewodą Pomorskim z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla budowy Trasy Sucharskiego, które otrzymał w dniu 7 lutego 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ w postanowieniu wskazał, że K. G. nie spełnił przesłanki zasadności wniosku przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie uprawdopodobnił on braku winy w niedochowaniu terminu, ponieważ niewiedza skarżącego w zakresie sposobu informowania stron postępowania na podstawie art. 49 k.p.a. o czynnościach podjętych przed organ właściwy do wydania decyzji nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] marca 2011 r. wniósł K. G., zarzucając temu postanowieniu naruszenie art. 59 k.p.a. i art. 134 k.p.a. polegające na wydaniu dwóch postanowień w jednej sprawie, naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. polegające na bezpodstawnej odmowie przywrócenia terminu w sytuacji, gdy do uchybienia doszło bez winy strony, a także błędną wykładnię tego przepisu, prowadzącą do naruszenia art. 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego, nie mógł on spodziewać się, że wraz z budową Trasy Sucharskiego dojdzie do przebudowy linii energetycznych znajdujących się na jego nieruchomości. Z tego powodu nie śledził zawiadomień na tablicy ogłoszeń. Ponadto wymienienie wielu numerów działek sprawia, że łatwo nie zauważyć numeru swojej działki. Jeżeli chodzi o zastosowanie zawiadomienia na podstawie art. 49 k.p.a., to zdaniem skarżącego w postępowaniu dotyczącym budowy linii elektroenergetycznej było mniej niż dwadzieścia stron postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w obu postanowieniach oraz wskazał, że decyzja z dnia [...] września 2010 r. dotyczyła środowiskowych uwarunkowań budowy Trasy Sucharskiego i w tym postępowaniu organ ustalił, że stron postępowania było ponad dwadzieścia. Przebudowa linii energetycznych nie była w tym momencie przedmiotem osobnego postępowania.
Rozpoznając skargę Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20 stosuje się art. 49 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem zawiadomienie o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej dokonywane jest przez obwieszczenie lub inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Termin wniesienia odwołania od decyzji wydawanych w związku z realizacją przedsięwzięć Euro 2012 reguluje art. 34 ust. 2 ustawy o Euro 2012, zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji stronie albo w terminie 14 dni od dnia obwieszczenia lub doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji.
Sąd podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie planowana przebudowa linii elektroenergetycznych w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach była rozpatrywana jako element inwestycji polegającej na budowie Trasy Sucharskiego. W tym postępowaniu zgodnie z ustaleniami organu nie ulega wątpliwości, że liczba stron postępowania przekraczała 20, stąd zastosowanie znajduje szczególny sposób zawiadomienia stron o wydaniu, decyzji na podstawie art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 49 k.p.a. Sąd nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że w postępowaniu dotyczącym przebudowy linii elektroenergetycznych było mniej niż 20 stron, gdyż to postępowanie nie było przedmiotem decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2010 r.
Sąd wskazał, iż nie ulega wątpliwości, że odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2010 r. zostało wniesione przez K. G. z uchybieniem terminu. Za najpóźniejszy dzień wywieszenia zawiadomienia należy przyjąć dzień 15 września 2010 r., kiedy zawiadomienie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Gdańsk. Zgodnie z art. 49 k.p.a. skutek doręczenia nastąpił w dniu 29 września 2010r. Termin do wniesienia odwołania, gdy strony zostały powiadomione poprzez wywieszenie zawiadomienia (to jest przez obwieszczenie) należy liczyć od dnia 30 września 2010 r., zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o Euro 2012 wynosił on 14 dni i upłynął w dniu 14 października 2010 r. Dlatego też odwołanie złożone w dniu 8 lutego 2011 r. stosownie do art. 129 § 3 k.p.a. zostało wniesione po upływie przewidzianego w ustawie terminu do jego wniesienia. W ocenie Sądu I instancji organ słusznie zatem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 129 § 3 w zw. z art. 134 k.p.a., mimo błędnego wyliczenia ostatniego dnia, w którym strony mogły złożyć odwołanie.
Odnosząc się do naruszenia art. 8 k.p.a. i art 2 Konstytucji RP, Sąd I instancji podkreślił, iż zawiadomienie stron postępowania zgodne z art. 49 k.p.a. nie narusza zasady pogłębiania zaufania, ani zasady demokratycznego państwa prawnego. Prawidłowe zawiadomienie strony umożliwiało jej udział w postępowaniu. Zawiadomienia o wydaniu decyzji były zamieszczone nie tylko na tablicach ogłoszeń Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku i Urzędu Miasta Gdańsk, ale także na stronie internetowej organu. Stąd skarżący nie może się powoływać, że by dowiedzieć się o wydaniu decyzji musiałby sprawdzać tablice ogłoszeń, gdyż zawiadomienie dostępne było w Internecie od dnia wydania decyzji.
Sąd przychylił się do stanowiska organu z odpowiedzi na skargę, że zarzut wydania dwóch postanowień w postępowaniu jest niezasadny, ponieważ przed organem toczyły się dwa odrębne postępowania: postępowanie odwoławcze i postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postępowanie odwoławcze musi się zakończyć albo wydaniem postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, albo wydaniem decyzji ostatecznej na podstawie art. 138 k.p.a. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydawane jest na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. na prośbę zainteresowanego o przywrócenie terminu do dokonania czynności.
Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest uzależnione od wniesienia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wraz z wnioskiem należy wnieść odwołanie. We wniosku należy uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący złożył wniosek wraz z odwołaniem w dniu 8 lutego 2011 r., podczas gdy przyczyna uchybienia ustała w dniu 7 lutego 2011 r., a zatem termin do wniesienia wniosku został dochowany, dopełniono także czynności, dla której termin miał być przywrócony. Sąd przychyla się do stanowiska organu, że skarżący nie spełnił ostatniej przesłanki, ponieważ nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Należy wskazać, że podniesione przez skarżącego argumenty o braku znajomości procedury w sprawie oraz braku przypuszczenia, że postępowanie mogłoby naruszać jego interes prawny, nie mogą uprawdopodabniać braku winy w uchybieniu terminu, na co wskazuje także liczne w tej sprawie orzecznictwo
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł K. G. Zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez błędne zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż w postępowaniu dotyczącym linii elektroenergetycznych było więcej niż 20 stron postępowania, pomimo braku wykazania tego faktu przez organ, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne zastosowanie w sytuacji gdy zaskarżona do WSA decyzja nosiła znamiona decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa na skutek braku realizacji dyspozycji art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, art. 49 kpa poprzez jego zastosowanie pomimo braku przesłanki do jego zastosowania wynikającej z przepisu art. 74 ust. 3 ww. ustawy, art. 58 § 1 kpa poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz.U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 (dalej: p.p.s.a.) w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu. NSA jako Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności enumeratywnie wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a., która stanowiłyby o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie.
Przystępując do analizy zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż zostały one w znacznej części skierowane do aktu administracyjnego i wyroku w innej sprawie, a mianowicie do wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 1231/11, którym Sąd ten kontrolował postanowienie organu wydane na podstawie art. 134 kpa stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Uwzględniając jednakże motywy i znaczenie uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 wskazać należy, iż na podstawie całokształtu uwag sformułowanych w skardze kasacyjnej (jej petitum i uzasadnieniu) możliwe jest ustalenie istoty wadliwości, której skarżący dopatrzył się w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 58 § 1 Kpa, należy wskazać, iż brak winy w uchybieniu terminu nie został w żadnej mierze przez skarżącego kasacyjnie uprawdopodobniony. Należy zauważyć, iż strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego dla dokonania danej czynności.
Można zgodzić się z argumentacją skarżącego kasacyjnie, iż nie jest jego obowiązkiem śledzenie informacji w Internecie, w szczególności na stronie prowadzonej przez stronę przeciwną. Powszechność Internetu, jak również jego dostępność powodują jednakże, iż strona powołująca się na brak wiedzy co do informacji znajdujących się w Internecie, a dotyczących regionu w którym mieszka nie może w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powoływać się na brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania od decyzji. Jeżeli zatem informacja na temat wydanej decyzji została udostępniona na stronach internetowych skarżący kasacyjnie przy zachowaniu dbałości o własne interesy mógł i powinien był się z nią zapoznać.
Co do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, iż zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Akta sprawy administracyjnej wskazują, i tak prawidłowo przyjął Sąd I instancji, iż liczba stron postępowania w sprawie dotyczącej inwestycji pod nazwą "Połączenie dróg krajowych – Trasa Sucharskiego" Zadanie I. Odcinek Obwodnica Południowa Gdańska – Węzeł Elbląska, Zadanie II. Odcinek Węzeł Wosia Budzysza – Węzeł Ku Ujściu, Zadanie III Odcinek Węzeł Ku Ujściu – Terminal Promowy Westerplatte (dalej Trasa Sucharskiego) niewątpliwie przekracza liczbę 20 osób. Powyższe ustalenie Sądu ma umocowanie chociażby z zestawienia działek gruntu (znajdującego się w aktach sprawy) przez które ma przebiegać inwestycja. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, na co wskazał również Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, inwestycja nie dotyczyła jedynie przebudowy linii elektroenergetycznej. Przebudowa linii elektroenergetycznych wiązała się z przebudową dróg w ramach inwestycji Euro 2012 i miała na celu dostosowanie infrastruktury technicznej dla nowego przedsięwzięcia. Brak było zatem uzasadnienia do wydzielenia tej części robót budowlanych do odrębnego postępowania. Wskazać przy tym należy, iż dla skuteczności powyższego zarzutu na skarżącym kasacyjnie ciążył obowiązek wykazania, iż Sąd I instancji orzekał na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Wobec braku zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji w tym zakresie, w szczególności zarzutów naruszenia art. 7 i 77 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany stanem faktycznym sprawy przyjętym za podstawę orzekania przez sąd wojewódzki. Skoro zatem Sąd I instancji uznał, iż prawidłowo organy administracji przyjęły, iż w sprawie liczba stron postępowania przekracza liczbę 20 osób, nie można w tym stanie sprawy temu sądowi czynić zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Trafnie zatem Sąd I instancji przyjął, iż w sprawie miał zastosowanie przepis art. 49 Kpa, zaś doręczenie ww. decyzji organu I instancji zostało skutecznie doręczone skarżącemu poprzez obwieszczenie. Skutkiem powyższego prawidłowo Sąd I instancji wskazał, iż termin do wniesienia odwołania dla skarżącego upłynął w dniu 14 października 2010r.
W zarzutach naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie przywołał zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z treści zarzutu wynika jednakże, że skarżący kasacyjnie odnosi go do decyzji organu I instancji. Skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby kontrolowane przez Sąd I instancji postanowienie wydane w oparciu o art. 58 § 1 i 59 § 2 kpa dotknięte było wadą rażącego naruszenia prawa, tym samym zarzut ten nie mógł być skuteczny wobec wyroku sądu, którym to wyrokiem poddano kontroli postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, nie zaś decyzję w sprawie inwestycji drogowej.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej również w zasadzie odnoszą się do wydanej w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji. Z tego powodu nie sposób uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Pierwszy z przepisów odnosi się do sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, drugi przepis z kolei stanowi, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do tak sprecyzowanych zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że art. 3 § 1 p.p.s.a. jest jednym z przepisów wyznaczających zakres postępowania sądowoadministracyjnego. W myśl powołanego przepisu, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby zatem polegać na wykroczeniu poza kompetencje sądu albo zastosowaniu środka nieprzewidzianego w ustawie. Powołany przepis nie może natomiast zostać naruszony przez wadliwe, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, dokonanie kontroli działalności administracji publicznej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę i władczo rozstrzygnął spór co do treści stosunku publicznoprawnego. Wyrazem takiego działania Sąd jest wydanie wyroku, w którym Sąd ten oddalił skargę K. G. na zaskarżone przez niego postanowienie. Dokonał więc kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.
Z kolei jeżeli chodzi o zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. to stwierdzić należy, że powołany przepis określa tylko jeden ze sposobów rozstrzygnięcia Sądu. O naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji tego ostatnio powołanego przepisu można by mówić tylko wówczas, gdyby strona wnosząca skargę kasacyjną, powiązała go z przepisami postępowania, które w ocenie Sądu zostały naruszone i wykazała, że uchybienie to w istocie nie miało miejsca, a w konsekwencji uwzględnienie skargi było niezasadne. W skardze kasacyjnej nie powołano jednak żadnych przepisów postępowania administracyjnego, które Sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał za naruszone w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też zarzutu skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy przewidziane w tym przepisie, a wnoszący skargę kasacyjną zarzutu naruszenia tego przepisu nie uzasadnił. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. W niniejszej sprawie Sąd I instancji poddając kontroli rozstrzygnięcie organu wydane w oparciu o art. 58 § 1 i art. 59 § 2 kpa, w ramach tego przepisu, prawidłowo wskazał podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył ponadto, iż pogląd, na który powołał się wnoszący skargę, a sprowadzający się do twierdzenia, że gdy strona jednocześnie z odwołaniem składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania, to zostaje wyłączona potrzeba wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. (stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania), istotnie został wyrażony m.in. w wyrokach z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1490/07 i sygn. akt I OSK 1496/07, a także w wyroku z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt I GSK 1221/06 (dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Podkreślenia jednak wymaga, że w innych swych orzeczeniach, z reguły późniejszych, Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował odmienne stanowisko (zob. np. wyroki: z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 272/10; z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 521/10; z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 120/09; z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt II OSK 190/07; z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 52/05 dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Trzeba również wskazać, że za taką wykładnią art. 134 kpa przemawiają poglądy wyrażane w doktrynie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 505; także M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do art. 134 kpa teza 11, LEX/el. 2009), zgodnie akcentujące odrębność przedmiotu rozstrzygnięcia i różnicę trybu weryfikacji w przypadku postanowienia wydawanego w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu i postanowienia o stwierdzeniu, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zwraca się przy tym oczywiście uwagę na konieczność wcześniejszego rozstrzygania w kwestii przywrócenia terminu, a następnie wydania postanowienia w na podstawie art. 134 kpa. Z treści bowiem przepisu art. 134 kpa ani też z treści innego przepisu procedury administracyjnej nie wynika zakaz stosowania tej regulacji w przypadku, gdy do organu wraz ze spóźnionym odwołaniem wpływa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI