II OSK 1009/22

II OSK 1009/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Grzegorz Rząsa
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 605/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-03
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 113 § 1, art. 156 § 1 pkt 2,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Sylwia Misztal po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Wschód w Krakowie na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. sp. z o.o. 2 sp. k. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 605/21 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. 2 sp. k. z siedzibą w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2021 r. nr DON.7101.1.2021.ANM w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 605/21 oddalił skargę F. Spółka z o. o. 2 Spółka komandytowa z siedzibą w K. (dalej zwana skarżącą) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2021 r., znak DON.7101.1.2021.ANM w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Wnioskiem z dnia 6 lutego 2020 r. skarżąca zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki (PINB) o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami oraz garażem podziemnym w Krakowie na os. [...], budynek [...], działka nr [...], obr. [...].
PINB decyzją z dnia 27 lutego 2020 r. nr 335/2020 udzielił skarżącej pozwolenia na użytkowanie objętego wnioskiem budynku. W treści decyzji wskazano, że ilość mieszkań w budynku wynosi 19.
Następnie, PINB postanowieniem z dnia 18 marca 2020 r. nr 381/2020, na podstawie art. 113 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej K.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej Prawo budowlane), sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji PINB z dnia 27 lutego 2020 r. w ten sposób, że na stronie 2 w wierszu 9 zamiast: ilość mieszkań 19, wpisał: ilość mieszkań 49. Uzasadniając powyższe postanowienie PINB wskazał, że oczywista omyłka pisarska powstała na skutek "obróbki komputerowej" dokumentu, co pozwala zastosować art. 113 § 1 K.p.a.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) postanowieniem z dnia 24 listopada 2020 r., nr 996/2020, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 w zw. z art. 126 K.p.a. i art. 104 K.p.a. oraz art. 157 § 1 i art. 17 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po wszczęciu z urzędu postępowania, stwierdził nieważność ostatecznego postanowienia PINB z dnia 18 marca 2020 r.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r., znak DON.7101.1.2021.ANM, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia GINB wskazał, że sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 K.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Instytucja sprostowania odnosi się do takich wad decyzji, które charakteryzują się cechą oczywistości. Sprostowanie omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego.
W ocenie GINB sprostowanie dokonane postanowieniem organu powiatowego nie mieściło się w ramach, które zakreśla przepis art. 113 § 1 K.p.a. Uznana za "oczywiście błędną" liczba 19 mieszkań odpowiada liczbie mieszkań określonej w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 24 stycznia 2020 r. o pozwoleniu na budowę. Decyzją tą Prezydent zmienił własną decyzję z dnia 6 lipca 2018 r. o pozwoleniu na budowę, m.in. w zakresie ilości mieszkań poprzez zmniejszenie z 49 do 19 liczby mieszkań w budynku A, którego dotyczyło pozwolenie na użytkowanie. W sporządzonym przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 14 lutego 2020 r. odnotowano, że w kontrolowanym obiekcie znajduje się 19 mieszkań. W treści wniosku z dnia 6 lutego 2020 r. o wydanie pozwolenia na użytkowanie inwestor wskazał, że budynek mieszkalny posiada 49 mieszkań. Także w oświadczeniu kierownika budowy o zakończeniu budowy z dnia 5 lutego 2020 r. stwierdzono, że w budynku jest 49 mieszkań. Materiał dowodowy sprawy ewidentnie wskazuje na rozbieżności pomiędzy tym, ile lokali mieszkalnych zostało zaprojektowanych i zatwierdzonych w pozwoleniu na budowę a tym, ile takich lokali zostało wykonanych, zgodnie z oświadczeniem inwestora i kierownika budowy. Co istotne, brak jest własnych ustaleń PINB, co do faktycznej liczby zrealizowanych mieszkań. Niemożliwe jest więc stwierdzenie, bez jakichkolwiek wątpliwości, że wskazanie przez PINB liczby 19 mieszkań zamiast 49 w osnowie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nastąpiło w wyniku oczywistej omyłki, a ewentualnie – czy było to wynikiem błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sprostowanie dotyczy oznaczenia przedmiotu pozwolenia na użytkowanie, który stanowi zasadniczy element decyzji. Na skutek sprostowania doszło natomiast do zmiany ustaleń faktycznych sprawy.
W konsekwencji, przeprowadzona analiza akt postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na użytkowanie nie pozwala zakwalifikować sprostowanego błędu jako oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 K.p.a. Kontrolowane postanowienie PINB z dnia 18 marca 2020 r. GINB uznał zatem za wydane z rażącym naruszeniem przepisu art. 113 § 1 K.p.a. Rażące naruszenie ww. przepisu polegało na wprowadzeniu do treści decyzji z dnia 27 lutego 2020 r. takich zmian, które wykraczały swoim charakterem poza błędy pisarskie i rachunkowe oraz oczywiste omyłki.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie GINB z dnia 21 stycznia 2021 r., domagając się w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. W skardze zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia;
2) art. 6 K.p.a. przez błędne uznanie, że ewentualny podział większych lokali na mniejsze będzie bezwzględnie wymagał zapewnienia dodatkowych miejsc postojowych, bowiem wniosek ten nie uwzględnia, że uchwała Rady Miasta Krakowa nr LIII/723/12 z dnia 29 sierpnia 2012 r. w sprawie przyjęcia programu parkingowego dla miasta Krakowa (w której mowa jest o wskaźniku ilości miejsc parkingowych w odniesieniu do ilości lokali mieszkalnych) nie stanowi aktu prawa powszechnie obowiązującego, nie jest aktem prawa miejscowego i nie można na jej podstawie nakładać żadnych ograniczeń prawa zabudowy, a taki zapis nie wywołuje żadnych skutków prawnych;
3) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;
4) art. 113 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że błąd polegający na wpisaniu w treści postanowienia omyłkowo liczby "19" zamiast "49" na skutek komputerowej obróbki tekstu postanowienia nie może stanowić innej oczywistej omyłki;
5) art. 124 § 2 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie jego podstawy faktycznej w sposób, który nie pozwala na zweryfikowanie przez skarżącego poglądu dotyczącego błędnego zastosowania przez organ pierwszej instancji instytucji sprostowania omyłki pisarskiej w trybie art. 113 § 1 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o oddalenie skargi, uznając ją za bezzasadną.
W uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 3 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że sprostowanie dokonane przez PINB postanowieniem z dnia 18 marca 2020 r. wykraczało poza dopuszczalny zakres zastosowania instytucji, o której mowa w art. 113 § 1 K.p.a. Dokonana w drodze sprostowania zmiana ilości mieszkań z 19 na 49 w budynku, wobec którego udzielono pozwolenia na użytkowanie, nie stanowi bowiem oczywistej omyłki, a sprostowanie dotyczy ponadto materii, będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Z akt administracyjnych sprawy dotyczącej wydania pozwolenia na użytkowanie budynku bezsprzecznie wynika, że w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2020 r. o zmianie pozwolenia na budowę liczbę mieszkań w tym budynku określono na 19. Ponadto, akta zawierają protokół z czynności kontrolno-rozpoznawczych budynku, przeprowadzonych przez Straż Pożarną, w którym również określono ilość mieszkań w budynku na 19. W sprzeczności do tych zapisów pozostaje wniosek skarżącej o wydanie pozwolenia na użytkowanie oraz oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu budowy, wskazujące, że w budynku jest 49 mieszkań. Sąd podkreślił, że w toku prowadzonego przez PINB postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku, organ powiatowy nie dokonał ustalenia wskazującego bezspornie na wybudowanie i wydzielenie w przedmiotowym budynku 49 mieszkań. Wniosek taki nie wynika ani z uzasadnienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 27 lutego 2020 r., ani z protokołu kontroli obowiązkowej zakończonej budowy obiektu z dnia 20 lutego 2020 r., przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego.
Ponadto Sąd stwierdził, że uznana przez PINB za omyłkową liczba mieszkań nie była oczywista, łatwo zauważalna i niewymagająca analizy akt sprawy. Skorygowana na 49 ilość mieszkań nie wynika z treści uzasadnienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz innych dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy. Przebieg sprawy i dokumenty zgromadzone w toku postępowania nie pozwalają stwierdzić, czy przedmiotem procedowania przez PINB w sprawie udzielenia skarżącej pozwolenia na użytkowanie budynku był budynek z 19 mieszkaniami, czy też budynek z 49 mieszkaniami.
W konsekwencji Sąd za niezasadny uznał podstawowy zarzut skargi, dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy art. 113 § 1 K.p.a. Dokonane sprostowanie wykraczało poza dopuszczalny zakres zastosowania tej instytucji. Naruszenie powyższego przepisu przez PINB miało charakter rażący i polegało na tym, że do treści prostowanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, wprowadzono takie zmiany, które wykraczały swoim charakterem poza wymienione w przepisie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki.
W ocenie Sądu nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy, w oparciu o akta administracyjne sprawy prawidłowo ocenił, że uznana przez organ powiatowy za oczywiście omyłkową ilość mieszkań, nie mogła być sprostowana w trybie art. 113 § 1 K.p.a. Ponadto procedując w trybie stwierdzenia nieważności organ administracji opiera się na - co do zasady - zamkniętym materiale dowodowym.
Zatem Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej zwanej: P.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając to orzeczenie w całości.
Skarga kasacyjna zawiera zarzut materialnoprawny, sformułowany w pierwszej kolejności i zarzuty procesowe.
Najpierw pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 59 ust. 1 i ust. 7 w powiązaniu z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że organ nadzoru budowlanego może samodzielnie, w oderwaniu od treści wniosku skarżącej, formułować rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w sytuacji gdy postępowanie to wszczynane jest wyłącznie na wniosek inwestora.
W ramach zarzutów procesowych pełnomocnik skarżącej podniósł natomiast naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w powiązaniu z art. 151 P.p.s.a. i art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 113 § 1 K.p.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2021 r. GINB błędnie uznał, że błąd polegający na wpisaniu w treści postanowienia omyłkowo liczby "19" zamiast "49" na skutek komputerowej obróbki tekstu postanowienia nie może stanowić innej oczywistej omyłki, podczas gdy liczba "49" koresponduje z treścią wniosku inwestora oraz zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Zarzucono również naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z art. 6 i art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które doprowadziłoby do wniosku, że uznana za "oczywiście błędną" liczba "19" mieszkań sprostowana w trybie art. 113 § 1 K.p.a. przez określenie prawidłowej liczby mieszkań, to jest "49" mieści się w hipotezie powołanego przepisu K.p.a. jako błędnie wpisane słowo; zapis cyfrowy i nie stanowi tym samym omyłki o istotnym i merytorycznym charakterze.
Ostatni zarzut odniesiono do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z art. 113 § 1 K.p.a. poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że błąd polegający na wpisaniu w treści postanowienia omyłkowo liczby "19" zamiast "49" na skutek komputerowej obróbki tekstu postanowienia nie może stanowić innej oczywistej omyłki podczas gdy liczba "49" koresponduje z treścią wniosku inwestora oraz zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a dokonane w sprawie sprostowanie nie wykracza poza zakres zastosowania instytucji sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek i nie doprowadziło do ponownego odmiennego rozstrzygnięcia sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik rozwinął argumentację mającą przemawiać za zasadnością podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna z braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezzasadne okazały się zarzuty procesowe. Pełnomocnik skarżącej wskazuje na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w powiązaniu z art. 151 P.p.s.a. i przywołanymi w skardze kasacyjnej przepisami procedury administracyjnej poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji gdy w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2021 r. GINB błędnie uznał, że błąd polegający na wpisaniu w treści postanowienia omyłkowo liczby "19" zamiast "49" na skutek komputerowej obróbki tekstu postanowienia nie może stanowić innej oczywistej omyłki. Zdaniem pełnomocnika Sąd zaakceptował brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Odnosząc się do tego zarzutu przede wszystkim przypomnieć należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Tego rodzaju postępowanie ma charakter nadzwyczajny i jest postępowaniem odrębnym od innych postępowań, albowiem ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji (postanowienia) w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka tylko w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, tj. ten materiał, który posłużył do wydania weryfikowanego aktu. Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2095/06, LEX nr 299851, w którym sąd ten stwierdził, że "działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego." Zatem, organ administracji publicznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzorczym posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, gdyż rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź braku - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Ogranicza się zaś do poszukiwania uchybień i wadliwości natury procesowej i dotyczących prawa materialnego, opierając się na dowodach zgromadzonych w dotychczasowym postępowaniu.
Tak pojmując zakres kompetencji organu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej uznać trzeba, że wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej istniały pełne podstawy do przyjęcia, że w ramach postępowania wszczętego z urzędu organ dysponował pełnym materiałem dowodowym umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia, w toku tego postępowania wyjaśniono wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, a materiał został w sposób kompleksowy oceniony, czego pełnomocnik skarżącej skutecznie nie podważył.
Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z art. 113 § 1 K.p.a. Według pełnomocnika skarżącej Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uznał, że błąd polegający na wpisaniu w treści postanowienia omyłkowo liczby "19" zamiast "49" na skutek komputerowej obróbki tekstu postanowienia nie może stanowić innej oczywistej omyłki. Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Omyłki te mogą powstać wskutek błędnego wpisania jakiegoś słowa lub słów, ich pominięcia czy poprzez wyraźne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie danego wyrazu bądź cyfry. Jedną z przesłanek dopuszczalności zastosowania art. 113 § 1 K.p.a. jest oczywistość stwierdzonego błędu czy omyłki. Jeżeli dana kwestia budzi wątpliwości, a do stwierdzenia, czy doszło do popełnienia omyłki, wymagana jest głębsza analiza akt postępowania, automatycznie będzie to wykluczać oczywistość takiej omyłki (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2948/20, publ. CBOSA).
Wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Sprostowanie nie może także prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy też ponownego, odmiennego rozpoznania sprawy. Inaczej mówiąc sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, odnoszące się do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego sprawy, jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyroki NSA z dni: 2 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 1657/20 oraz z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1836/21, publ. CBOSA).
Wyjaśnienia wymaga także, że do zmiany stanu faktycznego w wyniku sprostowania treści decyzji (postanowienia) dochodzi wówczas, gdy organ, używając tej instytucji procesowej, tworzy nowy stan faktyczny sprawy, który nie odpowiada zgromadzonym materiałom dowodowym, albo gdy w ten sposób uzupełnia stan faktyczny, zmieniając swoje ustalenia i nadając im nowy, nieznany dotąd wymiar, mający zupełnie inne znaczenie niż przed sprostowaniem i to nie tylko z punktu widzenia stanu sprawy, ale i samego rozstrzygnięcia. Wówczas niewątpliwie sprostowanie jest niedopuszczalne.
Sprostowanie "błędu", które prowadzi do zmiany merytorycznej, a więc związanej z parametrami inwestycji, czy też jej rozmiarami, nie może być uznane za odpowiadające treści art. 113 § 1 K.p.a. Sprostowanie błędu nie może bowiem służyć zmianie treści decyzji, gdyż do tego ustawodawca przewidział właściwe tryby: odwoławczy i nadzwyczajne (wznowienie postępowania, uchylenie, zmianie albo stwierdzeniem nieważności decyzji). Nie jest dopuszczalne takie sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA 1466/87, publ. CBOSA).
Sprostowanie omyłki, poprzez zmianę ilości mieszkań w budynku z 19 na 49 w decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, nie stanowi oczywistej omyłki, o której mowa w art. 113 § 1 K.p.a. Ponadto, jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji sprostowanie decyzji w takim zakresie dotyczy oznaczenia przedmiotu pozwolenia na użytkowanie, który stanowi zasadniczy element decyzji. W efekcie należy stwierdzić, że na skutek sprostowania decyzji doszło do zmiany ustaleń faktycznych sprawy w zakresie ilości mieszkań w budynku.
Z akt administracyjnych sprawy dotyczącej wydania pozwolenia na użytkowanie wynika bowiem, że w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2020 r. o zmianie pozwolenia na budowę liczbę mieszkań w budynku A określono na 19. Ponadto, z protokołu z dnia 14 lutego 2020 r. z czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych przez Państwową Straż Pożarną również wynika, że w budynku jest 19 mieszkań. Natomiast we wniosku skarżącej o wydanie pozwolenia na użytkowanie oraz oświadczeniu kierownika budowy o zakończeniu budowy wskazano, że w budynku jest 49 mieszkań. Podkreślić należy, że faktyczną liczbę mieszkań w budynku A wynikającą z ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę miał w polu widzenia organ wydający pozwolenie na użytkowanie, skoro na stronie pierwszej decyzji z dnia 27 lutego 2020 r. zapisano, że w budynku zmniejszono liczbę lokali mieszkalnych z 49 do 19.
Z uwagi na rozbieżności pomiędzy tym, ile lokali mieszkalnych zostało zaprojektowanych i zatwierdzonych w pozwoleniu na budowę, a ile takich lokali zostało wykonanych, niemożliwe jest stwierdzenie, bez jakichkolwiek wątpliwości, ile mieszkań znajduje się w przedmiotowym budynku. Zauważyć również należy, że PINB przed wydaniem decyzji nie przeprowadził własnych ustaleń co do faktycznej liczby zrealizowanych mieszkań. Już z tego powodu niemożliwe było przyjęcie, że wskazanie przez PINB w osnowie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie liczby 19 mieszkań zamiast 49, nastąpiło w wyniku oczywistej omyłki.
W efekcie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dokonane sprostowanie w trybie art. 113 § 1 K.p.a. wykraczało poza dopuszczalny zakres zastosowania tej instytucji procesowej. Postanowienie PINB z dnia 18 marca 2020 r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 113 § 1 K.p.a. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że rażące naruszenie ww. przepisu polegało na wprowadzeniu do treści decyzji z dnia 27 lutego 2020 r. takich zmian, które wykraczały swoim charakterem poza błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 i ust. 7 w powiązaniu z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni powyższych przepisów, polegającej na przyjęciu, że organ nadzoru budowlanego może samodzielnie, w oderwaniu od treści wniosku skarżącej, formułować rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w sytuacji gdy postępowanie to wszczynane jest wyłącznie na wniosek inwestora, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest chybiony z tej przyczyny, że Sąd pierwszej instancji przepisów tych nie tylko nie stosował, lecz nawet nie mógł ich stosować, w konsekwencji nie ich nie naruszył. Pierwszy z nich stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Natomiast art. 59 ust. 7 określa strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Natomiast art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego określa zadania i kompetencje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
Postępowanie, które zakończyło się wydaniem postanowienia z dnia 18 marca 2020 r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej, prowadzone zaś było przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Natomiast ocena powyższego postanowienia została dokonana w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., który pozostał poza podstawami kasacyjnymi.
Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, stosownie do art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.