II OSK 1002/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną SKO, uznając, że przepisy dotyczące sieci gazowych stanowią 'przepisy odrębne' w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ich nieuwzględnienie przy ustalaniu warunków zabudowy może być rażącym naruszeniem prawa.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA, który uchylił decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. WSA uznał, że brak analizy zgodności planowanej inwestycji z przepisami dotyczącymi sieci gazowych stanowił rażące naruszenie prawa. NSA rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i uznał zarzuty za niezasadne, potwierdzając, że przepisy o sieciach gazowych są 'przepisami odrębnymi' i ich nieuwzględnienie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który uchylił decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza ustalającej warunki zabudowy dla jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem. Sąd I instancji uznał, że brak analizy zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi, w tym z rozporządzeniem Ministra Gospodarki dotyczącym sieci gazowych, stanowił rażące naruszenie przepisów postępowania, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał za niezasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sąd potwierdził, że przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki dotyczące sieci gazowych są 'przepisami odrębnymi' w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ich nieuwzględnienie przy ustalaniu warunków zabudowy, zwłaszcza w kontekście strefy kontrolowanej wokół gazociągu, może stanowić rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. NSA podkreślił, że ocena rażącego naruszenia prawa wymaga uwzględnienia oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz skutków decyzji. W tym przypadku, choć organ planistyczny uwzględnił istnienie gazociągu, mógł zastosować niewłaściwe przepisy rozporządzenia. NSA uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak uwzględnienia przepisów odrębnych, takich jak przepisy dotyczące sieci gazowych, przy ustalaniu warunków zabudowy, może stanowić rażące naruszenie prawa, jeśli wpływa na ustalenie linii zabudowy i bezpieczeństwo.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące sieci gazowych, w tym szerokości stref kontrolowanych, są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Ich nieuwzględnienie przez organ planistyczny może prowadzić do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy niezgodne z prawem, co w określonych okolicznościach może być uznane za rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym rażące naruszenie prawa.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe m.in. gdy zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 10 § ust. 3 i 6
Reguluje szerokość strefy kontrolowanej i zakaz wznoszenia obiektów budowlanych w strefach kontrolnych.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 110 § pkt 1
Określa normy odległościowe dla gazociągów wybudowanych przed 2001 r.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 56
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nie można odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dodany nowelizacją, wskazuje na konieczność uwzględnienia opinii operatora systemu przesyłowego gazowego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy elementów konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki dotyczące sieci gazowych stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Niewzięcie pod uwagę przepisów dotyczących strefy kontrolowanej wokół gazociągu przy ustalaniu warunków zabudowy może być rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki dotyczące sieci gazowych nie stanowią przepisów odrębnych w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. i nie mają znaczenia dla ustalenia linii zabudowy. Naruszenie przepisów rozporządzenia nie było rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu lakoniczności i nieodniesienia się do wszystkich aspektów sprawy.
Godne uwagi sformułowania
brak uwzględnienia przepisów odrębnych może być kwalifikowany jako rażące naruszenie przepisów postępowania przepisy odrębne są to wszelkie normy prawa powszechnie obowiązującego, które dotyczą planowanego zamierzenia ze względu na jego cechy lub lokalizację o 'rażącym naruszeniu prawa' decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje społeczne, ekonomiczne i gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
sędzia
Jerzy Stankowski
sędzia del. NSA
Paweł Miładowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przepisów odrębnych' w kontekście warunków zabudowy i przepisów technicznych dotyczących infrastruktury (np. sieci gazowych), a także kryteria oceny 'rażącego naruszenia prawa'."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji planowanej zabudowy z istniejącą infrastrukturą gazową i interpretacji przepisów technicznych w kontekście procedury administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla inwestorów budowlanych i organów administracji – jak przepisy techniczne dotyczące infrastruktury wpływają na ustalanie warunków zabudowy i czy ich nieuwzględnienie może prowadzić do nieważności decyzji.
“Sieć gazowa a warunki zabudowy: Czy błąd w analizie może unieważnić pozwolenie?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1002/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński Jerzy Stankowski Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Op 544/21 - Wyrok WSA w Opolu z 2022-01-18 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2015 poz 199 art. 61 ust. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity Dz.U. 2013 poz 640 par. 10 ust. 3 i 6, par. 110 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie Sentencja Dnia 19 września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 544/21 w sprawie ze skargi N. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2021 r., nr SKO.40.1783.2021.li w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 544/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, uwzględniając skargę N. C., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej "SKO", w Opolu z dnia 30 września 2021 r., nr SKO.40.1783.2021.li, którą odmówiono stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza O. z dnia 28 stycznia 2016 r., nr ZMG.6730.59.2015.AU, ustalającej na rzecz skarżącej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem wbudowanym w bryłę budynku w miejscowości S., na działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] i [...]. Sąd I instancji wskazał na zagadnienie prawne, które ma znaczenie dla wyniku postępowania nieważnościowego, a mianowicie, czy w sprawie ustalenia warunków zabudowy, brak uwzględnienia przepisów odrębnych może być kwalifikowany jako rażące naruszenie przepisów postępowania, a więc jako podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.". Zgodnie z art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199), zwanej dalej "u.p.z.p.", nie można odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi; zaś stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w punktach od 1 do 5 ww. przepisu, w tym gdy decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji stwierdził, że wymagana w sprawie o ustalenie warunków zabudowy analiza urbanistyczna, choć została sporządzona przez Burmistrza, jednak zabrakło w niej istotnego elementu, który wynika z przepisu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., i który powinien zostać uwzględniony przy sporządzaniu analizy. A mianowicie, nie dokonano analizy pod kątem zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi. Jeżeli bowiem na terenie działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy obowiązują przepisy wpływające na sposób jej użytkowania, to należy je brać pod uwagę zarówno przy sporządzaniu analizy, jak i przy wydawaniu decyzji w sprawie warunków zabudowy. W rozpoznawanej sprawie przez należącą do skarżącej działkę, dla której wnioskowano o ustalenie warunków zabudowy, przebiega gazociąg, który podlega przepisom rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640). Rzeczone rozporządzenie w § 10 ust. 6 oraz § 110 reguluje szerokość strefy kontrolowanej, a szerokość ta została uzależniona od daty wybudowania gazociągu oraz od charakteru zabudowy jaka ma być lokalizowana w jego pobliżu. Ponieważ wskazany gazociąg powstał przed 12 grudnia 2001 r. stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia. Okoliczności powyższej nie wziął pod uwagę Burmistrz ani przy sporządzaniu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, ani przy wydawaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy. Błąd ten dostrzegło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, jednakże uznało, że przepisy ww. rozporządzenia nie są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust 1 pkt 5 u.p.z.p. Ze stanowiskiem Kolegium nie można się zgodzić. W ocenie Sądu, "przepisy odrębne", o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. są to wszelkie normy prawa powszechnie obowiązującego, które dotyczą planowanego zamierzenia ze względu na jego cechy lub lokalizację. Takie właśnie normy zawiera ww. rozporządzenie w postaci § 10 oraz § 110 (choć zawiera ono także normy techniczno-budowlane), odnoszące się do infrastruktury istniejącej na działce, dla której mają zostać ustalone warunki zabudowy. Przepisy te mają istotne znaczenie przy ustalaniu obowiązującej linii zabudowy. Wyznaczenie obowiązującej (nieprzekraczalnej) linii zabudowy jest w świetle przepisów u.p.z.p. podstawowym składnikiem rozstrzygnięcia organu planistycznego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wyznaczenie tej linii w stanie faktycznym, w którym Burmistrz ww. decyzją ustalił warunki zabudowy determinowane było koniecznością uwzględnienia szerokości strefy kontrolowanej przy istniejącym gazociągu wymaganej przepisami ww. rozporządzenia. Burmistrz zaś nie uwzględnił przepisów ww. rozporządzenia. Również Kolegium, oceniając zgodność z prawem ww. decyzji Burmistrza w trybie art. 156 K.p.a., błędnie uznało, że przepisy ww. rozporządzenia nie są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Niezastosowanie tych przepisów przez Burmistrza stanowiło rażące naruszenie prawa, a zaakceptowanie takiego stanu rzeczy przez Kolegium, badające decyzję w trybie stwierdzenia nieważności, stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyło SKO w Opolu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi (ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania), a także zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w związku z § 10 ust. 6 pkt 3 lit. d i § 110 pkt 1 ww. rozporządzenia przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ww. przepisy rozporządzenia dotyczącego sieci gazowych stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., ponieważ wpływają na ustalenie linii zabudowy, podczas gdy z wykładni celowościowej, systemowej wewnętrznej, historycznej, systemowej zewnętrznej i prokonstytucyjnej omawianych przepisów wynika (a których to procesów i wyników wykładni Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie skontrolował i nie podważył), że nie stanowią one przepisów odrębnych w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., w szczególności nie mają znaczenia dla ustalenia linii zabudowy; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w związku z § 10 ust. 6 pkt 3 lit. d i § 110 pkt 1 ww. rozporządzenia w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że każde naruszenie prawa jest równoznaczne z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu ostatniego z wymienionych przepisów (w istocie do tego sprowadza się uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w którym WSA w Opolu dokonał oceny, że Burmistrz, nieuwzględniając przepisów przejściowych ww. rozporządzenia, rażąco naruszył prawo – bez żadnej dalszej analizy sprawy, podczas gdy z prawidłowej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. wynika, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje społeczne, ekonomiczne i gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (które to przesłanki zostały szczegółowo omówione w decyzji Kolegium, do czego WSA w Opolu się nie odniósł i czego nie podważył, uchylając się od kontroli badanej decyzji w tym zakresie); Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób nieodnoszący się dostatecznie do sprawy zawisłej przed WSA w Opolu – dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności bez wyjaśnienia szeregu okoliczności sprawy, lakonicznej i niejasnej oceny poszczególnych jej aspektów (Sąd odniósł się właściwie wyłącznie do jednego jej aspektu – czy przepisy rozporządzenia dotyczącego sieci gazowych stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.), przemilczenie istotnych kwestii (które były sporne i które były przedmiotem rozważań w uzasadnieniu decyzji Kolegium), co uniemożliwia poznanie rzeczywistego stanowiska i motywów, które kierowały Sądem przy rozstrzyganiu sprawy, a których skarżące kasacyjnie Kolegium zmuszone było domniemywać na potrzeby sformułowania zarzutów kasacyjnych (tj. uczynić pewne założenia w celu odczytania stanowiska Sądu, np. w zakresie wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa). Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przepisy ww. rozporządzenia stanowią przepisy odrębne, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Na co niewadliwie wskazał Sąd I instancji, przepisy ww. rozporządzenia mogą mieć znaczenie dla ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy "linii zabudowy", jeżeli zagospodarowanie nieruchomości miałoby polegać na zlokalizowaniu obiektu budowlanego w "zbliżeniu" do gazociągu. Taka ocena wynika z tego, po pierwsze, że ww. rozporządzenie ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa podczas budowania i użytkowania sieci gazowych, zwłaszcza przeciwdziałanie niebezpieczeństwom łączącym się z transportem gazu ziemnego, które są poważne z uwagi na ogólnie znane właściwości tego surowca, m.in. wybuchowe. W tym sensie formułuje ono zakazy powszechnie obowiązujące, adresowane zarówno do inwestorów, czy operatorów sieci gazowych, jak i do wszelkich innych podmiotów, które realizują lub użytkują obiekty w pobliżu sieci gazowej (por. wyroki NSA: z 8 czerwca 2022 r., II OSK 1123/22; z 27 kwietnia 2022 r., II OSK 881/19). Po drugie, dla omawianego zagadnienia nie wystarczy powołać się tylko na definicję "strefy kontrolowanej" i jej istotę, w sytuacji gdy zgodnie z § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia w strefach kontrolnych nie należy wznosić obiektów budowlanych. Użyty bowiem w tym przepisie zwrot "nie należy" stanowi synonim między innymi takiej formuły, jak "nie wolno" (Internetowy Słownik Synonimów), ustanawiającej zakaz czynności, których się zabrania i nie dopuszcza, czy których nie można wykonywać. Literalna jego wykładnia nie pozostawia zatem pola do interpretacji osłabiającej jego kategoryczne znaczenie, w tym przypisywanie mu charakteru względnego, uzależniającego zastosowanie zakazu od wystąpienia dalszych, nieprzewidzianych prawem przesłanek, których zbadanie mogłoby doprowadzić do przyzwolenia na objętą nim aktywność (por. wyroki NSA: z 7 kwietnia 2022 r., II OSK 1398/19; z dnia 27 kwietnia 2022 r., II OSK 880/19). W tym miejscu należy stwierdzić, że, wbrew ocenie Sądu I instancji, organ ustalający warunki zabudowy nie miał wątpliwości, że wydając decyzję o warunkach zabudowy wymagane jest uwzględnienie okoliczności występowania na nieruchomości gazociągu i że w związku z tym należy uwzględnić kwestię występowania "strefy kontrolowanej". Wynika to wprost z treści decyzji o warunkach zabudowy (jej uzasadnienia – str. 5 lit. g tiret 2; jak i treści analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu – str. 3 pkt 3.7 i str. 4 lit. g tiret 2). Błąd organu planistycznego mógł polegać natomiast na zastosowaniu w tym zakresie niewłaściwych przepisów ww. rozporządzenia z uwagi na okoliczność, że dla ww. gazociągu pozwolenia na budowę zostało wydane przed 2001 r. Oznacza to, że w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy miał zastosowanie § 110 pkt 1 ww. rozporządzenia, a w konsekwencji normy odległościowe zawarte w załączniku 2 do tego rozporządzenia, a nie – § 10 ust. 6 tego rozporządzenia. Z powyższego wywodu wynika, że zaistniałe w sprawie okoliczności związane z naruszeniem prawa mogą świadczyć o "oczywistym naruszenia prawa", co stanowi jedną z przesłanek pozwalających na stwierdzenie, że decyzja administracyjna została wydana z "rażący naruszeniem prawa", o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Jak wielokrotnie wskazywano w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o "rażącym naruszeniu prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z 27 października 2015 r., II OSK 397/14). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. W związku z tym przy ocenie rażącego naruszenia prawa wymagane jest uwzględnienie, że w decyzji o warunkach zabudowy została ustalona "nieprzekraczalna linia zabudowy", co jeszcze nie przesądza o ostatecznym zlokalizowaniu planowanej zabudowy na nieruchomości, ponieważ na dalszym etapie procesu inwestycyjnego wymagane jest także uwzględnienie norm odległościowych (co chociażby wynika z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagający sprawdzenia zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami), które mają wpływ na możliwości konkretnego zlokalizowania zabudowy na nieruchomości. Ponadto w odniesieniu do przesłanki rażącego naruszenia prawa należy uwzględnić, że normy jakie zostały określone w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia zawierają pod tabelą ustępy, w których zawarto odstępstwa umożliwiające zmniejszenie szerokości stref kontrolowanych. Należy też rozważyć przy tej ocenie – która wymaga rozważenia sprawy pod kątem niemożliwych do zaakceptowania skutków naruszenia prawa – że w dacie wydania decyzji o warunkach zabudowy nie było wymogu uzyskania przez organ opinii operatora systemu przesyłowego gazowego. Wymóg taki wprowadzono do u.p.z.p. dopiero ustawą z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustaw regulujących przygotowanie i realizację kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 922) – patrz: art. 53 ust. 5e i 5f u.p.z.p. Jak wskazano w uzasadnieniu do tej nowelizacji, wprowadzenie obowiązkowego zasięgania opinii operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub operatora systemu przesyłowego gazowego w zakresie wskazanym w projekcie ustawy pozwoli na uniknięcie kolizji między liniami najwyższych napięć, a innymi obiektami budowlanymi lub wydawania aktów niezgodnych z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640). Ponieważ zachowanie stosownej odległości zabudowy od gazociągu wiąże się nie tylko z kwestiami dochowania właściwego technicznego dostępu do gazociągu przez operatora, ale też kwestiami bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego i mienia (możliwość zaistnienia katastrofy), dla stwierdzenia niemożliwych do zaakceptowania skutków wymagane jest ustalenie na etapie postępowania nieważnościowego, czy wadliwa decyzja o warunkach zabudowy mogłaby doprowadzić do realizacji nowej zabudowy w miejscu, w którym nie jest możliwe zagwarantowanie odpowiedniej szerokości strefy kontrolnej celem dostępu do konkretnego gazociągu, i czy taka lokalizacja zabudowy powoduje powstanie stanu zagrożenia dla gazociągu i ewentualnej zabudowy działki. Taką też ocenę potwierdza art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. dodany ww. nowelizacją. Stąd dla oceny istnienia niemożliwych do zaakceptowania skutków wadliwej decyzji o warunkach zabudowy nie można wykluczyć konieczności uzyskania stanowiska operatora, czy zbliżenie zabudowy do przedmiotowego gazociągu jest akceptowalne z uwagi na kwestie bezpieczeństwa. Jeżeli bowiem istnieją możliwości techniczne dla zbliżenia zabudowy do gazociągu (tu: ustalona w ww. decyzji o warunkach zabudowy nieprzekraczalna linia zabudowy na 8 m od gazociągu), to ewentualnie zrealizowana już inwestycja będzie wymagała wdrożenia postępowania naprawczego celem doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem, tj. uzyskaniem stanu bezpieczeństwa. Poza tym w sprawie jednoznacznie wymaga ustalenia, czy przedmiotowy gazociąg, dla którego zostało udzielone pozwolenie na budowę przed 2001 r., w późniejszym okresie nie był modernizowany, co mogłoby ewentualnie prowadzić do oceny, że w sprawie miałby jednak zastosowanie § 10 ust. 6 ww. rozporządzenia. Ma zatem rację Sąd I instancji, że przedmiotowa sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ nieważnościowy, co uprawniało ten Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji SKO w Opolu, odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza O. z dnia 28 stycznia 2016 r., nr ZMG.6730.59.2015.AU, ustalającej na rzecz skarżącej warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Wbrew zaś ocenie SKO bez ustalenia kwestii dochowania bezpieczeństwa nie jest możliwe łagodzenie oceny prawnej przez powoływanie się na okoliczność, że organ planistyczny w istocie ustalił linię zabudowy w oparciu o przepis, który obecnie ma zastosowanie do takiego rodzaju gazociągów, jak przedmiotowy gazociąg o średnicy 150 mm. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w związku z § 10 ust. 6 pkt 3 lit. d i § 110 pkt 1 ww. rozporządzenia oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w związku z § 10 ust. 6 pkt 3 lit. d i § 110 pkt 1 ww. rozporządzenia w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. Ponadto nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W istocie za pomocą tego zarzutu próbuje podważyć się ocenę prawną Sądu I instancji, w sytuacji gdy art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie elementów konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także wskazania co do dalszego postępowania. Co prawda, Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł konieczność uzupełnienia wywodu prawnego o kwestie bezpieczeństwa, mające wpływ na stwierdzenie istnienia niemożliwych do zaakceptowania skutków decyzji o warunkach zabudowy, niemniej tego rodzaju ocena nie mogła prowadzić do podważenia legalności rozstrzygnięcia, jakie zawiera zaskarżony wyrok Sądu I instancji. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI