II OSK 1/13

Naczelny Sąd Administracyjny2014-05-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
brońpozwolenie na brońcofnięcie pozwoleniabadania lekarskiebadania psychologiczneprzechowywanie broniustawa o broni i amunicjipolicjasąd administracyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń gazową z powodu nieprzedstawienia aktualnych badań lekarskich i psychologicznych oraz nieprawidłowego przechowywania broni.

Skarżący A. B. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, który utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń gazową. Główne zarzuty dotyczyły uznania obligatoryjności cofnięcia pozwolenia, naruszenia procedury oraz błędnej wykładni przepisów dotyczących przechowywania broni. NSA uznał skargę za bezzasadną, podkreślając uznaniowy charakter decyzji o cofnięciu pozwolenia i wskazując na ostentacyjne lekceważenie przez skarżącego obowiązków ustawowych, w tym nieprzedstawienie wymaganych badań psychologicznych oraz nieprawidłowe przechowywanie broni.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń palną gazową. Powodem cofnięcia pozwolenia było nieprzedstawienie przez A. B. aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, a także naruszenie zasad przechowywania broni. Skarżący zarzucał organom administracji i sądowi I instancji błędną wykładnię przepisów, uznanie obligatoryjności cofnięcia pozwolenia (mimo użycia przez ustawodawcę słowa "może") oraz naruszenie procedury. Podnosił również, że nieprawidłowe przechowywanie broni (w kasecie przymocowanej do meblościanki) nie powinno stanowić podstawy do cofnięcia pozwolenia, zwłaszcza w kontekście posiadania drzwi antywłamaniowych i faktu, że broń gazowa jest mniej niebezpieczna. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące cofnięcia pozwolenia na broń mają charakter uznaniowy, a organy administracji prawidłowo oceniły, że ustalony stan faktyczny dawał podstawy do cofnięcia pozwolenia. NSA zwrócił uwagę na ostentacyjne lekceważenie przez skarżącego, posiadającego wiedzę prawniczą, obowiązku poddania się badaniom psychologicznym, co mogło świadczyć o obawie przed niekorzystnymi wynikami. Sąd uznał również za niewiarygodne argumenty dotyczące niemożności przymocowania kasety do ściany oraz bagatelizujące znaczenie prawidłowego przechowywania broni. NSA stwierdził, że obie przesłanki – brak badań i nieprawidłowe przechowywanie broni – stanowiły wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia, a postępowanie organów i sądu I instancji było zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 18 ust. 5 ustawy o broni i amunicji stanowi fakultatywną podstawę cofnięcia pozwolenia, jednakże w konkretnej sytuacji faktycznej, przy ostentacyjnym lekceważeniu obowiązku przez stronę, organy mogą podjąć decyzję o cofnięciu pozwolenia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że decyzja o cofnięciu pozwolenia ma charakter uznaniowy. W przypadku skarżącego, który posiadał wiedzę prawniczą i demonstracyjnie odmawiał poddania się badaniom psychologicznym, organy miały podstawy do cofnięcia pozwolenia, aby zapobiec potencjalnej tragedii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.o.b.i.a. art. 18 § ust. 5 pkt 2 i 4

Ustawa o broni i amunicji

Przepisy te stanowią fakultatywną podstawę cofnięcia pozwolenia na broń.

u.o.b.i.a. art. 32

Ustawa o broni i amunicji

Broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych.

u.o.b.i.a. art. 15 § ust. 4

Ustawa o broni i amunicji

Obowiązek okresowego przedstawiania aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych.

Pomocnicze

rozp. MSWiA art. 5

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji

Szczegółowe zasady przechowywania broni w kasetach metalowych, na stałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 98

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznawanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

P.p.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

P.p.s.a. art. 57 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące skargi, w tym określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada niezwiązania sądu zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.

P.p.s.a. art. 190 § zdanie pierwsze

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu przekazanego wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

P.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

P.p.s.a. art. 86

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dowód z przesłuchania strony można przeprowadzić po wyczerpaniu innych środków dowodowych.

P.p.s.a. art. 7

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uwzględniania słusznego interesu społecznego oraz słusznego interesu strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprzedstawienie przez skarżącego aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Naruszenie przez skarżącego zasad przechowywania broni. Ostentacyjne lekceważenie przez skarżącego obowiązku poddania się badaniom psychologicznym.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 18 ust. 5 ustawy o broni i amunicji jako obligatoryjnej podstawy cofnięcia pozwolenia. Naruszenie procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Niewzięcie pod uwagę słusznego interesu strony. Niewłaściwa kontrola przechowywania broni przez organ I instancji. Broń gazowa jest mniej niebezpieczna niż broń palna bojowa. Posiadanie drzwi antywłamaniowych stanowi wystarczające zabezpieczenie. Niemożność przymocowania kasety do ściany z powodu meblościanek.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący kasacyjnie ostentacyjnie demonstrował, że prawny obowiązek poddania się badaniom psychologicznym [...] nie zostanie przez niego wypełniony. Skarżący kasacyjnie w istocie arbitralnie uznał, że stoi ponad prawem i obowiązek ten go nie dotyczy. Argument świadczy o lekceważącym podejściu skarżącego kasacyjnie do ciążących na nim obowiązków a wręcz o podjęciu decyzji, by ich nie realizować. Broń gazowa jest niebezpieczna sama w sobie ze względu na posiadane właściwości.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Paweł Miładowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń, obowiązków posiadaczy broni w zakresie badań lekarskich i psychologicznych oraz zasad przechowywania broni."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i indywidualnej postawy skarżącego, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy prawa do posiadania broni, które budzi społeczne emocje. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie obowiązków prawnych przez posiadaczy broni, nawet jeśli uważają się za osoby kompetentne.

Czy sędzia może lekceważyć obowiązek badań psychologicznych? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 974/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-09-21
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 18 yst. 5 pkt 2 i 4 w zw. z art. 32
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 1 art. 3 par. 2 pkt 1, art. 57 par. 1 pkt 3, art. 134, art. 135, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 974/12 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. B. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 974/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, cofającej A. B. pozwolenie na broń palną gazową, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wydana została w wyniku dwukrotnego przeprowadzenia przez organ II instancji ponownego postępowania, bowiem wcześniejsze decyzje organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz z dnia [...] listopada 2010 r. cofające A. B. pozwolenie na broń palną gazową, zostały uchylone ze względu na stwierdzone wady, którymi decyzje były objęte.
Wydając zaskarżoną decyzję, organ I instancji wskazał w jej podstawie prawnej art. 18 ust. 5 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, bowiem A. B., nie przedstawił aktualnych orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego, stwierdzających, że może on dysponować bronią palną, a także z powodu naruszenia zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji.
Od tej decyzji odwołanie do Komendanta Głównego Policji złożył A. B. podnosząc, że decyzja została wydana z pogwałceniem procedury administracyjnej oraz sądowoadministracyjnej, ponieważ została ona wprowadzona do obrotu prawnego w czasie, gdy strona, korzystając z prawa zaskarżenia decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła taką skargę w przewidzianym terminie, z tego powodu wniosła o wyeliminowanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie i umorzenie postępowania ewentualnie o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia zasadności tej skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Komendant Główny Policji odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 98 K.p.a., jednocześnie, uznając, że zachodzą przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawiesił postępowanie.
Wyrokiem z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1025/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...].
Następnie wobec zakończenia wyrokiem z dnia 17 października 2011 r. postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, Komendant Główny Policji podjął zawieszone postępowanie odwoławcze.
Komendant Główny Policji, uzasadniając swoją decyzję i powołując się na dyspozycję art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, podzielił stanowisko organu I instancji, co do zastosowania w podstawie prawnej decyzji przepisów art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie budzi wątpliwości okoliczność, że strona nie wykonała określonego w art. 15 ust. 4 ustawy obowiązku przedłożenia aktualnych badań lekarskich i psychologicznych potwierdzających jej psychofizyczną zdolność do dysponowania bronią. Strona orzeczeń tych nie dostarczyła.
Komendant Główny Policji, powołując się na treść art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, wskazał, że ustawodawca nałożył na osobę, która uzyskała pozwolenie na broń do ochrony osobistej obowiązek okresowego, raz na 5 lat, przedstawiania aktualnych orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego - potwierdzających, że nie występują u niej zaburzenia psychiczne lub znacznie ograniczona zdolność psychoruchowa, nie wykazuje istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego oraz nie jest uzależniona od alkoholu lub od substancji psychotropowych i w związku z tym może dysponować bronią. Podsumowując organ uznał, że skoro wolą ustawodawcy było, aby osoby posiadające pozwolenie na broń do ochrony osobistej okresowo potwierdzały zdolność fizyczną i psychiczną do dysponowania taką bronią, to strona nie wykonała ciążącego na niej obowiązku ustawowego. Tymczasem wymóg ten ma istotne znaczenie dla interesu społecznego, zachodzi bowiem ścisły związek prawa do broni ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W przypadku broni do ochrony osobistej, może być ona użyta w obronie własnej przeciwko innej osobie, a tym samym wywołać negatywne skutki. Dlatego też nie może być żadnych wątpliwości, choćby natury medycznej, co do zdolności posiadacza pozwolenia na broń palną do bezpiecznego jej posiadania i używania. Nie przedstawiając orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego - strona de facto nie potwierdziła, że nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy, tj. osób z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychoruchowej (pkt 2), wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (pkt 3) czy uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (pkt 4).
Następnie Komendant Główny Policji stwierdził, że organ I instancji zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła również kolejna przesłanka powodująca konieczność cofnięcia A. B. pozwolenia na broń palną bojową z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten ustala, że broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Na podstawie zawartego w art. 32 ust. 2 ustawy upoważnienia, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 3 kwietnia 2000 r. rozporządzenie w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343). Zgodnie z § 5 tego rozporządzenia osoby posiadające broń palną są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych, na stałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub w metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane.
Organ wskazał, że jak wynika z protokołu z okazania broni i sposobu jej przechowywania kaseta metalowa, w której strona przechowuje broń nie jest na trwale przymocowana do elementów konstrukcyjnych budynku, co oznacza, zdaniem organu, że A. B. przechowywał broń uchybiając przepisom art. 32 ust. 1 powołanej ustawy o broni i amunicji oraz § 5 powołanego rozporządzenia, tym bardziej, że raz już broń została mu skradziona, a następnie została porzucona.
Organ podał też, że przepisy tego rozporządzenia nie określają wprawdzie sposobu zabezpieczenia broni we wszystkich możliwych sytuacjach, lecz w § 5 dają wskazówki - jakie zabezpieczenie broni przed dostępem osób trzecich jest właściwe. Wynika z niego, że broń nie może być pozostawiona gdziekolwiek, lecz powinna być zamknięta w metalowej kasecie, na trwale przymocowanej do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, posiadających atestowany zamek.
Podsumowując organ podkreślił, że prawo do posiadania broni ma charakter szczególny - ustawodawca ograniczył do niego dostęp, poddając je ścisłej administracyjnej reglamentacji i określając rygorystycznie, m.in. warunki przechowywania broni, właśnie w tym celu, aby dla ochrony interesu społecznego uniemożliwić, a co najmniej utrudnić, przedostanie się broni i amunicji w ręce osób nieuprawnionych do ich posiadania.
Zdaniem organu odwoławczego, poczynione w sprawie ustalenia wskazują na beztroski stosunek strony do kwestii nałożonych obowiązków, jako posiadacza pozwolenia i bezpiecznego przechowywania broni palnej. Z punktu widzenia interesu publicznego nie jest zatem zasadne pozostawienie stronie pozwolenia na broń.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. B.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 32 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji przez przyjęcie, iż stwierdzone przez organ wydający decyzję uchybienia przepisom ustawy o broni i amunicji stanowią wystarczającą przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową. Skarżący podkreślił, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie wziął pod uwagę słusznego interesu strony.
W odpowiedzi na skargę, uzupełnionej następnie pismem z dnia 16 marca 2010 r., Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 974/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że stosownie do art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), osoba posiadająca pozwolenie na broń, tak jak w przypadku skarżącego A. B., obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji.
Jednocześnie, stosownie do art. 18 ust. 5 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5.
Z powyższych uregulowań wynika uprawnienie dla organów policyjnych do cofnięcia pozwolenia na broń palną osobie, która wbrew obowiązkowi nie przedstawiła aktualnych orzeczeń lekarskich wydanych przez upoważnionych lekarzy, stwierdzających, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 i potwierdzających, że może ona dysponować bronią. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń, podjęta w oparciu o wyżej wskazany przepis ma charakter uznaniowy. Uznaniowość nie oznacza oczywiście dowolności w rozstrzyganiu spraw przez organy Policji, jak również nie upoważnia tych organów do swego rodzaju "szablonowego" stosowania prawa w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego danej sprawy. Nie oznacza także, że organ administracji publicznej dysponuje całkowitą i niekontrolowaną swobodą w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz odpowiedniego umotywowania podjętego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu, zasadnie cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną gazową, a decyzje podjęte w tym zakresie odpowiadają wskazanym wyżej wymogom.
Przede wszystkim, wbrew wywodom skargi, do skarżącego odnosi się obowiązek dostarczania aktualnych orzeczeń lekarskich. Bezsporne jest, że osoby posiadające pozwolenie na broń, w tym skarżący są zobowiązane wykonać powinności, jakie nałożyła na nie ustawa o broni i amunicji. Jedną z takich powinności jest obowiązek aktualizacji orzeczeń lekarskich i psychologicznych raz na 5 lat przez osoby posiadające pozwolenie na broń, wydane w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2010 r., sygnatura akt II SA/Wa 1376/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymóg ten dotyczy wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń, wydanych w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. Obowiązek ten wynika z potrzeby gwarantowania bezpiecznego posiadania i posługiwania się bronią przez wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń, a co za tym idzie – osoby posiadające pozwolenie na broń, w tym także skarżący, są zobowiązane wykonać powinności wprowadzone wobec nich przez przepisy ustawy.
W rozpoznawanej sprawie jest rzeczą bezsporną, że A. B. nie wywiązał się z obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz przedstawienia ich organowi. Skarżący nie tylko nie przedłożył aktualnych badań lekarskich i psychologicznych, do którego to obowiązku był zobligowany art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, ale nie podjął nawet starań o uzyskanie wymaganych prawem orzeczeń lekarskich w celu ich przedstawienia właściwym organom policyjnym. Skoro skarżący nie wypełnił ustawowego obowiązku dostarczenia orzeczeń lekarskich, pomimo poinformowania go o rozszerzeniu postępowania o tę przesłankę to, w ocenie Sądu, zasadnie organy policyjne orzekły o cofnięciu mu pozwolenia na broń.
Odnosząc się do kolejnej przesłanki, w oparciu o którą organ pozbawił skarżącego pozwolenia na posiadanie broni palnej, to również w tym zakresie Sąd podzielił argumenty organu, co do oceny naruszenia przez skarżącego przepisów dotyczących przechowywania broni. Nie budzi wątpliwości, że rygorystyczne zasady przyznawania uprawnień do posiadania broni palnej zobowiązują właściwe organy państwa do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz stanowczej reakcji w przypadkach ich naruszenia, poprzez powinność wydania decyzji pozbawiającej prawa do korzystania z tejże broni. W tym przypadku decyzja taka stanowi postać sankcji administracyjnej.
Zdaniem Sądu, podkreślić należy, że ze względu na szczególny rodzaj przedmiotu, jakim jest broń, i niebezpieczeństwo wiążące się z dostaniem się jej w niepowołane ręce, przepisy art. 32 ustawy o broni i amunicji oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343) nakładają na posiadacza broni obowiązek przechowywania broni w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych. Naruszenie przez osobę posiadającą broń zasad jej przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania może spowodować cofnięcie przez właściwy organ Policji pozwolenia na broń (art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji). Faktem jest, że przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. nie określają sposobu zabezpieczenia broni we wszystkich możliwych sytuacjach, lecz w § 5 dają wskazówki - jakie zabezpieczenie broni przed dostępem osób trzecich jest właściwe. Wynika z niego, że broń przechowywana w zamykanym mieszkaniu nie może być pozostawiona gdziekolwiek, lecz powinna być zamknięta w metalowej kasecie, na trwałe przymocowanej do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, posiadających atestowany zamek.
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji nie daje legalnej definicji przechowywania broni. Pojęcie przechowywania nie jest skategoryzowane jakimkolwiek przedziałem czasowym. Zdaniem Sądu, jednakże przyjąć należy, że z przechowywaniem mamy do czynienia w sytuacji, kiedy broń nie jest noszona, wożona lub używana, a zatem nawet odłożenie broni do kasety zamontowanej do drewnianego biurka, tak jak w niniejszej sprawie, nawet na kilka minut, stanowi przechowywanie broni przez ten czas. Skoro ustawodawca nie wprowadził żadnego ograniczenia czasowego znamienia przechowywania, wynika stąd, iż omawiane przepisy dotyczą każdego przechowywania trwającego nawet krótką chwilę.
W rozpoznawanej sprawie ustalono, co wynika z analizy akt administracyjnych, że sposób przechowywania broni przez skarżącego był niezgodny z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w związku z § 5 rozporządzenia w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni, albowiem polegał na umieszczeniu jej w metalowej kasecie przytwierdzonej do biurka, co niewątpliwie nie jest wystarczającym zabezpieczeniem uniemożliwiającym dostęp do niej osobom nieuprawnionym. Ustalenie dotyczące właśnie takich warunków przechowywania broni potwierdzone zostało w sporządzonym protokole.
Ponadto, jak wynika z materiału dowodowego, broń gazowa została skradziona skarżącemu, a następie, jak twierdzi skarżący, została mu podrzucona. Ustalenia w zakresie nieprawidłowego przechowywania przez skarżącego broni palnej stanowiły, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dostateczną podstawę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni.
Podsumowując, w ocenie Sądu ustalenia, jakich dokonał organ dawały podstawę dla wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową, a decyzje, jakie zostały wydane w następstwie wszczętych postępowań, nie budzą zastrzeżeń.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył A. B., podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 18 ust. 5 pkt 2 i 4 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 325 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię,
2) art. 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 57 § 1 pkt 3, art. 134, art. 135 oraz art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji nie rozpoznał należycie istoty sprawy, chociaż jej przedmiot wcześniej określił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09. Skarżący kasacyjnie stwierdził, że chodzi o sam zakres kontroli decyzji "w granicach danej sprawy", to jest zarówno co do tożsamości podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków, jak również tożsamości przedmiotowej, to jest treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej.
Skarżący kasacyjnie podniósł, że zasadniczym zagadnieniem prawnym w sprawie, jest to, że wbrew wyraźnemu brzmieniu art. 18 ust. 5 ustawy o broni i amunicji organy administracji oraz Sąd przyjmowały, że przepis ten stanowi obligatoryjną, a nie fakultatywną podstawę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej. Poprze zastąpienie słowa "może" słowem "musi" w istocie rzeczy, zdaniem skarżącego kasacyjnie, doszło do poprawiania ustawowej normy prawnej. Skoro ustawodawca posłużył się sformułowaniem "może", to oznacza to, że organ administracji publicznej nie musi orzec o cofnięciu uprawnień. Tymczasem praktyka administracyjna, na którą powołał się Komendant Wojewódzki Policji w motywach decyzji z dnia 29 listopada 2010 r., była inna. Skarżący kasacyjnie podniósł, że podobne stanowisko zaprezentował organ administracji w nowej decyzji z dnia 21 kwietnia 2011 r. wydanej z naruszeniem zasady lis pendens, gdyż nie zakończyło się jeszcze postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1025/11.
W ocenie skarżącego kasacyjnie, cofając pozwolenie na posiadanie broni i wskazując, jako argument okoliczność, że strona nie wykonała ustawowo nakazanych obowiązków, o których mowa w art. 18 ust. 5 pkt 2 i 4 oraz art. 32 ustawy o broni i amunicji oraz argument, że przed zakończeniem sprawy strona nie przedstawiała żadnych faktów wskazujących na jej interes indywidualny, organ administracji nie wziął pod uwagę, że indywidualny interes strony może wynikać z faktu "uszkodzenia" przez nieznanych sprawców w drzwiach wejściowych do mieszkania skarżącego kasacyjnie oraz z faktu "czasowego wypożyczenia" przez takich sprawców broni gazowej wraz z legitymacją uprawniającą do jej posiadania i noszenia. Sprawcy włamania sforsowali drzwi antywłamaniowe oraz dokonali zaboru różnych bardziej wartościowych rzeczy niż broń, którą zapewne skruszony sprawca lub sprawcy zwrócili w to samo miejsce.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Policja ciężko pracuje nad drobnymi drugorzędnymi okolicznościami faktycznymi sprawy wyolbrzymiając jego indywidualne zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego.
W ocenie skarżącego kasacyjnie organ I instancji naruszył swoją właściwość (art. 19 K.p.a.), gdyż scedował swoje kompetencje na funkcjonariuszy Komendy Miejskiej, w ramach której działa I Komisariat Policji w Opolu prowadzący w tej sprawie tzw. czynności kontrolne takie jak oględziny miejsca i warunków przechowywania broni itp. Przy dokonywaniu ustaleń faktycznych doszło do naruszenia standardów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący kasacyjnie podniósł, że organy administracji nigdy nie uznały za potrzebne przesłuchania go w charakterze strony, by wyjaśnić wątpliwości wynikające z materiału dowodowego zebranego przez organ niewłaściwy, lecz przez inny organ dokonujący czynności poza granicami wynikającymi z art. 268a K.p.a.
Skarżący kasacyjnie stwierdził, że organy administracji nie liczyły się z tym, że to do strony postępowania należy wybór kontroli decyzji przez Sąd, do którego strona kieruje skargę, a nie przez kontrolę instancyjną organu II instancji. Tymczasem, gdy zaskarżona została przez niego decyzja kasacyjna organu II instancji z dnia [...] lutego 2011 r. organ administracji w terminie otwartym do wniesienia skargi, a potem gdy sprawa już zawisła przed sądem administracyjnym kontynuował postępowanie administracyjne nie będąc już właściwym do jego prowadzenia i w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał nową decyzję.
Skarżący kasacyjnie podniósł, że nie zamierzał przytwierdzać na stałe do ściany kasety do przechowywania broni, gdyż wszystkie ściany konstrukcyjne to meblościanki. Organ administracji pominął w swoich rozważaniach, że w mieszkaniu skarżącego kasacyjnie znajdują się metalowe drzwi antywłamaniowe oraz, że dla przestępców nawet sejf bankowy nie jest trudny do sforsowania.
Skarżący kasacyjnie stwierdził, że w marcu 2005 roku przedstawił organowi administracji wyniki badań z leczenia szpitalnego na oddziale wewnętrznym Wojewódzkiego Centrum Medycznego oraz z dodatkowych badań okulistycznych, które osobiście złożył do akt i które zaginęły lub nie zostały dołączone do akt i dopiero po kilku latach rzekomo odnalazły się w aktach innej osoby. Skarżący kasacyjnie stwierdził też, że nie widzi głębokiego sensu składania "wymaganej prawem" dokumentacji lekarskiej lub psychologicznej, gdyż dba o swoje zdrowie i przeszedł specjalistyczne badania lekarskie, w tym neurologiczne, psychiatryczne, laryngologiczne i ortopedyczne, które mogą uspokoić każdego policjanta, a rozbudowana Policja wraz ze służbami specjalnymi i osobowymi źródłami informacji sama powinna do nich dotrzeć bez jego zgody, jeśli nie ma nic innego do roboty tylko nękanie telefonami, inwigilacją, wywiadami itp.
Skarżący kasacyjnie podniósł, że kontrola sądowa, o której mowa w art. 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. musi być istotnie rzetelnie sprawowana także w odniesieniu do interesu prawnego skarżącego (art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) czemu poświęcił wiele miejsca w skardze. Wymiar sprawiedliwości sprawowany przez niezawisłe sądy w demokratycznym państwie prawa ma m.in. realizować idee Monteskiusza o trójpodziale władz, wedle której Konstytucja RP i ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinny hamować zapędy władzy wykonawczej zaś wspierać te organy tam, gdzie jest to konieczne dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Skarżący kasacyjnie, powołując się na treść art. 134 § 1 P.p.s.a. i wynikającą z niego zasadę niezwiązania sądu administracyjnego zarzutami, wnioskami i podstawą prawną, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wydanego poprzednio wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1025/11 oraz decyzji objętych kontrolą dokonaną tymi wyrokami.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W piśmie z dnia 13 lutego 2013 r. skarżący kasacyjnie podniósł, że Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do argumentów zawartych w skardze kasacyjnej.
Skarżący kasacyjnie ponownie podkreślił, że Sąd I instancji bezpodstawnie założył szczególny rygoryzm prawny uzasadniając to potrzebą zagwarantowania bezpiecznego posiadania i posługiwania się bronią przez wszystkich posiadaczy pozwoleń. Sąd nie dostrzegł jednak, że poza sprawnością psychofizyczną posiadaczy broni istotne jest to jakim rodzajem broni posiadacze ci się posługują. Sąd bezzasadnie przyjął, że pozwolenie dotyczyło broni palnej bojowej (str. 4 i 8 wyroku) podczas gdy pozwolenie dotyczyło broni gazowej w postaci rewolweru.
Skarżący kasacyjnie ponownie też stwierdził, że paradoksem jest, iż metalowe antywłamaniowe drzwi "Gerda" nie zostały dostrzeżone podczas kontroli oraz, że nie oceniono, czy w sytuacji, gdy dostęp do mieszkania ma tylko skarżący kasacyjnie drzwi te nie są zabezpieczeniem.
Skarżący kasacyjnie stwierdził również, że w oparciu o statystyki i doniesienia medialne nie słyszał, by ktokolwiek zginął lub został zraniony bronią gazową, chyba że jako napastnik.
Ponownie poruszona została też przez skarżącego kasacyjnie kwestia dopuszczalności dokonywania kontroli przechowywania broni gazowej przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji, co stanowiło, w ocenie skarżącego kasacyjnie, naruszenie art. 268a K.p.a. Lakoniczne notatki służbowe, raporty itp. niebędące protokołem oględzin sporządzonym przez pracownika właściwego organu przyniosły, w ocenie skarżącego kasacyjnie opłakany rezultat. Podnoszone w tej kwestii zarzuty w odwołaniu i skardze nie zostały ocenione, co narusza art. 1, art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a.
Sąd I instancji przeszedł do porządku dziennego nad tym, że organy administracji swoje rozstrzygnięcia podejmowały mając na uwadze głównie ochronę bezpieczeństwa publicznego bagatelizując interesy prawne adresata decyzji. Sąd przeoczył, że z art. 7 K.p.a. nie wynika powinność uwzględniania słusznego interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. W państwie prawa nie ma miejsca na mechaniczne rozstrzygnięcia spraw charakteryzujących się kolizją interesu publicznego i obywatela bez wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej, czy udowodniony interes ogólny (publiczny) w konkretnej sprawie jest na tyle znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia lub odjęcia prawa. Nawet jeśli w przepisie ogólnym, jak w art. 4 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w kategorii broń palna wymienia się jej różne rodzaje, stwarzające ryzyko odmiennej natury to nie może być ono oceniane abstrakcyjnie i przy tym jednakowo sankcjonowane.
W ocenie skarżącego kasacyjnie szczególnie rażące było postępowanie organów administracji które, po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09, zignorowały słuszny interes strony. Organ administracji I instancji prowadził bowiem postępowanie w sytuacji, gdy decyzja kasacyjna została zaskarżona do sądu administracyjnego, a skarżący kasacyjnie zwracał się o to, by postępowanie nie było prowadzone do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd. Jedynie organ odwoławczy zwiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd.
Skarżący kasacyjnie ponownie stwierdził, że na podstawie art. 134 i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 190 zdanie drugie P.p.s.a. umożliwia Sądowi pełną weryfikację legalności działania organów administracji publicznej. Trudno bowiem przyjąć, aby za praworządne uznać wprowadzenie do obrotu prawnego decyzji w czasie, gdy organ I instancji nie był już "gospodarzem sprawy" oraz wydanie decyzji z dniu 21 kwietnia 2011 r. w sytuacji, gdy sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że z preambuły do Konstytucji wynika, że wszystkie organy państwowe, a więc także Policja, mają obowiązek działania na zasadzie pomocniczości umacniającej uprawnienia obywateli, a nie odbierać je na zasadzie władzy dyskrecjonalnej. W ocenie skarżącego kasacyjnie sprawa, przy dostatecznej znajomości prawa oraz procedur mogła zostać rozstrzygnięta w ciągu kilku miesięcy, a nie w ciągu 8 lat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A. B. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 18 ust. 5 pkt 2 i 4 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 325 ze zm.).
Z art. 18 ust. 5 pkt 2 wynika, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Z kolei z art. 18 ust. 5 pkt 4 wynika, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32.
Art. 32 ustawy o broni i amunicji stanowi, że broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych (ust. 1) oraz, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i warunki przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, z wyłączeniem podmiotów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2, z uwzględnieniem zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp do broni i amunicji osobom trzecim (ust. 2).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowolne i nieuzasadnione są twierdzenia skarżącego kasacyjnie, że organy administracji oraz Sąd I instancji uznały, iż powody cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni wymienione w art. 18 ust. 5 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji stanowią obligatoryjną, a nie fakultatywną przyczynę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Zarówno z uzasadnienia decyzji organów administracji, jak i z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tego rodzaju pogląd nie wynika. Wręcz przeciwnie, w uzasadnieniu wyroku (str. 5 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń wydana w oparciu o przytoczone wyżej przepisy ma charter uznaniowy oraz, że nie upoważnia to organu administracji do szablonowego stosowania prawa w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego.
Analiza treści decyzji organów administracji oraz rozstrzygnięcia Sądu I instancji pozwala stwierdzić, że organy administracji oraz Sąd uznały, że ustalony w sprawie stan faktyczny dawał podstawy do cofnięcia skarżącemu kasacyjnie pozwolenia na broń.
Obowiązek poddania się badaniom psychologicznym oraz obowiązek przedstawienia zaświadczenia z wynikami tych badań służy ocenie, czy posiadacz pozwolenia na broń nie stanowi, w związku z posiadaniem broni, zagrożenia dla innych osób i może ją nadal posiadać. Osoba posiadająca broń palną używając jej przeciwko innej osobie może poważnie zagrozić jej zdrowiu, a nawet życiu. Stan psychiczny posiadacza broni palnej ma istotne znaczenie dla oceny, czy osoba bezpodstawnie nie użyje tej broni wobec innych osób świadomie bądź też nieumyślnie. Nieprzedstawienie zaświadczenia z badań psychologicznych nie musi oczywiście skutkować automatycznym cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Może to mieć miejsce np. gdy nieprzedstawienie zaświadczenie spowodowane jest przyczynami niezawinionymi przez posiadacza broni lub gdy opóźnienie w przedłożeniu zaświadczenia w wymaganym przez prawo terminie jest niewielkie. Tego rodzaju okoliczności nie powodują bowiem jeszcze powstania uzasadnionego podejrzenia, że stan psychiczny posiadacza broni palnej jest taki, że nie ma on predyspozycji psychicznych pozwalających na jej posiadanie. Tymczasem w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący kasacyjnie ostentacyjnie demonstrował, że prawny obowiązek poddania się badaniom psychologicznym i przedstawienia zaświadczenia zawierającego wyniki tych badań nie zostanie przez niego wypełniony. Skarżący kasacyjnie w istocie arbitralnie uznał, że stoi ponad prawem i obowiązek ten go nie dotyczy. Świadczy o tym wprost wypowiedź skarżącego kasacyjnie zawarta w skardze kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie stwierdził, że nie widzi głębokiego sensu składania "wymaganej prawem" dokumentacji lekarskiej lub psychologicznej, gdyż dba o swoje zdrowie i przeszedł specjalistyczne badania lekarskie, w tym neurologiczne, psychiatryczne, laryngologiczne i ortopedyczne, które mogą uspokoić każdego policjanta, a rozbudowana Policja wraz ze służbami specjalnymi i osobowymi źródłami informacji sama powinna do nich dotrzeć bez jego zgody, jeśli nie ma nic innego do roboty.
Skarżący kasacyjnie przez wiele lat wykonywał zawód sędziego i posiada ponadprzeciętną znajomość prawa. Taki upór w odmowie wykonania ustawowego obowiązku poddania się badaniom psychologicznym i przedstawienia zaświadczenia zawierającego wynik tych badań może świadczyć o tym, że skarżący kasacyjnie obawia się, że wyniki tych badań będą dla niego niekorzystne. Słusznie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy administracji zdecydowały się więc na cofnięcie skarżącemu kasacyjnie pozwolenia na broń nie czekając aż dojdzie do tragedii w wyniku jej niewłaściwego użycia.
Twierdzenia skarżącego kasacyjnie, że dostarczył Policji wyniki leczenia szpitalnego na oddziale wewnętrznym Wojewódzkiego Centrum Medycznego oraz dodatkowe badania okulistyczne nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji oraz wydanego przez ten Sąd wyroku. Skarżący kasacyjnie był zobowiązany nie tylko do poddania się badaniom lekarskim i przedłożenia orzeczenia lekarskiego, ale również do przedłożenia zaświadczenia zawierającego wynik badań psychologicznych. Okoliczność, że skarżący kasacyjnie spełnił część spoczywającego na nim obowiązku nie oznacza, że nie musiał wykonać pozostałej części tego obowiązku.
Także fakt przechowywania broni w sposób niezgodny z przepisami prawa nie stanowi podstawy obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Również w takim przypadku organ administracji ocenia na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, czy należy cofnąć pozwolenie na broń. Za tym, by pozwolenie nie zostało cofnięte może przemawiać np. krótki okres przechowywania broni palnej w sposób niezgodny z przepisami prawa lub np. wykazanie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń podjęła starania, by zadośćuczynić wymogom przechowywania broni w sposób zgodny z prawem.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie zaniechał przechowywania broni w sposób określony w § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343). Z przepisu tego wynika, że osoby posiadające broń palną i amunicję, są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych na trwałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane. Zamiast rzeczowo wyjaśnić powody niestosowania się do tych wymogów skarżący kasacyjnie wdaje się w dywagacje nie mające znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Skarżący kasacyjnie stwierdził, że nie zamierzał przytwierdzać na stałe do ściany kasety do przechowywania broni, gdyż wszystkie ściany konstrukcyjne to meblościanki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju argument świadczy o lekceważącym podejściu skarżącego kasacyjnie do ciążących na nim obowiązków a wręcz o podjęciu decyzji, by ich nie realizować.
Po pierwsze, twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że wszystkie ściany konstrukcyjne w jego domu to meblościanki uznać należy za niewiarygodne, gdyż nie sposób przyjąć, że cały dom mógł zostać zbudowany z meblościanek. Jest to argument delikatnie rzecz ujmując niepoważny.
Po drugie, skoro skarżący kasacyjnie zdecydował się na uzyskanie pozwolenia na posiadani broni, to powinien stworzyć warunki do jej zgodnego z prawem przechowywania. Jeśli skarżący kasacyjnie nie ma ściany, do której mógłby przymocować kasetę do przechowywania broni, to powinien ścianę taką zbudować lub zrezygnować z posiadania broni palnej. Może wówczas nie doszłoby do utraty przez skarżącego kasacyjnie posiadanego pistoletu gazowego poprzez jego kradzież przez nieznanych sprawców.
Za niemerytoryczny uznać należy podniesiony przez skarżącego kasacyjnie argument, że organ administracji pominął w swoich rozważaniach, iż w mieszkaniu skarżącego kasacyjnie znajdują się metalowe drzwi antywłamaniowe oraz, że dla przestępców nawet sejf bankowy nie jest trudny do sforsowania. Policjanci dokonujący kontroli sposobu przechowywania broni dokonywali ustaleń, czy skarżący kasacyjnie ma warunki do jej przechowywania w sposób wymagany prawem. Dla poczynienia tych ustaleń istotne było stwierdzenie, czy skarżący kasacyjnie ma kasetę do przechowywania broni przytwierdzoną na trwale do elementów konstrukcyjnych budynku. Policjanci dokonujący kontroli nie mieli obowiązku szczegółowego opisywania domu, w którym skarżący kasacyjnie mieszka, w tym także tego, że w domu tym są drzwi antywłamaniowe.
Na marginesie, stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie najpierw twierdzi, że wszystkie ściany konstrukcyjne w jego budynku to "meblościanki" i nie może przytwierdzić do nich kasety na broń, po czym twierdzi, że ma w domu zamontowane drzwi antywłamaniowe. Wynikałoby z tego, że drzwi te są umiejscowione w "meblościance", co oznacza, że ich funkcja polegająca na utrudnieniu włamania byłaby iluzoryczna. Potencjalny włamywacz mógłby bowiem z łatwością zniszczyć "meblościankę", w której drzwi te są zamontowane. Jest to kolejny argument wskazujący na niewiarygodność formułowanych przez skarżącego kasacyjnie twierdzeń.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego kasacyjnie, że dla przestępców nawet sejf bankowy nie jest trudny do sforsowania stwierdzić należy, że są to dywagacje nie mające znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego przez Sąd I instancji wyroku. Dla jednych przestępców sforsowanie sejfu może być łatwe, zaś dla innych trudne. Istotne jest to, że przepisy prawa wymagają, by broń była przechowywana w kasetach metalowych na trwałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, zaś skarżący kasacyjnie wymogu tego nie spełnił i spełnić nie zamierzał.
Nie podważa prawidłowości wyroku Sądu I instancji stwierdzenie skarżącego kasacyjnie, że w oparciu o statystyki i doniesienia medialne nie słyszał, by ktokolwiek zginął lub został zraniony bronią gazową, chyba że jako napastnik. Z jednej strony skarżący kasacyjnie twierdzi więc, że broń gazowa nie jest niebezpieczna, zarazem jednak zauważa, że może być niebezpieczna dla napastników. Odnosząc się do tego poglądu stwierdzić należy, że to, iż skarżący kasacyjnie nie słyszał o tym, by ktokolwiek zginął lub został zraniony bronią gazową nie oznacza, że takie zdarzenia nie miały miejsca. Nadto stwierdzić należy, że właściwości broni gazowej nie zależą od tego, czy używa jej osoba broniąca się w stosunku do napastnika. Broń gazowa jest niebezpieczna sama w sobie ze względu na posiadane właściwości. Energia wystrzeliwanych z pistoletu gazów ma tak dużą siłę, że wystrzał w kierunku człowieka ze zbyt bliskiej odległości może spowodować uszkodzenie ciała, a nawet śmierć.
Bezzasadny jest podniesiony przez skarżącego kasacyjnie zarzut, że organ administracji naruszył swoją właściwość poprzez to, że kontroli sposobu przechowywania broni palnej dokonali funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji. Komendant Wojewódzki Policji nie zlecił Komendantowi Miejskiemu Policji przeprowadzania czynności w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się natomiast do Komendanta Miejskiego Policji, by ten w ramach przysługujących mu kompetencji dokonał kontroli sposobu przechowywania broni palnej. Następnie Komendant Wojewódzki Policji wykorzystał wytworzony w toku kontroli dokument w postaci protokołu kontroli, jako dowód w sprawie. Na identycznych zasadach Komendant Wojewódzki Policji mógłby zwrócić się do innych organów administracji, by te w ramach przysługujących im kompetencji dokonały kontroli, a następnie wykorzystać wytworzone przez te organy dokumenty, jako dowody we własnym postępowaniu.
Niezależnie od ww. argumentów stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie nie kwestionował i nie kwestionuje faktu, że nie przechowywał posiadanej broni zgodnie z wymogami określonymi w § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji. Wskazać chociażby należy na treść sporządzonego przez skarżącego kasacyjnie oświadczenia z dnia 25 października 2007 r. (k - 12 akt administracyjnych), w którym skarżący kasacyjnie stwierdził, że broń i pozwolenie na nią zaniósł do swojego mieszkania i schował do szafki we wnęce kuchennej przed kilku laty. Także w skardze kasacyjnej skarżący kasacyjnie przyznaje, że nie przechowywał broni w sposób przewidziany w ww. rozporządzeniu. Przeprowadzanie przez organy administracji dowodu z protokołu kontroli warunków przechowywania broni było więc w istocie zbędne. Do stwierdzenia sposobu przechowywania broni wystarczające były same twierdzenia skarżącego kasacyjnie zawarte w jego pismach kierowanych do organów administracji w toku toczącego się postępowania.
Art. 268a K.p.a. reguluje kwestie dotyczące możliwości upoważniania przez organy administracji pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie. Na przykład Minister może upoważnić pracownika ministerstwa do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Ministra. Przepis ten nie reguluje natomiast kwestii możliwości występowania organu administracji do innego organu administracji o przeprowadzenie czynności należących do kompetencji tego organu. Zarzut, że w toku postępowania doszło do naruszenia art. 268a K.p.a. uznać należy więc za bezzasadny.
Odnośnie do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organy administracji dowodu z przesłuchania skarżącego kasacyjnie w charakterze strony stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 86 K.p.a. dowód z przesłuchania strony można przeprowadzić wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy. W przedmiotowej sprawie wszystkie istotne dla wyjaśnienia sprawy okoliczności zostały wyjaśnione i tym samym przeprowadzanie dowodu z przesłuchania strony było zbędne.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego kasacyjnie zarzutów, że organy administracji prowadziły postępowanie w sytuacji, gdy skarżący kasacyjnie zaskarżył wcześniejsze decyzje kasatoryjne do sądu administracyjnego stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organy administracji prowadząc postępowanie administracyjne w takiej sytuacji nie naruszyły prawa. Z art. 61 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd administracyjny nie wstrzymał wykonania zaskarżonej przez skarżącego kasacyjnie decyzji kasatoryjnej, to organ administracji nie miał podstaw do wstrzymywania się z kontynuowaniem postępowania administracyjnego. Twierdzenie, że działanie organu administracji polegające na rozpoznaniu sprawy w sytuacji, gdy skarga na decyzję kasatoryjną nie została jeszcze rozpoznana przez sąd administracyjny, było działaniem niepraworządnym jest pozbawione podstaw.
Organy administracji przy rozstrzyganiu spraw mają niewątpliwie obowiązek uwzględniania słusznego interesu strony. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie zaakceptował stanowisko organów administracji, że po stronie skarżącego kasacyjnie nie wystąpił słuszny interes uzasadniający odstąpienie od wydania decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni. Rozstrzygnięcia organów administracji wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie mają podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i nie ma podstaw do uznania ich za wyraz dowolnego wykorzystania przez organy administracji ich uprawnień. Zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. nie znajduje tym samym uzasadnienia. Dokonana przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej do tego Sądu decyzji wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie nie była kontrolą mechanicznie akceptującą wydane przez organy administracji rozstrzygnięcia.
Długotrwałość postępowania nie miała wpływu na prawidłowość wydanych przez organy I i II instancji decyzji. W konsekwencji fakt długotrwałego prowadzenia postępowania nie mógł być podstawą uchylenia przez Sąd I instancji kontrolowanej przez ten Sąd decyzji.
Użycie przez Sąd I instancji na stronie 4 i 8 uzasadnienia wyroku sformułowania "pozwolenia na broń palną bojową", w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest oczywistą omyłką pisarską nie mającą wpływu na wynik sprawy. Na stronie 5 uzasadnienia wyroku Sąd jednoznacznie bowiem stwierdził, że "zasadnie cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palna gazową".
Niezasadne, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, są podniesione przez skarżącego kasacyjnie zarzuty naruszenia art. 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 57 § 1 pkt 3, art. 134, art. 135 oraz art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 ww. ustawy stanowi, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Z art. 3 § 2 pkt 1 przytoczonej wyżej ustawy wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Sąd I instancji przeprowadził kontrolę decyzji wydanej przez organ administracji i była to kontrola rzetelna. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji naruszył ww. przepisy.
Art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie stwierdził, że skarga wniesiona przez skarżącego kasacyjnie nie spełnia wymogu wynikającego z ww. przepisu. Zarzut naruszenia art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jest więc bezzasadny.
Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei z art. 135 P.p.s.a. wynika, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W niniejszej sprawie nie było podstaw do uchylenia kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji z powodu zarzutów podniesionych w skardze. Nie było też podstaw do uchylenia tej decyzji z innych niż wskazane w skardze przyczyn. W konsekwencji nie było powodów do zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a.
Z art. 190 P.p.s.a. wynika, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W przedmiotowej sprawie ww. przepis nie miał zastosowania. W sprawie tej nie został bowiem wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrok dotyczący decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 22 marca 2012 r., nr PA IIb-1247/124/12, który zostałby następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylony, a sprawa zostałaby przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 974/12 był pierwszym wyrokiem tego Sądu dotyczącym decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 22 marca 2012 r.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI