II OSK 1011/24

II OSK 1011/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Jan Szuma /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 460/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-12-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt. 5, art. 50 i art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. Z. i T. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 460/23 w sprawie ze skargi D. Z. i T. Z. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2023 r., nr WOP.7721.44.2022.CM w przedmiocie braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 460/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. Z. i T. Z. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2023 r., nr WOP.7721.44.2022.CM, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 stycznia 2022 r., nr PINB/70035/118/5/18/2022/ZSz, o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego w odniesieniu do tunelu foliowego o wymiarach 6,1 m x 18,1 m, zlokalizowanego na działce nr [...], obr. [...], w K..
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli D. Z. i T.Z. zarzucając naruszenie:
1. art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez jego niezastosowanie i nie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy niniejsza sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w myśl wskazanego przepisu, ponieważ, jak wcześniej zauważył Naczelny Sąd Administracyjny (rozpatrując tę kwestię), sporna inwestycja nie jest budowlą ani również nie może być traktowana jako tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej "P.b."). Skarżący podkreślili, że usytuowanie tunelu nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia. Okoliczność ta uzasadniała umorzenie postępowania, natomiast organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie P.b.;
2. art. 50 i art. 51 P.b. poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie było podstaw do ingerencji nadzoru budowlanego, co powinno się wiązać z umorzeniem postępowania, a nie stwierdzeniem braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia.
Wskazując na powyższe D. Z. i T.Z. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji obu instancji, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Wystąpili również o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zd. drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i nie relacjonuje się w nim ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.), stąd należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza na wstępie, że dostrzega, w jakim kierunku zmierza argumentacja skarżących kasacyjnie. Pomimo że w niniejszej sprawie wydano wobec nich decyzję, w której stwierdzono brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy P.b., skarżący uznają to rozstrzygnięcie za nieprawidłowe. Wskazują, że w sprawie spornego tunelu foliowego orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1492/20. W wyroku tym uchylono nie tylko postanowienie wstrzymujące roboty budowlane, ale przede wszystkim przesądzono, że sporny tunel foliowy nie jest obiektem budowlanym podlegającym regulacji P.b. Składając obecnie skargę kasacyjną, D. Z. i T.Z. eksponują zatem, że w sprawie w ogóle nie było podstaw do stosowania przepisów P.b. Skoro sporny obiekt znajduje się poza zakresem działania tej ustawy, postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć, zamiast orzekać na podstawie art. 50 i 51 P.b.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrującego niniejszą sprawę skarga kasacyjna nie może być uznana za usprawiedliwioną. Po pierwsze, decyzja, w której organ stwierdza brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 50 i 51 P.b., nie rodzi dla skarżących żadnych negatywnych skutków prawnych. Sprowadza się ona w istocie do formalnego stwierdzenia, że organ nadzoru budowlanego nie znalazł podstaw do zastosowania wobec nich środków określonych w ustawie. Po drugie, w okolicznościach niniejszej sprawy, trudno byłoby zasadnie twierdzić, że postępowanie przed organami nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe. Jego przedmiotem był bowiem konkretny obiekt – istniejący tunel foliowy na działce nr [...] w K., który nie został rozebrany ani przeniesiony w inne miejsce. Tak rozumiany przedmiot postępowania istniał na datę orzekania przez organy obu instancji.
Odrębną kwestią jest natomiast to, jak taki obiekt powinien być kwalifikowany przez organ nadzoru budowlanego w świetle wiążącej oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ocena ta jest jednoznaczna. Rozpatrywany tunel foliowy został oceniony przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku z dnia 14 października 2020 r. jako obiekt niestanowiący obiektu budowlanego i niepodlegający regulacji P.b. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego, związane tą oceną, postąpiły prawidłowo, orzekając właśnie o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 50 i 51 P.b. Tym samym oba zarzuty skargi kasacyjnej, a więc dotyczące naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 50 i 51 P.b., nie zasługują na uwzględnienie.
Uzupełniająco natomiast wypada stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zbyt daleko idące, a przez to wadliwe, w zakresie, w jakim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaaprobował badanie spornego tunelu foliowego przez organy w kontekście przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 P.b. powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16 (publ. ONSAiWSA z 2017 r. Nr 1, poz. 2) (s. 6-8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Sąd pierwszej instancji zdawał się nie dostrzegać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt II OSK 1492/20 nie tylko uznał, że tunel foliowy na działce nr [...] nie wymagał w dacie jego posadowienia pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, ale wręcz stwierdził, że nie stanowi on obiektu budowlanego podlegającego regulacji P.b. Nie należało zatem poddawać tunelu foliowego, którego dotyczy niniejsza sprawa, weryfikacji przez pryzmat art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 P.b. Prawidłowa argumentacja na poparcie wydanych decyzji powinna eksponować ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazującą, że do spornego obiektu nie można stosować przepisów P.b., a więc art. 50 i 51 P.b. Taka ocena prawna, wiążąca na mocy art. 153 P.p.s.a., była wystarczająca do stwierdzenia, że wydane w niniejszej sprawie decyzje odpowiadają prawu, a skarga D. Z. i T. Z. podlega oddaleniu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a.