II OSK 1000/20

II OSK 1000/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 751/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-15
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 184, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1839
art. 18, art. 32
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn,
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 751/19 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2018 r. nr ... w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową i gazową w celu ochrony osobistej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. R. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 751/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę M. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2018 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową i gazową w celu ochrony osobistej.
W skardze kasacyjnej M. R. zaskarżył powyższy wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez:
a) niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji - Dz.U. z 2017 r. poz. 1839 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa"), a w konsekwencji uznanie za prawidłowych decyzji organów obu instancji, podczas gdy organy te naruszyły granice uznania administracyjnego przez:
- cofnięcie posiadanych przez skarżącego obu pozwoleń na broń, tj. zarówno na broń palną gazową, która w ocenie organów i Sądu przechowywana była nieprawidłowo, jak i broń palną bojową, przechowywaną w sposób prawidłowy, co ustalone zostało bezspornie podczas kontroli przeprowadzonych w dniu 24 kwietnia 2014 r. i w dniu 13 lipca 2017 r.;
- nieuwzględnienie okoliczności, że broń palna gazowa, której niewłaściwe przechowywanie zarzucono skarżącemu, była uszkodzona od wielu lat (uszkodzenie wykryto niedługo po jej zakupie) i niewyposażona w amunicję (co potwierdza wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy ... w Warszawie IV Wydział Karny z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt ..., który na powyższą okoliczność przesłuchał zarówno skarżącego, jak i innych świadków i dał wiarę ich zeznaniom), a ponadto (i mimo tego) przechowywana była w zamykanym sejfie, znajdującym się w górnej części zamykanej metalowej szafy, w pomieszczeniu piwnicznym budynku mieszkalnego, którego okna zabezpieczone były kratami oraz wyposażonym w drzwi zamykane na zamki mechaniczne i kłódki;
- pominięcie okoliczności, "że utrata przez skarżącego broni palnej gazowej, przez Sąd Rejonowy dla Warszawy ... w Warszawie, była nieumyślna", zaś społeczna szkodliwość tego czynu była znikoma, co skutkowało umorzeniem prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego wyrokiem tego Sądu z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt ...;
b) błędną wykładnię art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy, polegającą na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd, w ślad za organami administracji publicznej, że przechowywanie broni i amunicji, o jakim mowa w art. 32 ust. 1 ustawy, dotyczy również broni od wielu lat uszkodzonej, niesprawnej i niewyposażonej w amunicję (tak jak posiadany przez skarżącego pistolet gazowy marki [...] [...] nr [...] kaliber 8 mm, rok produkcji 1991), co w konsekwencji spowodowało uznanie przez Sąd za zasadne cofnięcie skarżącemu pozwolenia zarówno na broń niesprawną (skradzioną), tj. broń palną gazową, jak i na broń, która była przez skarżącego przechowywania w sposób prawidłowy (co potwierdzały wielokrotne kontrole), tj. broń palną bojową;
c) błędną wykładnię § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz.U. Nr 27, poz. 343), powoływanego dalej jako "Rozporządzenie", przez uznanie, że przepis ten, mówiący o sposobie przechowywania broni w kasetach metalowych na trwale przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane, znajduje zastosowanie również do broni od wielu lat uszkodzonej i niesprawnej;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 18 ust. 5 pkt 4 i art. 32 ust. 1 ustawy oraz w związku z § 5 rozporządzenia, przez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi M. R., mimo że wydane w sprawie decyzje, jako naruszające ww. przepisy prawa materialnego, winny zostać uchylone;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a."), przez zaaprobowanie w zaskarżonym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i niedostrzeżenie błędnych ustaleń faktycznych organów orzekających w sprawie, polegających na przyjęciu w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że sposób postępowania skarżącego z bronią palną gazową (niesprawną i bez amunicji) można określić jako umożliwiający dostęp do broni i amunicji osób nieuprawnionych, podczas gdy Sąd Rejonowy dla Warszawy ... w Warszawie IV Wydział Karny w wyroku z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt ... dał wiarę zeznaniom skarżącego i dwóch innych świadków niezainteresowanych wynikiem sprawy (osób bezdomnych zamieszkujących na posesji sąsiadującej z budynkiem należącym do skarżącego, z którego skradziono ww. broń), że osoby bezdomne miały "dostęp jedynie do tzw. przybudówki, stanowiącej zasadniczo odrębny budynek od budynku mieszkalnego, połączonej z nim jedynie wspólną ścianą. Obydwa budynki posiadają niezależne wejścia, zaś osoby bezdomne miały pozwolenie na przebywanie wyłącznie w tzw. przybudówce, stąd nie wchodziły na teren posesji wokół domu mieszkalnego";
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a. przez niedostrzeżenie i w efekcie tego zaaprobowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia procedury administracyjnej przez organy orzekające w sprawie, które polegało na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego, m.in. przez:
- zaniechanie wyjaśnienia podnoszonej przez skarżącego w toku postępowania karnego (co wynika z treści uzasadnienia wyroku z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt ...) okoliczności, że kilkukrotne (co najmniej dwie) kontrole Policji na okoliczność sposobu przechowywania broni i amunicji w miejscu, w którym znajdowała się szafa metalowa, a w niej sejf z bronią palną gazową, nie wykazały żadnych nieprawidłowości, co w konsekwencji przyczyniło się do przeświadczenia skarżącego, że broń ta przechowywana jest w sposób zgodny z wymogami ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego do niej;
- zaniechanie dokładnej analizy treści uzasadnienia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy ... w Warszawie IV Wydział Karny z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt ... i przyjęcie za podstawę przewinienia skarżącego (odnoszącego się do nieprawidłowego przechowywania broni) samej okoliczności prowadzenia wobec niego postępowania karnego związanego z utratą broni palnej gazowej, podczas gdy z uzasadnienia tego wyroku wynika, że broń ta była uszkodzona (co potwierdził także świadek), bez amunicji, przechowywana w zabezpieczonym domu i pomieszczeniu oraz sejfie znajdującym się w szafie metalowej, bez dostępu dla osób nieuprawnionych, a zatem nie miało miejsca rażące niedbalstwo. Powyższe skutkowało nieuprawnionym odebraniem skarżącemu pozwolenia na zarówno na broń palną gazową, jak i broń palną bojową, która to bezspornie przechowywana była w sposób prawidłowy;
- niewzięcie pod uwagę dotychczasowej niekaralności 69-letniego skarżącego, dobrych opinii z miejsca zamieszkania, kilkunastoletniego - zgodnego z prawem posiadania broni oraz prawidłowego przechowywania broni palnej bojowej, tj. pistoletu [...], co potwierdzają kontrole przeprowadzone w miejscu jej przechowywania, a co w konsekwencji doprowadziło do odebrania skarżącemu również pozwolenia na tę broń, choć powyższe daje rękojmię, że w przyszłości skarżący będzie przestrzegał obowiązków wynikających z ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego do niej;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a w efekcie zaaprobowanie przez Sąd, że organy orzekające nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, w wyniku czego naruszony został słuszny interes społeczny,
- obywateli i strony;
e) art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi M. R., podczas gdy kwestionowane w tej skardze decyzje organów obu instancji naruszały zarówno prawo materialne, jak i przepisy postępowania, o których mowa powyżej.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i decyzji Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji, jak i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki zasadnie oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia 26 października 2018 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i palnej gazowej w celu ochrony osobistej.
Przeprowadzona kontrola sądowa wymienionych decyzji wykazała, że ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym warunkowały zastosowanie w sprawie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32. Przepis art. 32 ust. 1 ww. ustawy stanowi natomiast, iż broń i amunicję należy przechowywać w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych.
Z zebranego przez organ Policji materiału dowodowego wynikało bezspornie, że skarżący pozostawił broń palną wraz z magazynkiem w szafie z zamkami bez atestu, co stanowiło naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy w zw. z przepisem § 5 ww. Rozporządzenia z 2000 r.
Oczywiście dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie miał wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-[...] w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., którym ustalono, iż oskarżony M. R. w okresie od listopada 2013 r. do 12 marca 2014 r. nieumyślnie spowodował utratę broni palnej w postaci oznaczonego pistoletu gazowego wraz z magazynkiem, którą przechowywał pod wskazanym adresem w metalowej szafie nieposiadającej zamków atestowanych, co stanowiło czyn wyczerpujący dyspozycję art. 263 § 4 k.k.
Z kolei eksponowana w skardze kasacyjnej okoliczność umorzenia przez Sąd postępowania karnego na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. – z uwagi na znikomą szkodliwość opisanego czynu miała drugorzędne znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy administracyjnej w trybie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji.
Przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń był fakt naruszenia przez skarżącego zasad przechowywania broni, co zostało potwierdzone wyrokiem karnym, w którym orzeczono o popełnieniu przez niego występku polegającego na spowodowaniu utraty broni palnej i amunicji (art. 263 § 4 k.k.).
W świetle przytoczonego wyroku karnego oraz wyników postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego samodzielnie przez organ Policji należało przyjąć, że w sposób bezsporny wykazano, iż skarżący naruszając przepisy ustawy nie przechowywał broni w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych, a wręcz spowodował utratę broni palnej i amunicji.
W takim stanie sprawy uprawniona była ocena Sądu Wojewódzkiego, że ustalenia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały dokonane przez organ w sposób wyczerpujący, zgodnie z wymogami przepisów art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a.
Zgodzić się należało z wnioskowaniem organów Policji, zaakceptowanym przez Sąd Wojewódzki, że skoro przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń było stwierdzone naruszenie zasad przechowywania broni, to dla rozstrzygnięcia tej sprawy na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy nie mogły mieć znaczenia dowody dotyczące dotychczasowej niekaralności skarżącego i jego dobrej opinii z miejsca zamieszkania.
Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy nie mogła mieć również znaczenia podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że wcześniejsze kontrole Policji nie wykazały żadnych nieprawidłowości w zakresie przechowywania broni przez skarżącego. Istotne bowiem znaczenie miały ujawnione w tym postępowaniu fakty wskazujące na naruszenie przez skarżącego wymogu przechowywania broni i amunicji w kasetach metalowych na trwale przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafkach albo sejfach, posiadających zamki atestowane (§ 5 Rozporządzenia z 2000 r.).
Wreszcie należy podkreślić, że to właśnie niedopełnienie przez skarżącego obowiązków związanych z zabezpieczeniem broni spowodowało utratę broni palnej i amunicji, co wyczerpało znamiona czynu z art. 263 § 4 k.k.
W tym kontekście nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi, a następnie skargi kasacyjnej, w których wskazano, iż utracona broń palna gazowa była uszkodzona.
Przede wszystkim należy zauważyć, że ustanowione w ustawie i przepisach wykonawczych zasady przechowywania broni i amunicji muszą być przestrzegane bez względu na stan techniczny broni. Nawet gdyby posiadana przez skarżącego broń była niesprawna, to nie utraciła ona cech broni palnej. Samo podnoszenie tego typu argumentów przez skarżącego dowodzi, że nie daje on gwarancji przestrzegania zasad przechowywania broni i amunicji, a tym samym konieczne było cofnięcie mu pozwolenia na broń.
Wobec powyższego za chybione należało uznać wszystkie zarzuty sformułowane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
W postępowaniu administracyjnym nie wystąpiły uchybienia proceduralne, które naruszyłyby powołane w postawie kasacyjnej przepisy art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a., a tym samym nie zachodziły przesłanki do zastosowania przez Sąd Wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Przyjęty w zaskarżonym wyroku stan faktyczny znajduje oparcie w materiale dowodowym, ocenionym prawidłowo przez organy obu instancji, a następnie Sąd Wojewódzki.
Podkreślenia wymaga również to, że w zaskarżonym wyroku przedstawione zostały w sposób wyczerpujący wszystkie istotne kwestie dotyczące podstawy faktycznej i prawnej kontrolowanych decyzji oraz zarzutów zgłoszonych w skardze. W rezultacie nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty odnoszące się do przepisów art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji oraz § 5 Rozporządzenia z 3 kwietnia 2000 r. Sąd Wojewódzki, kierując się właściwym rozumieniem wymienionych przepisów, zasadnie zaaprobował stanowisko organów Policji, zgodnie z którym w rozpoznawanej sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i broni palnej gazowej.
Jak trafnie wywiódł Sąd Wojewódzki, stwierdzenie naruszenia zasad przechowywania broni palnej gazowej stanowiło wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia także na posiadanie broni palnej bojowej. Zachowanie skarżącego, który poprzez niedopełnienie obowiązków w zakresie przechowywania broni doprowadził do utraty broni palnej gazowej, dawało podstawę organom Policji co do zastosowania art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji w odniesieniu do obu posiadanych pozwoleń na broń.
Interes społeczny, którego należy upatrywać w zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa publicznego wymaga, aby broń posiadały osoby dające rękojmię nie tylko właściwego używania broni, ale i takiego jej przechowywania.
Należy zaznaczyć, iż posiadanie broni palnej podlega ścisłej reglamentacji, a warunki jej przechowywania zostały określone rygorystycznie ze względów bezpieczeństwa publicznego. Skoro skarżący nie przestrzegał zasad przechowywania broni, to jego słuszny interes w posiadaniu pozwolenia na broń musiał ustąpić racjom interesu społecznego.
W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
-----------------------
8