II OSK 1004/22

II OSK 1004/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Szymańska
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 937/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-11-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 203 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 57, § 60
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Pietraś-Skobel po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 937/21 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 7 czerwca 2021 r. znak WI-I.7840.2.102.2020.JL w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta miasta Krakowa z 27 sierpnia 2020 r., nr 656/6740.2/2020, 2. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz M.K. kwotę 1844 (tysiąc osiemset czterdzieści cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r. II SA/Kr 937/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 7 czerwca 2021 r., znak: WM.7840.2.102.2020.JL.
Zaskarżony wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych.
Decyzją z 27 sierpnia 2020 r., znak: AU-01-1.6740.2.606.2020.EKO, Prezydent Miasta Krakowa, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1333; zwanej dalej: p.b.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił M.S. i A.S. pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego polegającego na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przebudową istniejących wewnętrznych instalacji: elektrycznej i c.o. - etap I na działce nr [...] obr. [...] w K.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła M.K. zarzucając jej naruszenie:
- § 12 ust. 2 pkt 1 ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wola Justowska-Sarnie Uroczysko" wprowadzającego zakaz zabudowy w układzie bliźniaczym, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę zamierzenia obejmującego zabudowę budynku dotychczas wolnostojącego, w projektowanym układzie bliźniaczym,
- art. 34 ust. 3 pkt. 4 p.b. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego rozbudowy budynku z przewidywanym podbiciem fundamentów części budynku, bez wyników badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia,
- §12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez nie ujęcie w projekcie budowlanym rozwiązań budowlano - konstrukcyjnych obiektu budowlanego, dotyczącego fundamentów części rozbudowywanej i nadbudowywanej, jej powiązania z podłożem oraz przyległymi obiektami budowlanymi,
- art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz.U. z 2021 r., poz. 735; zwanej dalej: k.p.a.) poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, w szczególności brak wyjaśnienia przyjętych w zatwierdzonym decyzją rozwiązań, nie spełniających wymagań dotyczących istniejącego budynku w granicy nieruchomości, w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku przy ul. [...].
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 7 czerwca 2021 r., znak: Wl-1.7840.2.102.2020.JL, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Odnosząc się do stanowiska odwołującej w zakresie niezgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazał, że zachowana została symetria bryły przedmiotowego obiektu oraz linia gzymsu, kalenicy i rytm okien. Do projektu została dołączona opinia geotechniczna. Projekt uwzględnia rozwiązania budowlano- konstrukcyjne obiektu budowlanego, dotyczące fundamentów części rozbudowywanej i nadbudowywanej, jej powiązania z podłożem oraz przyległymi obiektami budowlanymi. W ocenie Wojewody, weryfikacja materiału dowodowego potwierdza ustalenia organu I instancji w kwestii spełnienia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 p.b., a także warunków zawartych w art. 32 ust. 4 p.b.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.K. zarzuciła ww. decyzji Wojewody naruszenie:
1) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b w zw. z §15 ust. 3 pkt 1 oraz § 15 ust. 3 pkt 3 lit. a uchwały nr XLV/587/2012 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 maja 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wola Justowska-Sarnie Uroczysko" (Dz.Urz. Woj. Małopolskiego z 2012 r., poz. 2862; zwanej dalej: m.p.z.p.) poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, którego realizacja spowoduje powstanie budynku w zabudowie bliźniaczej, co jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie inwestycji;
2) art. 34 ust. 3 pkt. 4 p.b. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego rozbudowy budynku z przewidywanym podbiciem fundamentów części budynku bez wyników badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia obiektu budowlanego;
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak należytego zbadania, czy zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające, skrótowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r. II SA/Kr 937/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że § 15 ust. 1 m.p.z.p. przewiduje jako zasadę zabudowę w układzie wolnostojącym. Wyjątkiem jest zabudowa w układzie bliźniaczym przewidziana w § 15 ust. 2 pkt 3 lit. a, gdy działka geodezyjna, jej układ, nie umożliwia wolnej zabudowy. Chodzi tutaj o zabudowę przyszłą. Zapisy te nie mogą wprost dotyczyć zabudowy bliźniaczej, która istnieje i której istnienie plan musi rzecz jasna honorować. Jest to element, który skarżąca całkowicie pomija, odnosząc zapisy planu odnoszące się do nowej zabudowy. Tymczasem przedmiotowa część budynku mająca podlegać rozbudowie, przebudowie i nadbudowie już istnieje i przylega do budynku skarżącej, stwarzając w tej sytuacji istnienie zabudowy bliźniaczej co do obu sąsiadujących budynków mieszkalnych. Zapis planu o nakazie zabudowy wolnostojącej oraz o dozwoleniu zabudowy bliźniaczej wyłącznie, gdy istniejący podział geodezyjny uniemożliwia realizację zabudowy w układzie wolnostojącym - nie dotyczy w ogóle przedmiotowej sytuacji rozbudowy i nadbudowy istniejącej zabudowy bliźniaczej. Wobec tego zarzuty naruszenia wskazanych przepisów planu są w ocenie Sądu I instancji bezzasadne.
W ocenie Sądu I instancji dokonując nadbudowy czy rozbudowy, należy zachować jednolitą geometrię dachów oraz utrzymać spójność kompozycyjną poprzez zachowanie symetrii brył obiektów lub powtórzenie elementów charakterystycznych takich jak linia gzymsu, kalenicy, rytm okien, o ile jest to możliwe. W badanej sprawie nad częścią nadbudowywaną zaprojektowano dach spadzisty, jaki istnieje w bliźniaczym budynku na działce nr [...], tak więc starano się dostosować przy nadbudowie do wymogów planu. Aktualnie, budynek na działce nr [...] posiada dach płaski. Nadbudowa istniejącej części nie może pogodzić jednocześnie, w tym samym momencie dostosowania się do bliźniaczego budynku, jak chodzi o dach, oraz zachowania identycznych dachów w obrębie jednej działki. Z tego względu projekt przewiduje II etap z budową dachu spadzistego na drugiej, obecnie nie inwestowanej części budynku, co wynika z projektu budowlanego. W ocenie Sądu jest to wystarczające dla przyjęcia zgodności z planem.
W projekcie budowlanym znajduje się opinia geotechniczna, gdzie stwierdzono istnienie pierwszej kategorii geotechnicznej warunków posadowienia oraz warunki gruntowe proste. Oznacza to, że nie było podstaw do wykonywania dodatkowych badań podłoża i wykonywania dodatkowej dokumentacji poza wspomnianą opinią geotechniczną. Z art. 35 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 p.b. wynika, że organ architektoniczno - budowlany nie ma zasadniczo uprawnienia do merytorycznego badania zgodności projektu architektoniczno - budowlanego z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi w zakresie określonym w art. 5 p.b. Zasadą bowiem jest, że odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno - budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz ewentualnie osoba sprawdzająca projekt, którzy mają obowiązek złożyć oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ ma jedynie obowiązek sprawdzenia, czy dołączono do projektu budowlanego opinię geotechniczną.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych Sąd I instancji wyjaśnił, że projektant stwierdził, iż odległości budynku objętego opracowaniem od budynków istniejących uniemożliwiają zacienianie budynków istniejących na działkach sąsiednich w sposób nienormatywny. Sąd I instancji przyznał, że kwestia ta została ujęta dość lapidarnie, jednak z uwagi na specyfikę planowanych robót, stwierdzenie takie jest wystarczające. Zdaniem Sądu co do zasady należy w tym względzie przedstawić specjalne wykresy, tzw. linijkę słońca, to w sytuacjach oczywistych, zakładając przedłożenie samej opinii projektanta, bez wykresu, jak w niniejszej sprawie, uznać należy, że nie ma to wpływu na wynik sprawy. W tym wypadku z taką oczywistą sytuacją mamy do czynienia, albowiem nie ma mowy o zacienianiu budynków na sąsiednich działkach, jak chodzi o część nadbudowywaną i rozbudowywaną.
W skardze kasacyjnej M.K. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1) art. 35 ust.1 pkt 1a p.b. w zw. z § 15 ust. 2 pkt 1 oraz § 15 ust. 2 pkt 3 lit: a m.p.z.p. poprzez przyjęcie, że budynki wybudowane na działkach nr [...] oraz [...] obr. [...] stanowią jeszcze przed rozbudową - zabudowę bliźniaczą, podczas gdy budynki te wybudowane są jako zabudowa wolnostojąca, a łączący budynki garaż nie jest częścią budynku wybudowanego na działce [...], nie jest z nią w żaden sposób gospodarczo powiązany, nie posiada fundamentów. W konsekwencji nie jest możliwe traktowanie tego typu zabudowy jako zabudowy bliźniaczej, a co za tym idzie w związku z treścią m.p.z.p. projekt nie powinien zostać zaakceptowany;
2) art. 35 ust. 1 pkt 1a p.b. w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. poprzez ustalenie, iż nie dochodzi do sprzeczności z m.p.z.p. planowanej rozbudowy na działce [...] ze względu na fakt, iż projekt przewiduje II etap budowy, pomimo że inwestor może nie zrealizować inwestycji w zakresie II etapu, a co za tym idzie doprowadzi to do sytuacji niezgodności z m.p.z.p. w takim zakresie w jakim na jednej działce istnieć będzie zabudowa o dachu spadzistym i dachu płaskim;
3) art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 57 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez stwierdzenie, iż lapidarne sformułowanie projektanta w projekcie budowlanym stwierdzające, iż odległość projektowanej nadbudowy od budynków istniejących uniemożliwia ich zacienianie jest wystarczające dla planowanej inwestycji;
4) art. 15 zzs¹ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez wyznaczenie w sprawie posiedzenia niejawnego, podczas gdy możliwe było przeprowadzenie rozprawy w formie zdalnej, a w konsekwencji w sprawie nie spełniły się przesłanki umożliwiające Sądowi skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że Sąd I instancji byłby uprawniony do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym tylko i wyłącznie w przypadku gdy nie ma możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy na odległość. Sąd w pisemnym uzasadnieniu wyroku w sposób bardzo lakoniczny wskazał na brak takiej możliwości. Taka okoliczność jest dla skarżącej o tyle zadziwiająca, iż wiadomo jej, że WSA w Krakowie posiada możliwości techniczne do przeprowadzenia rozpraw zdalnych.
Skarżąca kasacyjnie wskazała, iż § 15 ust. 2 pkt 1 oraz § 15 ust. 2 pkt 3 lit a m.p.z.p. wprowadzają zakaz zabudowy bliźniaczej dla działek będących przedmiotem sporu. Sąd I instancji błędnie uznał, że na działach [...] i [...] zabudowa bliźniacza została już zrealizowana. Z taką argumentacją Sądu zdaniem skarżącej trudno się zgodzić. Zdaniem skarżącej nie jest prawdą, iż garaż oraz dom wybudowane na działce [...] stanowią jednorodną budowlę i stanowią one jeden budynek. Jak ustaliła skarżąca budynek mieszkalny na działce [...] został wybudowany wcześniej. Dopiero później do tego budynku został dobudowany garaż, który styka się z budynkiem na działce [...].
Dopuszczenie do możliwości realizacji inwestycji w dwóch etapach doprowadzi do sytuacji, w której na działce [...] powstanie budowla, której wygląd będzie niezgodny z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Plan dopuszcza wyjątek dla zabudowy bliźniaczej w sytuacji, gdy podział geodezyjny uniemożliwia realizację zabudowy wolnostojącej. Warunkiem jednak realizacji takiej zabudowy jest: zachowanie jednolitej geometrii dachów oraz zachowanie symetrii brył obiektów lub powtórzenie elementów charakterystycznych. Co więcej § 8 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. ustala, iż na tej samej działce nie mogą się znajdować dachy płaskie oraz spadziste. Brak realizacji drugiego etapu przebudowy doprowadzi do sytuacji niezgodności z planem. Na jednym budynku będzie bowiem dach płaski (obecny budynek mieszkalny) na drugiej dach nawiązujący do dachu znajdującego się na działce [...] (nadbudowany budynek garażu).
Sąd I instancji zauważył lakoniczność zawartych w projekcie zapisów dotyczących nasłonecznienia, jednak równocześnie dokonał w uzasadnieniu wyroku wywodu, który miałby doprowadzić do sanowania projektu. Sąd nie zauważa bowiem, iż budynek garażu styka się z budynkiem skarżącej od strony zachodniej. Światło dzienne od strony zachodniej dociera obecnie do pomieszczeń mieszkalnych budynku usytuowanego na działce nr [...] w godzinach popołudniowych. Nadbudowa nad garażem, zmiana geometrii oraz kształtu dachu doprowadzi do takiej sytuacji, iż światło dzienne nie będzie docierało do tych pomieszczeń w ogóle.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. w zw. z § 15 ust. 2 pkt 1 oraz § 15 ust. 2 pkt 3 lit. a m.p.z.p. mający polegać w ocenie skarżącej kasacyjnie na błędnym przyjęciu, że budynki aktualnie zlokalizowane na działkach nr [...] oraz [...] obr. [...] stanowią zabudowę bliźniaczą. Zarzut ten jest o tyle nietrafiony, że żaden z powołanych w nim przepisów nie określa kryteriów pozwalających zakwalifikować daną zabudowę jako bliźniaczą. Ponadto uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera przekonującej argumentacji pozwalającej zakwestionować przyjętą w zaskarżonym wyroku kwalifikację zabudowy na działach nr [...] oraz [...] obr. [...] jako bliźniaczą. Wobec braku legalnej definicji pojęcia zabudowy bliźniaczej, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że zabudowę tego typu charakteryzuje m.in. to, że każdy obiekt posiada odrębne ściany zewnętrzne tak, aby każdy z budynków mógł w całości stanowić odrębny przedmiot własności. Obiekt w zabudowie bliźniaczej to faktycznie dwa odrębne budynki przylegające do siebie jedną ze ścian (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2016 r., II OSK 64/15, z 25 kwietnia 2023 r., II OSK 1445/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zazwyczaj także oba domy jednorodzinne cechuje identyczność wyglądu elewacji, kształtu bryły, kubatury, powierzchni zabudowy, choć nie jest to konieczne. W każdym przypadku ocena danego projektu budynku jednorodzinnego pod kątem jego kwalifikacji jako domu wolno stojącego albo w zabudowie bliźniaczej powinna być indywidualna i dokonywana w oparciu nie tylko o kryterium samodzielności konstrukcyjnej, ale też samodzielności funkcjonalnej (wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., II OSK 2952/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny przedmiotowej zabudowy wedle wskazanych wyżej kryteriów, Naczelny Sąd administracyjny nie ma wątpliwości, że stanowi ona zabudowę bliźniaczą. Materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy nie potwierdza tezy skarżącej kasacyjnie, iż budynek garażu na działce nr [...] stanowił budynek odrębny od istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego.
Zasadnie natomiast skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji błędną ocenę w zakresie zgodności inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na jakim znajduje się planowana inwestycja w § 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 wprowadza jako zasadę zabudowę wolnostojącą, z jednoczesnym zakazem zabudowy w układzie bliźniaczym, z zastrzeżeniem pkt 3 lit. a. Wskazany wyjątek dotyczy realizacji zabudowy w układzie bliźniaczym, gdy istniejący podział geodezyjny uniemożliwia realizację zabudowy w układzie wolnostojącym - na zasadach: - zachowanie jednolitej geometrii dachów, - utrzymanie spójności kompozycyjnej poprzez zachowanie symetrii brył obiektów lub powtórzenie elementów charakterystycznych takich jak linia gzymsu, kalenicy, rytm okien. Jednocześnie istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest wskazany w podstawach kasacyjnych § 8 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p., który zakazuje stosowania w obrębie jednej działki dachów spadzistych i płaskich jednocześnie, z zastrzeżeniem pkt 2, który to wyjątek nie ma znaczenia w niniejsze sprawie.
W stosunku do pierwszych ze wskazanych przepisów Sąd I instancji zajął nielogiczne stanowisko. Stwierdził bowiem, że przepisy planu o nakazie zabudowy wolnostojącej oraz o wyjątku zabudowy bliźniaczej nie dotyczą w ogóle przedmiotowej sytuacji, tj. rozbudowy i nadbudowy istniejącej zabudowy bliźniaczej, by w kolejnym akapicie odnosząc się do tych samych przepisów stwierdzić, że dokonując nadbudowy czy rozbudowy, należy zachować warunki przedstawione jak dla nowych budynków, tj. zachować jednolitą geometrię dachów i utrzymać spójność kompozycyjną poprzez zachowanie symetrii brył obiektów lub powtórzenie elementów charakterystycznych takich jak linia gzymsu, kalenicy, rytm okien. Jednocześnie trudna do zrozumienia jest konstatacja Sądu I instancji, iż ta cześć przepisu "powinna mieć zastosowanie, o ile jest to możliwe". Oznaczałoby to, że w sytuacji, gdy nie jest możliwe spełnienie ww. wymogów planu, jego zapisy miałyby nie być wiążące. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie znajduje powodów dla których wymogi wynikające z § 15 ust. 2 pkt 3 lit. a m.p.z.p. nie miałyby znajdować zastosowania do nadbudowy i rozbudowy istniejących budynków. W planie zawarto uregulowania odnoszące się do istniejącej zabudowy. Z § 6 ust. 1 m.p.z.p. wynika, że istniejące obiekty budowlane i tereny mogą być użytkowane w sposób dotychczasowy, do czasu realizacji zagospodarowania terenu zgodnie z planem. Z kolei z § 9 pkt 8 m.p.z.p., że dopuszcza się remont i przebudowę istniejących budynków oraz ich elementów, także w przypadku, gdy przekroczone są parametry wyznaczone planem (tj. wysokość i powierzchnia zabudowy). Dlatego też przyjąć trzeba, że gdyby Rada Miasta chciała wyłączyć wymagania wynikające z § 15 ust. 2 pkt 3 lit. a m.p.z.p. do nadbudowy i rozbudowy istniejącej zabudowy, uczyniłaby to wprost w treści uchwały.
Przechodząc do oceny zgodności inwestycji z ustaleniami planu wskazać trzeba, że przedmiotowa inwestycja dotyczy nadbudowy, rozbudowy i przebudowy budynku o dachu płaskim. Sąsiednia zabudowa bliźniacza ma natomiast dach spadzisty. W części budynku przy której planowane są roboty budowlane przewidziano dach spadzisty. Sąd I instancji zasadnie zauważył, że nadbudowy istniejącej części (w formie przewidzianej w projekcie) nie można pogodzić jednocześnie, z wynikającym z § 15 ust. 2 pkt 3 lit. a m.p.z.p. wymogu dostosowania się do bliźniaczego budynku, jeśli chodzi o dach oraz wynikającym z § 8 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. wymogiem zachowania identycznych dachów w obrębie jednej działki. Skutkować to powinno jednak oceną o niezgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji wadliwie podzielił stanowisko inwestora o możliwości doprowadzenia inwestycji do zgodności z ustaleniami planu w drugim jej etapie, w ramach którego przewidziano realizację dachu spadzistego na drugiej, obecnie nieinwestowanej części budynku. Zasadą wynikającą z art. 33 ust. 1 p.b. jest bowiem, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. W niniejszej sprawie nie może dojść do etapowania inwestycji w rozumieniu art. 33 ust. 1 p.b. bowiem wszystkie prace przewidziano przy jednym budynku. Zatem roboty wskazane przez Sąd jako drugi etap powinny zostać objęte jednym pozwoleniem na budowę. Dlatego też zasadnie skarżący kasacyjnie wskazują, że przedmiotowa inwestycja w formie przedstawionej w projekcie budowlanym jest niezgodna z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 planu, a także § 15 ust. 2 pkt 3 lit. a planu, czego nie dostrzegł Sąd I instancji.
Zasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 57 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ rozpoznający wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę zobowiązany jest ocenić, na podstawie przedstawionej dokumentacji projektowej, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), ze szczególnym uwzględnieniem, m.in. przepisów dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń budynków sąsiadujących z planowaną inwestycją. Projektowana zabudowa powinna spełniać odpowiednie wymogi nasłonecznienia określone w § 60 ww. rozporządzenia Obowiązkiem właściwego organu jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować (por. wyroki NSA z dnia 7 lutego 2018 r. II OSK 942/16, z dnia 3 listopada 2016 r. II OSK 191/15; z dnia 29 czerwca 2011 r. II OSK 1138/10; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W projekcie ograniczono się do stwierdzenia, iż odległości budynku objętego opracowaniem od budynków istniejących uniemożliwiają zacienianie budynków istniejących na działkach sąsiednich w sposób nie normatywny. Stwierdzenie to, w sytuacji gdy dochodzi do nadbudowy i rozbudowy budynku w zabudowie bliźniaczej Naczelny Sąd Administracyjny uznał za dalece niewystarczające. Sąd I instancji dostrzegając powyższy brak podjął się samodzielnej oceny w tym zakresie i uznał, że oczywistym jest, że w przedmiotowym przypadku nie dojdzie do naruszenia § 60 ww. rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że dokonanie analizy w omawianym zakresie jest obowiązkiem autora projektu budowlanego. Natomiast obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zbadanie, czy dane przedstawione w projekcie mogą posłużyć dla oceny nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Nie jest rolą sądu administracyjnego zastępowanie organów oraz projektanta w wywiązywaniu się z tych obowiązków.
Mając na uwadze, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.