II OSK 1001/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-11
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanenadzór budowlanystan techniczny obiektuzarządca nieruchomościwspólnota mieszkaniowaumowa o administrowanieodpowiedzialnośćstrona postępowaniaschody

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i stwierdził nieważność decyzji organów nadzoru budowlanego, uznając, że decyzje nakładające obowiązek usunięcia złego stanu technicznego schodów zostały skierowane do niewłaściwego podmiotu.

Sprawa dotyczyła nakazu usunięcia złego stanu technicznego schodów wejściowych do budynku. Organy nadzoru budowlanego nałożyły obowiązek na spółkę zarządzającą nieruchomością na podstawie umowy o administrowanie. WSA we Wrocławiu utrzymał tę decyzję w mocy. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając nieważność decyzji organów obu instancji. Sąd uznał, że spółka, która jedynie administrowała nieruchomością i była zobowiązana do drobnych napraw, nie była właściwym adresatem decyzji nakładającej obowiązek remontu schodów. Właściwym adresatem powinna być Wspólnota Mieszkaniowa.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzje organów nadzoru budowlanego nakazywały spółce usunięcie złego stanu technicznego zewnętrznych schodów wejściowych do budynku mieszkalnego. Organy uznały spółkę za zarządcę obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, opierając się na umowie o administrowanie z dnia 6 grudnia 2002 r. zawartej ze Wspólnotą Mieszkaniową. Spółka argumentowała, że nie jest właścicielem ani zarządcą w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, a jedynie administratorem zobowiązanym do drobnych napraw, a adresatem decyzji powinna być Wspólnota Mieszkaniowa. WSA we Wrocławiu uznał, że faktyczna odpowiedzialność za stan obiektu nie jest powiązana z prawem własności, lecz ze stanem władania i zarządzania, a zakres obowiązków spółki wynikający z umowy odpowiada pojęciu zarządcy obiektu budowlanego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając nieważność decyzji organów obu instancji. Sąd kasacyjny uznał, że błędnie zinterpretowano przepisy Prawa budowlanego oraz ustawy o własności lokali. Stwierdzono, że umowa o administrowanie nie powierzyła spółce funkcji zarządcy w rozumieniu Prawa budowlanego, a jedynie obowiązek dokonywania drobnych napraw. Właściwym adresatem decyzji nakładającej obowiązek remontu schodów powinna być Wspólnota Mieszkaniowa. Dodatkowo, NSA wskazał na trudności w egzekwowaniu obowiązku od spółki ze względu na możliwość wypowiedzenia umowy o administrowanie, co mogłoby uczynić nałożony obowiązek niewykonalnym. W konsekwencji, NSA stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji jako skierowanych do podmiotu niebędącego stroną postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki nie może być uznany za zarządcę obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, jeśli zakres jego obowiązków ograniczony jest do bieżącej konserwacji i drobnych napraw, a nie obejmuje remontów mających na celu usunięcie złego stanu technicznego obiektu.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że umowa o administrowanie, ograniczająca obowiązki do drobnych napraw, nie powierza podmiotowi funkcji zarządcy w rozumieniu Prawa budowlanego. Właściwym adresatem decyzji nakładającej obowiązek remontu jest właściciel (wspólnota mieszkaniowa), a nie administrator.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

P.b. art. 66 § 1

Prawo budowlane

Nakaz usunięcia złego stanu technicznego obiektu budowlanego może być nałożony na właściciela lub zarządcę obiektu. Zakres obowiązków zarządcy musi odpowiadać pojęciu zarządu w rozumieniu przepisów, a nie jedynie administrowania i drobnych napraw.

P.b. art. 61

Prawo budowlane

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego.

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może uchylić zaskarżony wyrok i rozpoznać skargę, jeśli naruszono prawo materialne.

Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.w.l. art. 18 § 1

Ustawa o własności lokali

Właściciele lokali mogą w umowie określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, w szczególności powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej.

u.w.l. art. 19

Ustawa o własności lokali

Jeżeli łączna liczba lokali w budynku jest mniejsza niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają zastosowanie przepisy k.c. i k.p.c. o współwłasności, jednakże właściciele nadal mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej.

k.c. art. 200

Kodeks cywilny

Każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy m.in. decyzja została skierowana do osoby, która nie była stroną w sprawie.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie jest zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, a jedynie administratorem zobowiązanym do drobnych napraw. Zakres obowiązków wynikający z umowy o administrowanie nie obejmuje remontu schodów. Właściwym adresatem decyzji nakładającej obowiązek remontu jest Wspólnota Mieszkaniowa. Trudności w egzekwowaniu obowiązku od spółki ze względu na możliwość wypowiedzenia umowy o administrowanie.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA, że faktyczna odpowiedzialność za stan obiektu nie jest powiązana z prawem własności, lecz ze stanem władania i zarządzania. Uznanie spółki za zarządcę obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego na podstawie umowy o administrowanie.

Godne uwagi sformułowania

nie można utożsamiać podmiotu, który administruje nieruchomością, z zarządcą nieruchomości, o którym stanowi w art. 61 Prawo budowlane obowiązek ten spoczywa w pierwszej kolejności na właścicielu obiektu budowlanego adresatem obowiązków administracyjnoprawnych nałożonych decyzją administracyjną mógłby być podmiot pełniący funkcje administratora jedynie w sytuacji, w której pełniłby jednocześnie funkcje zarządcy i zarządu

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Adamiak

sędzia

Zygmunt Zgierski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności administratora nieruchomości w kontekście przepisów Prawa budowlanego oraz ustawy o własności lokali; rozróżnienie między administrowaniem a zarządem nieruchomością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy o administrowanie z ograniczonym zakresem obowiązków. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście ustawy o własności lokali.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie stron postępowania administracyjnego i zakresu obowiązków wynikających z umów cywilnoprawnych, co ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego stosowania prawa budowlanego.

Administrator czy zarządca? Kto odpowiada za zły stan techniczny budynku?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1001/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 537/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-02-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono nieważność decyzji organów administracji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski /spr./ Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Sp. z o. o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 537/04 w sprawie ze skargi M. Sp. z o. o. w W na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcie złego stanu technicznego zewnętrznych schodów wejściowych usytuowanych od strony północnej budynku mieszkalnego przy ul. B. w W. 1. uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] 2. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz M. Sp. z o. o. w W. kwotę 1105 (słownie: tysiąc sto pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego za obie instancje.
Uzasadnienie
II OSK 1001/06
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r., II SA/Wr 537/04 oddalił skargę M. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], w przedmiocie nakazu usunięcia złego stanu technicznego zewnętrznych schodów wejściowych usytuowanych od strony północnej budynku mieszkalnego przy ul. B. w W. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) nakazał skarżącej Spółce usunięcie w terminie do 15 października 2004 r. złego stanu technicznego wskazanych wyżej schodów. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego, a w trakcie kontroli stwierdzono zły stan techniczny opisanych wyżej schodów. W wyniku złożenia przez Skarżącą odwołania organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu uznał, że nałożone obowiązki mieszczą się w zakresie zarządu budynku przy ul. B. w W., który sprawuje odwołująca się Spółka. Zgodnie z założeniami zawartymi w rozdz. 6 Prawa budowlanego obiekty budowlane powinny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywane w należytym stanie technicznym. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku, który spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego Zgodnie z art. 184 i 185 ustawy o gospodarce nieruchomościami zarządcą nieruchomości jest osoba fizyczna prowadząca działalność w zakresie zarządzania nieruchomościami na podstawie umowy o zarządzanie nieruchomością zawartej z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Zarządzanie nieruchomością polega zaś na podejmowaniu wszelkich decyzji i dokonywaniu wszelkich czynności zmierzających do utrzymywania nieruchomości w stanie niepogorszonym, jak również do uzasadnionego inwestowania w tą nieruchomość. W oparciu o treść umowy o administrowanie z dnia 6 grudnia 2002 r. zawartej pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową, a M. Spółka z o.o. w W., stwierdził, że obowiązki nałożone decyzją organu I instancji mieszczą się w zakresie zarządu sprawowanego przez odwołującą się Spółkę. Zgodnie bowiem z § 11 tej umowy zarządca uprawniony jest w imieniu Wspólnoty m.in. do zawierania w imieniu i na rzecz Wspólnoty umów wykonywania innych specjalistycznych usług związanych z funkcjonowaniem urządzeń technicznych nieruchomości wspólnej, zawierania umów o wykonywanie remontów bieżących. Przepis § 3 pkt 3 umowy nakłada na zarządcę obowiązki w zakresie dokonywania napraw budynku, jego pomieszczeń i urządzeń i in. Załącznik nr 2 do tej samej umowy w punkcie 1 lit. f postanawia, że roboty konserwacyjne obejmują uzupełnianie drobnych ubytków tynków, posadzek, stopni schodowych i malatury w części wspólnej budynku.
W skardze na tą decyzję Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie o ich uchylenie, gdyż nie jest właścicielem ani zarządcą przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu ustawy o własności lokali, a więc zarządcą, któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono w sposób określony w art. 18 ust. 1 tej ustawy, ani też nie sprawuje zarządzania, o którym mowa w art. 185 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spółka nie pełni roli zarządcy, gdyż nieruchomość stanowi tzw. "małą wspólnotę", do której na mocy art. 19 ustawy o własności lokali zastosowanie mają przepisy k.c. i k.p.c. o współwłasności, a to oznacza, ze każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną - art. 200.k.c., a więc nie ma racji bytu zarząd, o jakim mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali. Spółka podjęła się zarządu rozumianego jako administrowanie - zarządzanie nieruchomością wspólną zgodnie z art. 22 ustawy o własności lokali, a nie jest to umowa, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Adresatem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji winna być Wspólnota Mieszkaniowa właścicieli lokali znajdujących się w przedmiotowym budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznał, że z art. 61 w zw. z art. 5 ust 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 - 7 Prawa budowlanego oraz art. 66, 62, 71 i 67 tego Prawa wynika, że faktyczna odpowiedzialność za stan obiektu nie jest powiązana z prawem własności, lecz ze stanem władania i zarządzania danym obiektem. W prawie budowlanym nie zdefiniowano pojęcia "zarządca obiektu budowlanego", jednak wbrew stanowisku skarżącej nie można łączyć go z cywilnoprawną instytucją zarządu z ustawy o własności lokali, tym bardziej, że zarząd taki nie zarządza budynkiem, lecz jego częściami wspólnymi. Tymczasem obowiązkiem zarządcy o którym mowa w rozdz. 6 Prawa budowlanego, powinno być staranie o cały obiekt budowlany w zakresie oddanym mu pod zarząd. Zdaniem Sądu nie ma potrzeby także odwoływania się do pojęcia "zarządzenie" z ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż jest to ustawa późniejsza niż Prawo budowlane. Przez "zarządzanie obiektem budowlanym" należy zgodnie ze stanowiskiem doktryny rozumieć "podejmowanie czynności w zakresie bieżącej konserwacji i utrzymania obiektu budowlanego". Nie jest przy tym istotna nazwa, jaką nadaje się w umowie, a jedynie jaki zakres obowiązków właściciela przyjmuje taki podmiot. Z treści umowy z 6 grudnia 2002 r. wynika, że Spółka zobowiązała się m. in. do bieżącej konserwacji nieruchomości wspólnej oraz zawierania w imieniu i na rzecz Wspólnoty umów o wykonywanie specjalistycznych usług związanych z funkcjonowaniem urządzeń technicznych nieruchomości wspólnej i zwieranie umów o wykonywanie remontów bieżących. Zdaniem Sądu zapisy zawarte w tej umowie i czynności faktyczne wykonywane przez skarżącą Spółkę w stosunku do przedmiotowej nieruchomości jednoznacznie wskazują, że pełni ona w stosunku do tej nieruchomości funkcję "zarządcy obiektu budowlanego" w rozumieniu Prawa budowlanego. Zasadnie więc organy administracji na adresata decyzji wybrały właśnie spółkę, uznając, iż mimo że decyzja może być skierowana do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, właśnie Spółka jest podmiotem, który najszybciej usunie stwierdzone nieprawidłowości. Zdaniem Sądu nie mają znaczenia argumenty Skarżącej dotyczące trudności z odzyskaniem od Wspólnoty środków finansowych z tytułu wykonania obowiązku, kwestia bowiem wzajemnych rozliczeń stron umowy cywilnoprawnej nie należy do sfery prawa administracyjnego i nie może mieć wpływu na orzeczenie administracyjne. Problem rozliczenia takich kosztów powinna regulować umowa o oddanie nieruchomości w zarząd.
W skardze kasacyjnej M. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) przepisu art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zakres obowiązków przekazanych skarżącej na podstawie umowy z 6 grudnia 2002 r. odpowiada pojęciu "zarządcy obiektu budowlanego" w rozumieniu Prawa budowlanego, podczas, gdy z umowy wynika jednoznacznie, że do skarżącej jako administratora należy m.in. na podstawie § 3 tej umowy bieżąca konserwacja nieruchomości, a w szczególności: dokonywanie napraw budynku, jego pomieszczeń i urządzeń technicznych umożliwiających właścicielom lokali korzystanie z oświetlenia i ogrzewania, gazu i innych urządzeń należących do wyposażenia nieruchomości wspólnej, przy czym zakres robót konserwacyjnych określa załącznik nr 2 lit. f, z którego wynika, iż do obowiązków skarżącej należy jedynie "uzupełnianie drobnych ubytków tynków, posadzek, stopni schodowych i malatury w częściach wspólnych budynku";
b) naruszenie przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest przyjęcie, że zakres robót konserwacyjnych do wykonania, których skarżąca zobligowana jest na podstawie wskazanej wyżej umowy - zał. nr 2 lit. f jest tożsamy z przypadkami, o których stanowi art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego to jest z nieodpowiednim stanem technicznym budynku, z użytkowaniem w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia oraz oszpecającym wyglądem. Tym samym Sąd błędnie przyjął, że prace te winny zostać wykonane przez skarżącą, pomimo iż jej zakres obowiązków jest znacznie węższy;
c) naruszenie dyspozycji art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego prze błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie to jest wydanie zaskarżonej decyzji czyniąc jej adresatem skarżącą Spółkę, podczas, gdy adresatem tym winna być, mając na względzie wskazaną umowę o administrowanie, Wspólnota Mieszkaniowa.
W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i jego zmianę poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca nie zgadza się z przyjętym przez Sąd I instancji założeniem, że pełni ona w stosunku do przedmiotowej nieruchomości rolę zarządcy obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. Prawidłowa analiza postanowień umowy z 6 grudnia 2002 r. prowadzić powinna do przeciwnego wniosku. Doszło do naruszenia art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Skoro do obowiązków skarżącej należało jedynie dokonywanie drobnych napraw, to usuniecie stwierdzonej w decyzji organu i instancji nieprawidłowości to jest usunięcie złego stanu technicznego schodów wejściowych należało do właściciela budynku - Wspólnoty Mieszkaniowej, która powinna być adresatem decyzji organów administracji. W myśl art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca budynku jest obowiązany utrzymać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. W przepisie tym użyto znaku alternatywy łącznej "lub". Decydujące znaczenia ma w tej sytuacji umowa między Wspólnotą, a skarżącą Spółką. Bezspornym jest, iż do zakresu obowiązków skarżącej należy zgodnie z jej § 3 m.in. administrowanie nieruchomością wspólną w zakresie określonym w załączniku nr 1, bieżąca konserwacja nieruchomości wspólnej, a w szczególności dokonywanie napraw budynku, jego pomieszczeń urządzeń technicznych umożliwiających właścicielom korzystanie z oświetlenia i ogrzewania, gazu i innych urządzeń należących do wyposażenia nieruchomości wspólnej, przy czym zakres robót konserwacyjnych określa załącznik nr 2, z którego lit. F wynika, że do skarżącej należy jedynie wykonywanie drobnych napraw. W tej sytuacji usuwanie złego stanu technicznego schodów w rozumieniu art 66 ust. 1 Prawa budowlanego należy do obowiązków właściciela -Wspólnoty Mieszkaniowej.
W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 z późn. zm.) wspólnota mieszkaniowa, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład określonej nieruchomości może "nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana". Wynika więc z tego, że jest ona tzw. ułomną osobą prawną, która może brać udział w postępowaniu administracyjnym - wyrok NSA z 9 września 1998 r., IV SA 2027/96, LEX nr 47794. Trzeba więc przyjąć, że wskazany przepis jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 29 k.p.a. i stanowi on podstawę występowania wspólnoty w charakterze strony postępowania administracyjnego. Stanowisko takie potwierdza zresztą także uchwała składu pięciu sędziów NSA z 26 listopada 2001 r. OPK 19/01, ONSA 2002, nr 2, poz. 68.
Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali właściciele lokali mogą w umowie określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Co prawda, stosownie do art. 19 tej ustawy, jeżeli łączna liczba lokali w określonym budynku, i to zarówno lokali wyodrębnionych, jak i niewyodrębnionych jest mniejsza niż siedem do zarządu nieruchomością wspólna mają zastosowanie przepisy k.c. i k.p.c. o współwłasności, to nie oznacza to jednak, iż w takim przypadku wyłączony jest art. 18 ustawy. Właściciele tych lokali i tak mogą bowiem powierzyć zarząd tą nieruchomością osobie fizycznej lub prawnej. Zarząd w myśl art. 21 ust. 1 tej samej ustawy kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz. Jednocześnie ustawa w kilku przepisach wymienia obok zarządu także zarządcę - art. 22 ust. 3 pkt 1 i 10, art. 14 pkt 5, art. 24.
Sąd I instancji przyjął, że skarżąca Spółka, z którą Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości w W. przy ul. B. zawarła w dniu 6 grudnia 2002 r. umowę o administrowanie, jest stroną postępowania w sprawie o nakazanie usunięcia złego stanu technicznego schodów wejściowych w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd uznał bowiem, że w oparciu o umowę z 6 grudnia 2002 r. powierzono Spółce funkcję zarządcy obiektu budowlanego. Jednak z § 3 tej umowy oraz jej załącznika nr 2 lit. F wynika, że w ramach tej umowy Wspólnota nie powierzyła skarżącej Spółce wykonywania takich czynności jak remonty części wspólnych budynku (schodów), skoro w zakresie powierzonych czynności mieściło się wyłącznie dokonywanie drobnych napraw i remontów bieżących.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można, jak uczynił to Sąd I instancji utożsamiać podmiotu, który administruje nieruchomością, z zarządcą nieruchomości, o którym stanowi w art. 61 Prawo budowlane. Zgodzić można się ze stanowiskiem Sądu, iż zarządca, szybciej niż właściciel może usunąć stwierdzone nieprawidłowości, ale nie można takiego obowiązku nakładać na administratora obiektu budowlanego. Nie można też, jak uczynił to Sąd w zaskarżonym wyroku odmawiać stosowania przepisów ustawy o własności lokali ze względu jedynie na to, że mają one charakter przepisów prawa cywilnego i stosować wyłącznie do ustalenia znaczenia użytych w przepisach Prawa budowlanego pojęć poglądy zgłaszane w piśmiennictwie, zwłaszcza wtedy, gdy nie są to poglądy powszechnie akceptowane.
Nawet jednak, gdyby przyjąć, że skarżąca Spółka pełniła w odniesieniu do obiektu budowlanego rolę jego zarządcy, to obowiązek o którym mowa w przepisie art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może być nałożony na oba podmioty - właściciela i zarządcę. Za właściciela w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego trzeba uznać Wspólnotę Mieszkaniową, przy czym należy mieć na względzie wynikający z art. 200 k.c. w zw. z art. 19 ustawy o własności lokali obowiązek współdziałania każdego z właścicieli lokali w zarządzie rzeczą wspólną.
Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, iż art. 61 Prawa budowlanego został błędnie zinterpretowany przez Sąd I instancji, a wcześniej przez organy administracji. Zgodnie z tym przepisem właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2. Przepis ten odnosi się do wszystkich budynków do których mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego, a więc także budynków stanowiących własność Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego. Nałożenie obowiązku utrzymania i użytkowania budynku w należytym stanie na właściciela lub zarządcę budynku ma więc swoje uzasadnienie w tym, iż w budynkach należących do tych podmiotów - Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego bądź w budynkach o nieuregulowanym stanie prawnym - obowiązek ten nałożony zostanie na zarządcę jako podmiot, który faktycznie i na bieżąco zajmuje się utrzymaniem budynku. W komentarzu do tego artykułu - Prawo budowlane, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa, 2006, s. 592 - trafnie stwierdzono, że z redakcji tego artykułu wynika, że obowiązek ten spoczywa w pierwszej kolejności na właścicielu obiektu budowlanego. W odniesieniu do wspólnoty mieszkaniowej oznacza to, że adresatem obowiązku o którym mowa w tym przepisie jest Wspólnota Mieszkaniowa jako ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, a nie Skarżąca Spółka, z którą Wspólnota zwarła umowę o administrowanie. Trafnie zauważono w skardze kasacyjnej, iż z § 3 tej umowy oraz załącznika nr 2 do tej umowy - lit. f wynika, iż do Spółki tej jako administratora należą wyłącznie drobne naprawy elementów części wspólnych budynku, a nie takie remonty, jakie nakazano zaskarżoną do Sądu decyzją, który to obowiązek przekracza powierzony Spółce zakres administrowania. Adresatem obowiązków administracyjnoprawnych nałożonych decyzją administracyjną mógłby być podmiot pełniący funkcje administratora jedynie w sytuacji, w której pełniłby jednocześnie funkcje zarządcy i zarządu - wyrok NSA z 15 marca 2006 r., II OSK 637/05 LEX 198337.
Przy nakładaniu na adresatów obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym trzeba mieć na uwadze możliwość wyegzekwowania nałożonych obowiązków. Stosownie do § 15 umowy o administrowanie z 6 grudnia 2002 r. umowa ta może zostać rozwiązana przez każdą ze stron na koniec miesiąca kalendarzowego z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia. Ewentualne wypowiedzenie tej umowy przez skarżącą Spółkę, względnie Wspólnotę spowodowałoby, iż nałożony na skarżącą Spółkę w drodze zaskarżonych do Sądu I instancji decyzji obowiązek stałby się niewykonalny - art. 59 § 1 pkt 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 nr 110, poz. 998 - obecnie obowiązuje tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.). Tak więc i z tej przyczyny nałożenie na skarżąca Spółkę określonych w decyzjach organów administracji obowiązków nie jest zasadne.
Ze względu na to, że w sprawie miało miejsce wyłącznie naruszenie prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) postanowił uchylić zaskarżony wyrok i rozpoznać skargę. Rozpoznając ja Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja zostały skierowane do podmiotu niebędącego stroną w sprawie - art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. i z tego powodu jako dotknięte wadą nieważności należy wyeliminować je z obrotu prawnego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI