II OSK 1010/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-07-27
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęnowelizacja prawaprzepisy przejścioweskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki garażu, uznając, że nowelizacja Prawa budowlanego nie miała zastosowania do ostatecznych decyzji administracyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. i A. K. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił ich skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę garażu zbudowanego bez pozwolenia. Skarżący argumentowali, że nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. powinna mieć zastosowanie wstecz. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że nowelizacja nie dotyczy spraw zakończonych ostateczną decyzją administracyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę garażu zbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący argumentowali, że nowelizacja Prawa budowlanego z dnia 27 marca 2003 r. wprowadziła możliwość legalizacji samowoli budowlanych i powinna mieć zastosowanie wstecz do ich sprawy, mimo że decyzje administracyjne zapadły przed wejściem w życie nowelizacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieopartą na usprawiedliwionych podstawach. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna została wadliwie sformułowana, a nadto wskazał, że zgodnie z przepisami przejściowymi nowelizacji, nie ma ona zastosowania do spraw zakończonych ostateczną decyzją administracyjną, co czyniło argumentację skarżących nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nowelizacja nie ma zastosowania do spraw zakończonych ostateczną decyzją administracyjną.

Uzasadnienie

Przepisy przejściowe nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. (art. 7 ust. 1 i 2) jasno wskazują, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z pewnymi zastrzeżeniami dotyczącymi art. 48 ust. 2. Nowelizacja nie dotyczy spraw, w których decyzja ostateczna została już wydana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Decyzje te mają charakter związany.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § §1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA.

Pomocnicze

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29, 30.

Dz.U. nr 80, poz. 718

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Nowelizacja Prawa budowlanego, która wprowadziła zmiany w art. 48.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. nie ma zastosowania do spraw zakończonych ostateczną decyzją administracyjną. Skarga kasacyjna była wadliwie sformułowana pod względem zarzutów procesowych.

Odrzucone argumenty

Nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. powinna mieć zastosowanie wstecz do spraw zakończonych ostateczną decyzją administracyjną.

Godne uwagi sformułowania

decyzje podejmowane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego mają charakter związany brak jest podstaw do przyjęcia, że nowelizacja art. 49 Prawa budowlanego w zakresie art. 48 ma moc w odniesieniu do ostatecznych decyzji o nakazie rozbiórki wydanych na podstawie tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpatrywać sprawy, domyślając się jedynie intencji autora skargi

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

sprawozdawca

Jolanta Rajewska

członek

Zygmunt Niewiadomski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych nowelizacji Prawa budowlanego oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego; nacisk na formalne wymogi skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania przepisów przejściowych przy nowelizacji prawa budowlanego, co jest istotne dla praktyków. Nacisk na formalne wymogi skargi kasacyjnej jest również ważny dla prawników.

Nowelizacja prawa budowlanego – czy działa wstecz? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1010/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /sprawozdawca/
Jolanta Rajewska
Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 199/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2005-04-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 199/03 w sprawie ze skargi M. i A. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2005r. sygn. akt VII S.A./Wr 199/03 po rozpoznaniu skargi M. i A. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 1 lipca 2002 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki garażu – skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. ustalił, iż w maju 2002 r. M. i A. K. rozpoczęli budowę garażu bez wymaganego pozwolenia. Decyzją z dnia 1 lipca 2002 r. organ I instancji nakazał inwestorom rozbiórkę rozpoczętej inwestycji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podając art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm./. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu.
Skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu złożyli M. i A. K. podnosząc, że budowę rozpoczęli po otrzymaniu od urzędnika Starostwa zapewnienia uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto względy techniczne nie pozwalają na rozbiórkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną stwierdzając, że zarówno ocena przeprowadzonego postępowania, jak również stanowisko organów nie dają podstaw do uchylenia decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W sprawie niniejszej materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji (Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w myśl którego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W utrwalonym orzecznictwie przyjęto, iż decyzje podejmowane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego mają charakter związany, ponieważ przy stwierdzeniu samowoli budowlanej obowiązek organu sprowadza się do wydania nakazu rozbiórki (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 69/97 – LEX nr 46680). Dokonaniem samowoli budowlanej skarżący naruszyli art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29, 30 Prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. i A. K. reprezentowani przez adwokata zarzucając "naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "ppsa"), poprzez pominięcie istotnej zmiany stanu prawnego, wprowadzonej przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718), powodującej iż stan prawny, a w szczególności treść art. 48 Prawa budowlanego obowiązująca w dacie zamknięcia rozprawy, uzasadniała uwzględnienie skargi". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż po wydaniu decyzji przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nastąpiła zasadnicza zmiana stanu prawnego wobec faktu, iż ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) zmieniono treść art. 48 Prawa budowlanego wprowadzając możliwość legalizacji budynków wzniesionych lub rozpoczętych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, nowelizacja wskazanego przepisu ma zastosowanie do wszelkich obiektów budowlanych, wzniesionych lub rozpoczętych bez pozwolenia przed wejściem w życie nowelizacji. W skardze kasacyjnej wywiedziono, że treść zmienionego przepisu prawa materialnego jednoznacznie wskazuje na to, iż ustawodawca nadał mu moc wsteczną, co oznacza, że ma również zastosowanie do decyzji wydanych przed wejściem w życie nowelizacji.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu wnosząc o jej oddalenie oraz podkreślając, że brak jest podstaw do przyjęcia, że nowelizacja art. 49 Prawa budowlanego w zakresie art. 48 ma moc w odniesieniu do ostatecznych decyzji o nakazie rozbiórki wydanych na podstawie tego przepisu .
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/,
2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wynika dla sprawy /art.174 pkt 2/.
Przepis art. 175 ppsa stanowi, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z §2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
Zgodnie z art. 183§1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, które są wyznaczone przez jej autora z powyżej wymienionymi elementami konstrukcyjnymi wynikającymi z brzmienia art. 176 ppsa. Braki skargi kasacyjnej w powyższym zakresie uniemożliwiają jej merytoryczne rozpoznanie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpatrywać sprawy, domyślając się jedynie intencji autora skargi, mając wątpliwości interpretacyjne co do podstaw zaskarżenia, jego zakresu i formułowanych wniosków.
W niniejszej sprawie wskazuje się jako podstawy skargi kasacyjnej: "naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "ppsa"), poprzez pominięcie istotnej zmiany stanu prawnego, wprowadzonej przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), powodującej iż stan prawny, a w szczególności treść art. 48 Prawa budowlanego, obowiązująca w dacie zamknięcia rozprawy, uzasadniała uwzględnienie skargi".
W skardze kasacyjnej podnosi się jedynie zarzut naruszenia prawa procesowego wiążąc to naruszenie z pominięciem zmiany stanu prawnego /prawa materialnego/ wprowadzonego ustawą z dnia 23 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw. Należy w związku z tym uznać, że skarga kasacyjna w odniesieniu do podstawy określonej w przepisie art. 174 pkt 2 ppsa nie została prawidłowo sformułowana. Przepis art. 133 § 1 ppsa ustala zasadę, iż wyrok wydaje sąd po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W myśl art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. W skardze kasacyjnej nie podnosi się argumentów mających wskazywać, że przepisy te zostały naruszone przez Sąd I instancji, twierdzi się natomiast, że Sąd ten powinien orzec na podstawie prawa materialnego według jego brzmienia ustalonego już po wydaniu zaskarżonego aktu. Jednocześnie w skardze kasacyjnej nie podnosi się zarzutu naruszenia prawa materialnego /art. 174 pkt 1 ppsa/. Nieprawidłowe sformułowanie skargi kasacyjnej powoduje, że nie mogła być ona uwzględniona.
Ubocznie należy stwierdzić, że nieuwzględnienie przez Sąd I instancji zmiany ustawy Prawo budowlane, wprowadzonej nowelą z dnia 27 marca 2003 r. jest całkowicie usprawiedliwione. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 cytowanej noweli do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2, natomiast do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37 – 39 oraz w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 pkt 41. Powyższe unormowanie wskazuje przepisy jakiej ustawy należy stosować do spraw, które zostały przed ich wejściem w życie wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną. Nowelizacja nie ma natomiast zastosowania do spraw zakończonych ostateczną decyzją.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art.184 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI