II OSK 1008/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki garażu, uznając, że brak ekspertyzy technicznej nie uzasadnia automatycznie nakazu rozbiórki całego obiektu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA uchylającego decyzję nakazującą rozbiórkę garażu z powodu istotnych odstępstw od projektu. Skarżący kasacyjnie zarzucali m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących istotnych odstępstw i obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że brak ekspertyzy nie jest wystarczającą podstawą do nakazu rozbiórki całego obiektu, a WSA prawidłowo ocenił potrzebę dalszej analizy sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną U. K. i P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę murowanego garażu dwustanowiskowego z powodu istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 36a ust. 5 pkt 2, twierdząc, że nakaz rozbiórki jest uzasadniony nawet bez ekspertyzy technicznej, a odstępstwa od projektu miały charakter istotny. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych dotyczących precyzyjnego wskazania przepisów. Mimo tych braków, NSA rozpoznał zarzuty, uznając, że WSA prawidłowo ocenił, iż brak ekspertyzy technicznej nie uzasadnia automatycznie nakazu rozbiórki całego obiektu. Sąd wskazał, że WSA słusznie zauważył, iż nawet organ odwoławczy dopuszczał możliwość częściowej rozbiórki, a kwestia ta wymagała dokładniejszej analizy. NSA zwrócił również uwagę na potrzebę jasnego pouczenia stron przez organ w przypadku odmowy zawieszenia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak ekspertyzy technicznej nie uzasadnia automatycznie nakazu rozbiórki całego obiektu. Organ powinien przeprowadzić dokładniejszą analizę sprawy, uwzględniając możliwość częściowej rozbiórki.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż brak ekspertyzy technicznej nie tworzy domniemania, że obiekt musi podlegać rozbiórce w całości. Organ powinien zbadać sprawę wnikliwie, a nie opierać się jedynie na braku dokumentu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
P.b. art. 51 § 1 pkt 1 i 3
Ustawa Prawo budowlane
Naruszenie przepisów poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że nakaz rozbiórki jest przedwczesny.
P.b. art. 36a § 5 pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Naruszenie poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że odstępstwa od projektu garażu nie mają charakteru istotnego.
Pomocnicze
P.b. art. 81c § 4
Ustawa Prawo budowlane
W zw. z art. 51 ust. 3 P.b. Dotyczy obowiązku zlecenia ekspertyzy technicznej.
P.p.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uchylenia zaskarżonej decyzji.
K.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 1 pkt 5 i 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 81
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Dotyczy stosowania przepisów dotychczasowych.
Ustawa o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 28 § pkt 1 lit. a
Dotyczy stosowania nowych przepisów do art. 36a ust. 5a P.b.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak ekspertyzy technicznej nie uzasadnia automatycznie nakazu rozbiórki całego obiektu. WSA prawidłowo ocenił potrzebę dalszej analizy sprawy, w tym możliwości częściowej rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Zarzuty naruszenia art. 81c ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 3 P.b. poprzez błędną interpretację przepisu. Zarzuty naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a. i K.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Brak ekspertyzy technicznej nie tworzy domniemania, że obiekt musi podlegać rozbiórce w całości. Sformułowania 'może' zawartego w art. 81c ust. 4 P.b. nie można odczytywać jako pozostawienie organowi dowolności.
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
członek
Jan Szuma
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących istotnych odstępstw od projektu, obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej oraz procedury nakazu rozbiórki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ekspertyzy technicznej i oceny istotności odstępstw od projektu budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów prawa budowlanego, w szczególności konsekwencji braku wymaganej dokumentacji technicznej i oceny istotności odstępstw od projektu. Jest to zagadnienie istotne dla inwestorów i organów nadzoru budowlanego.
“Brak ekspertyzy technicznej – czy to automatycznie oznacza nakaz rozbiórki garażu?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1008/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak Jan Szuma /sprawozdawca/ Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II SA/Go 978/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2022-01-27 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Jendyk po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. K. i P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Go 978/21 w sprawie ze skargi B. K. i K. K. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 września 2021 r. nr WOK.7721.66.2021.KBoj w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Go 978/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu skargi B. K. i K. K. , uchylił decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 14 września 2021 r., nr WOK.7721.66.2021.KBoj utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Zielona Góra (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia 17 listopada 2020 r., nr PINB.7358.B.B.1.2019.2018.3496.DP nakazującą skarżącym rozbiórkę murowanego garażu dwustanowiskowego znajdującego się na działce nr [...] przy ul. [...] w Zielonej Górze (pkt 1) oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora solidarnie na rzecz skarżących kwotę 1014 tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli U. K. i P. K. zarzucając naruszenie: 1. art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 "ustawy Prawo budowlane" (P.b.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, że nakaz rozbiórki jest przedwczesny. Zdaniem skarżących na podstawie powołanych przepisów w przypadku istotnego odstępstwa inwestorów od udzielonego im pozwolenia i zatwierdzonego projektu budowlanego, organ może nakazać rozbiórkę bez konieczności powoływania z urzędu dowodu z ekspertyzy mającej na celu doprowadzenie wykonanych niezgodnie z prawem robót do stanu zgodnego z prawem; 2. art. 81c ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 3 P.b. poprzez przyjęcie, że w przypadku niedostarczenia w wyznaczonym terminie ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 81c z ust. 2 P.b., organ ma bezwzględny obowiązek zlecenia tej ekspertyzy na koszt osoby zobowiązanej do jej dostarczenia, czyli poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że słowo "może" użyte w tym przepisie oznacza, że "musi" (czyli "ma obowiązek"); 3. art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i bezpodstawne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, że odstępstwa od projektu garażu nie mają charakteru istotnego, gdy w istocie charakterystyczne parametry obiektu budowlanego zostały zmienione w zakresie wyznaczonym powołanym przepisem; 4. art. 1 i art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że Wojewódzki Inspektor wydając zaskarżoną decyzję oraz Powiatowy Inspektor wydając poprzedzającą ją decyzję nakazującą rozbiórkę garażu, wbrew twierdzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim nie naruszyli art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 5 i § 3 oraz art. 10 § 1 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a."). W takiej sytuacji, zdaniem skarżących kasacyjnie, należało oddalić skargę (art. 151 P.p.s.a.). Wskazując na powyższe U. K. i P. K. wnieśli o uchylenie zaskarżanego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania, ewentualnie rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 188 P.p.s.a. Ponadto wnieśli o zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i nie relacjonuje się w nim ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.), stąd należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów skargi kasacyjnej. Rozpatrzenie zarzutów skargi kasacyjnej należy poprzedzić pewną uwagą wstępną. Otóż wspomniane wyżej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wyrażone w art. 183 § 1 P.p.s.a. ma znaczenie nie tylko z perspektywy Sądu, ale także wpływa na obowiązki profesjonalnego pełnomocnika sporządzającego skargę kasacyjną dla reprezentowanego przezeń podmiotu. Podstawy skargi kasacyjnej wyznaczają granice rozpoznania sprawy w drugiej instancji sądowej. Wyrażają się one we wskazaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przedstawienie podstaw kasacyjnych jest obligatoryjne i powinny być one jednoznacznie sprecyzowane (art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Oznacza to, że należy oczekiwać wskazania przez profesjonalnego pełnomocnika – autora skargi kasacyjnej – przepisów objętych zarzutami, to jest jednostek redakcyjnych aktów prawnych, jak i też sprecyzowania dat i nazw tych aktów oraz ich publikatorów pozwalających na zorientowanie się, którego brzmienia przepisu (ze względu na jego obowiązywanie na przestrzeni czasu) zarzut dotyczy. Co więcej, jeżeli objęte zarzutami przepisy prawa funkcjonują w pewnym kontekście normatywnym (na przykład są to przepisy odwołujące do innych regulacji czy współstosowane z innymi regulacjami, choćby intertemporalnymi) w zasadzie należy oczekiwać również, że wskazania i wyjaśnienia właściwych powiązań normatywnych. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związanym granicami skargi kasacyjnej, nie może bowiem z urzędu dowolnie badać "otoczenia prawnego" naruszonych przepisów, gdyż mogłoby to niekiedy prowadzić do wyjścia poza podstawy zaskarżenia. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia wyżej opisanych standardów. Żaden akt przywołany w skardze kasacyjnej nie został należycie wskazany z powołaniem publikatora urzędowego i nie zawiera odesłań do przepisów przejściowych. W tym miejscu wskazać należy, że w skardze kasacyjnej zaznaczono jedynie, że naruszone miały zostać przepisy "ustawy Prawo budowlane". Takie upraszczające przywołanie ustawy nie jest wystarczające, jako że organy nadzoru budowlanego nie opierały się na tej ustawie wprost – wedle zasady stosowania stanu prawnego obowiązującego na datę decyzji. Dla prawidłowego sformułowania skargi kasacyjnej należałoby oczekiwać powiązania zarzutów naruszenia przepisów P.b. z art. 25 i art. 28 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2020 r. poz. 471. Wszakże decyzje kontrolowane w niniejszej sprawie, datowane odpowiednio na 14 września 2021 r. i 17 listopada 2020 r. wydane zostały po wejściu w życie powyższej nowelizacji P.b. (19 września 2020 r.), a jednak mocą zawartego w niej art. 25 stosowano przepisy dotychczasowe, czyli obowiązujące przed tą datą. Zachodził jednak przy tym wyjątek od tej regulacji intertemporalnej, bowiem zgodnie z art. 28 pkt 1 lit. a nowelizacji do art. 36a ust. 5a należało stosować przepisy nowe. Pomimo opisanych wyżej braków w treści zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – bacząc, aby nie doszło do nieuzasadnionego uszczerbku konstytucyjnego prawa do sądu skarżących kasacyjnie (art. 45 ust. 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – przyjął, że zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. dotyczyły ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu określonym w tekście jednolitym Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; natomiast zarzut dotyczący naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b. odnosił się do brzmienia P.b. z uwzględnieniem zmiany dokonanej nowelizacją z dnia 13 lutego 2020 r. Taka "konwalidacja" braków konstrukcyjnych zarzutów skargi kasacyjnej była możliwa z uwagi na wywód prawny przedstawiony na stronach 3-5 skargi kasacyjnej, gdzie wpleciona w tekst analiza poszczególnych przepisów pozwalała zorientować jaki stan prawny (zarówno co do art. 36a ust. 5 pkt 2, jak i art. 51 ust. 1 pkt 1-3) autorka skargi kasacyjnej miała na myśli formułując poszczególne zarzuty. Rozpoznanie skargi kasacyjnej należy rozpocząć od zarzutu naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b. Skarżący kasacyjnie starają się wykazać, że – wbrew ustaleniom Sądu pierwszej instancji – odstępstwa od projektu budowlanego spornego garażu mają istotny charakter, jeśli chodzi o wymiary tego obiektu. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b. istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego jest odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego określonych w tym przepisie, odnoszących się do normatywów procentowych. Skarżący kasacyjnie, podnosząc omawiany zarzut, nawiązują do wywodu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, zawartego na stronie 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Nim jednak Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do zastrzeżeń skarżących dotyczących przywołanego fragmentu uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, pragnie zwrócić uwagę, że zarzut naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b., jako taki, zasadniczo nie może być uznany za skuteczny z innej przyczyny. Wbrew twierdzeniu skarżących, zawartemu na 2. stronie skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie przyjął, iż "odstępstwa od projektu garażu nie mają charakteru istotnego". Przeciwnie, na stronie 12. uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd wprost zaaprobował stanowisko organów, że w sprawie zachodziło istotne odstępstwo od projektu zagospodarowania działki w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 P.b. Ocena ta nie została podważona przez żadną ze stron na dalszym etapie postępowania sądowego. Ma to fundamentalne znaczenie dla sprawy, albowiem uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, że doszło do istotnego odstąpienia od projektu budowlanego chociażby w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 P.b., wystarcza do wdrożenia procedury z art. 50 i 51 P.b. Rozważanie, czy doszło nadto także do innych istotnych odstąpień, ma w takim kontekście znaczenie drugoplanowe. Niezależnie od powyższego, nawet gdyby rozpatrywać zarzut naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b., jako podnoszony w konfrontacji z treścią samego uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim (wspomnianego fragmentu na stronie 17 uzasadnienia), to – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – zarzut ten nie jest dostatecznie uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim szczegółowo opisał, dlaczego podważył sposób dokonania pomiarów spornego budynku garażowego, wskazując na wątpliwości co do przypisania konkretnych pomiarów do wymiarów poszczególnych elewacji budynku. Skarżący kasacyjnie nie przedstawiają natomiast argumentów, które rozwiewałyby wątpliwości zgłoszone przez Sąd pierwszej instancji. Na 4. stronie skargi kasacyjnej przytoczono wyniki pomiarów dokonanych przez organy, a skarżący kasacyjnie stwierdzili, że ustalenia te "nie mają znamion dowolności", uzasadnienie decyzji jest "kompleksowe" i przygotowane "w oparciu o prawidłowy i zupełny materiał" dowodowy. Takie ogólne stwierdzenia nie wystarczają do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji. Skarżący kasacyjnie nie odnoszą się bowiem do problemu przypisania poszczególnych pomiarów określonym częściom spornego obiektu, co podał w wątpliwość Sąd. Przechodząc do zarzutów naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. oraz art. 81c ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 3 P.b., należy podkreślić, że oba te zarzuty łączy wspólna teza przedstawiona przez skarżących kasacyjnie. U. K. i P. K. , poświęcając temu znaczną część uzasadnienia skargi kasacyjnej, starają się przekonać, iż inwestorzy B. K. i K. K. w toku postępowania zostali zobowiązani przez Wojewódzkiego Inspektora, postanowieniem dnia 15 lipca 2021 r., do przedstawienia ekspertyzy technicznej dotyczącej budowy garażu dwustanowiskowego, a ekspertyzy tej nie złożyli. Jak wiadomo, dokument ten miał między innymi odpowiedzieć na pytanie, czy w związku z przekroczeniem przez obiekt (na głębokość 45 cm) granicy z działką sąsiednią nr [...] możliwe jest dokonanie zmian w budynku w taki sposób, aby rozbiórce podlegała wyłącznie część obiektu posadowiona na działce sąsiedniej nr [...], z wykonaniem nowej ściany zewnętrznej od strony tej działki wraz z przebudową konstrukcji dachowej. Skarżący kasacyjnie uważają, że zaniechanie przedstawienia ekspertyzy technicznej przez inwestorów powinno skutkować wydaniem nakazu rozbiórki całego obiektu budowlanego. Nie zgadzają się zatem z wywodem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który stwierdził, iż brak dostarczenia ekspertyzy technicznej nie uzasadnia wydania takiego nakazu. Odnosząc się do stanowiska U. K. i P. K., Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że rozumie ich tok argumentację i przyznaje, iż zasadniczo należy wymagać od strony postępowania (w postępowaniu administracyjnym), aby realizowała nałożone na nią obowiązki dowodowe, zwłaszcza jeśli dotyczą one wykazania istotnych dla niej samej okoliczności. Zaniechanie w tym zakresie może, w zależności od konkretnej sytuacji, spowodować niekiedy negatywne skutki procesowe dla zainteresowanego. W niniejszej sprawie, jak trafnie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, za zbyt daleko idące należy jednak uznać rozumowanie Wojewódzkiego Inspektora, który niejako "automatycznie" powiązał obowiązek w postaci nakazu rozbiórki całego spornego garażu dwustanowiskowego z brakiem przedstawienia żądanej ekspertyzy technicznej. Wprawdzie organ na poparcie swego rozstrzygnięcia odwołał się do zagrożeń związanych z utratą oparcia przez konstrukcję, jednak z jego argumentacji wynika, że stanowisko to było w znacznym stopniu motywowane właśnie brakiem ekspertyzy, a nie przeświadczeniem, że budynek z powodów technicznych musi zostać rozebrany w całości. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd zaprezentowany przez Sąd pierwszej instancji. Sąd ten dostrzegł, że B. K. i K. K. nie przedłożyli żądanej przez organ odwoławczy ekspertyzy technicznej, jednak zarazem słusznie zauważył, iż sam jej brak nie tworzy domniemania, że obiekt – z uwagi na przekroczenie granicy działki – musi podlegać rozbiórce w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na stronie 18. uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazał bowiem, że w poprzedniej decyzji z dnia 19 lutego 2021 r. nawet Wojewódzki Inspektor dopuszczał możliwość częściowej rozbiórki garażu. W takim kontekście należy uznać za zasadne sformułowane przez Sąd pierwszej instancji stanowisko o potrzebie przeprowadzenia dokładniejszej analizy sprawy tej kwestii, zgodnie z wytycznymi przedstawionymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zwraca także uwagę, że zaniechanie B. K. i K. K. w zakresie przedstawienia ekspertyzy technicznej – w świetle całokształtu okoliczności sprawy – nie musi być postrzegane wyłącznie jako brak zaangażowania inwestorów w ochronę swojego interesu prawnego. Trzeba zauważyć, iż po wydaniu przez Wojewódzkiego Inspektora postanowienia dnia 15 lipca 2021 r. inwestorzy wnioskowali o zawieszenie postępowania odwoławczego z uwagi na prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ich nieruchomości. Abstrahując od zasadności tego wniosku, można dostrzec, że inwestorzy kwestię związaną z ustaleniem przebiegu granicy pomiędzy działkami, w każdym razie w swym subiektywnym przekonaniu, przedkładali ponad zagadnienia dowodowe i traktowali jako najważniejszą z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Można więc zakładać, że nie mieli oni oczywistej intencji lekceważenia nałożonego obowiązku złożenia ekspertyzy, lecz w pierwszej kolejności chcieli zweryfikować problematykę przebiegu granicy nieruchomości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, poza oceną i wskazaniami przedstawionymi przez Sąd pierwszej instancji, warto uwypuklić także jeszcze jedną okoliczność. Otóż skoro w terminie wyznaczonym do złożenia ekspertyzy (na podstawie postanowienia z dnia 15 lipca 2021 r.) inwestorzy żądali zawieszenia postępowania, a organ odmówił uwzględniania takiego wniosku, to powinien on także jednoznacznie pouczyć ich, że przystąpi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie zebranego materiału dowodowego. Organ powinien także wskazać B. K. i K. K. , że z uwagi na uwarunkowania techniczne, dotyczące ewentualnej częściowej rozbiórki budynku, przedłożona ekspertyza techniczna może mieć szczególnie istotne znaczenie dowodowe. Odnosząc się szerzej do zarzutu naruszenia art. 81c ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 3 P.b. poprzez przyjęcie, że w przypadku niedostarczenia przez stronę w wyznaczonym terminie ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 81c ust. 2 P.b., "organ ma bezwzględny obowiązek zlecenia tej ekspertyzy na koszt osoby zobowiązanej do jej dostarczenia" (czyli potraktowanie przez Sąd pierwszej instancji słowa "może" użytego w art. 81c ust. 4 P.b. jako "musi"), Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzut ten nie koresponduje z wypowiedziami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Sąd pierwszej instancji podkreślił jedynie, że sformułowania "może" zawartego w art. 81c ust. 4 P.b. nie można odczytywać jako pozostawienie organowi dowolności i zalecił uwzględnienie celu postępowania naprawczego, który w jego ocenie niewątpliwie uzasadniał w niniejszej sprawie podjęcie przez organ dalszych czynności, które pozwoliłby na zachowanie tej części spornego garażu, która znajduje się na działce nr [...]. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Wojewódzki Inspektor nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej możliwości rozebrania części budynku i ze względu na jego nieprzedłożenie, nieco "automatycznie", usankcjonował to poprzez zastosowanie najbardziej dolegliwego środka w postaci nakazu rozbiórki całości obiektu budowlanego. Jak zaznaczono, trafnie Sąd pierwszej instancji nie zaakceptował takiej formuły działania organu odwoławczego. Niewypełnienie obowiązku nałożonego w oparciu o art. 81c ust. 2 P.b. może mieć niekiedy negatywne skutki dla zainteresowanego, ale nie powinno być traktowane jako okoliczność zwalniająca organ z obowiązku badania sprawy wnikliwie i w całokształcie. W takim właśnie kontekście Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przywoływał właśnie art. 81c ust. 4 P.b. Sąd pierwszej instancji przepisu tego nie naruszył, jak również nie naruszył powiązanego z nim w tym samym zarzucie art. 51 ust. 3 P.b. W świetle powyższego na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 1 i art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie zaistniały bowiem podstawy do uznania, że organy administracji naruszyły art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt. 5 i § 3 oraz art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a. Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw – orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI