II OPS 2/19

II SA/Łd 933/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Beata Czyżewska /sprawozdawca/
Robert Adamczewski
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1580
art. 4 pkt 2, 9, 11 i 15, art. 6 ust. 1a i ust. 2 pkt 10, 17, 19, art. 7 ust. 1, ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art, 77 par. 1, art. 80, art 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 4 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.), , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia "D." z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 15 października 2024 roku znak: SKO.4162.13.24 w przedmiocie odmowy czasowego odebrania psa oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 15 października 2024 r. znak: SKO.4162.13.24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po rozpatrzeniu odwołania "D." z siedzibą w J., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Brąszewice z 29 sierpnia 2024 r., znak: IT.6140.3.2024 w przedmiocie odmowy czasowego odebrania psa.
Jak wynika z akt sprawy 29 stycznia 2024 r. pracownik Stowarzyszenia "D." z siedzibą w J. (dalej w skrócie "Stowarzyszenie" lub "D."), zawiadomił Wójta Gminy Brąszewice o zastosowaniu środka przymusu w postaci czasowego odebrania psa w związku z bezpośrednim zagrożeniem jego życia lub zdrowia. Jako powód interwencyjnego odbioru zwierzęcia wskazano na utrzymywanie zwierzęcia w niewłaściwych warunkach bytowych bez zapewnienia mu ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, bez odpowiedniego pokarmu i wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku, a także utrzymywanie zwierzęcia w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, w szczególności nieleczonych chorób i zaniedbań pielęgnacyjnych.
28 lutego 2024 r. Stowarzyszenie doręczyło do siedziby organu płytę CD zawierającą zdjęcia psa i warunki jego bytowania w dniu interwencji oraz wyniki badań weterynaryjnych, z których wynika między innymi, że samiec w typie mieszanym [...] jest odwodniony, ma kaszel, powiększone węzły chłonne i tkliwą tchawicę, widoczne choroby przyzębia, w uszach widoczna brązowa wydzielina, sierść skołtuniona, skóra w miejscu ściągnięcia łańcucha wytarta, lekkie rany, widoczne pchły.
Celem uzupełnienia materiału dowodowego Wójt Gminy Brąszewice wystąpił z wnioskiem do Komisariatu Policji w B. o przekazanie dokumentów dotyczących interwencyjnego odebrania psa z posesji przy ul. [...]. W odpowiedzi organ pierwszej instancji otrzymał postanowienie z 18 kwietnia 2024 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie znęcania się nad psem w typie mieszanym maści [...] z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego oraz opinię lekarsko- weterynaryjną sporządzoną przez lek. wet. M. S. biegłego sądowego medycyny weterynaryjnej w sprawie podejrzenia znęcania się nad zwierzęciem.
Wobec poczynionych ustaleń decyzją z 29 sierpnia 2024 r. Wójt Gminy Brąszewice, na podstawie art. 7 ust. 1, ust. 1c, ust. 2, ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1580 z późn.zm. - dalej w skrócie "u.o.z."), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), odmówił czasowego odebrania A. W. psa: samca w typie [...].
Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ stwierdził, że z opinii biegłej sądowej - lek. wet. M. S. wynika, że z karty leczenia psa "R." nie wynika oraz nie można jednoznacznie ustalić, czy pies chorował na jakąkolwiek chorobę. Stwierdzono jedynie niewielkie zmiany odbiegające od normy. Kondycja i stan ogólny psa wskazywał na prawidłową opiekę przez właściciela i nie zaistniała przesłanka świadcząca o rażącym zaniedbaniu i niechlujstwie oraz dokonaniu czynu określonego w art. 6 ust. 2 u.o.z. Odnosząc się do warunków, w których przebywał pies biegła stwierdziła, że nie zagrażały one życiu i zdrowiu psa, jednak powodowały u niego dyskomfort z powodu krótkiej sierści. Ujemne temperatury sięgające -12°C nie stanowiły zagrożenia utraty życia bądź zdrowia zwierzęcia, a jedynie dyskomfort. Ponadto, w budzie znajdowały się "szmaty", które świadczyły o zapewnieniu przez właściciela odpowiedniej ochrony przed zimnem dla psa. Na podstawie zebranego w sprawie materiału organ pierwszej instancji wskazał, że w momencie odebrania psa nie wystąpiły żadne ustawowe przesłanki do wykonania czynności, która miałyby oparcie w art. 6 ust. 2 u.o.z.
W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie reprezentowane przez radcę prawnego podniosło zarzuty naruszenia:
1. przepisów prawa materialnego:
- art. 6 ust. 1a i ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 4 pkt 11 u.o.z. w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt wykorzystywanych w celach rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych, specjalnych, które powinno być stosowane odpowiednio do zwierząt trzymanych w budach, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że warunki w jakich przebywał pies [...] nie wykazywały nieprawidłowości, tymczasem, jak wynika z okoliczności sprawy oraz dowodów zebranych w sprawie, pies przebywał w niewłaściwym pomieszczeniu, tj. w budzie, której konstrukcja nie odpowiada warunkom wskazanym w tym rozporządzeniu, w niechlujstwie, w stanie nieleczonych chorób, a także uznanie, że pies, którego stan, jak wynika z dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej, wskazuje na odwodnienie oraz, który cierpi na: blade, suche błony śluzowe, powiększone węzły chłonne, chorobę przyzębia, pasożyty, wydzielinę z uszu, bardzo tkliwą tchawicę, zaostrzone dźwięki oddechowe, zapad tchawicy, zmiany spowodowane przebywaniem psa na łańcuchu, porażenie krtani, kaszel kenelowy, zapalenie płuc, pasożyty płucne, choroby wirusowe innego tła, zakażenie bakteryjne oraz utrzymywany jest w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, w niewłaściwym pomieszczeniu, nie jest zwierzęciem trzymanym z naruszeniem ww. przepisów, podczas gdy stan ten jasno wskazuje na to, że pies utrzymywany był w stanie nieleczonych chorób, niechlujstwa, w niewłaściwych warunkach bytowania i w stanie rażącego zaniedbania;
- art. 7 ust. 3 u.o.z. poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do czasowego odbioru psa, o którym mowa w treści decyzji, należącego do A. W., podczas gdy jak wynika z właściwej wykładni tego przepisu oraz okoliczności sprawy - w szczególności okoliczności w postaci stanu zdrowia psa wykazanego dokumentacją lekarsko-weterynaryjną, załączonymi do wniosku dowodowego pełnomocnika, z których jasno wynika, iż jego stan powodował zasadność jego odbioru w trybie interwencyjnym, o którym mowa w naruszonym przepisie;
2. naruszenie przepisów postępowania:
- art. 6 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż [...] był utrzymywany prawidłowo i miał prawidłową opiekę, podczas gdy, jak wynika z materiałów dowodowych w postaci zdjęć i filmów znajdujących się na płycie DVD, załączonych do pisma z 21 lutego 2024 r. oraz dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej wynika, że pies [...] utrzymywany był w niewłaściwych warunkach bytowania, w budzie nienadającej się do zamieszkania przez psa, w niechlujstwie, w obecności śmieci znajdujących się w budzie i w jej bezpośrednim sąsiedztwie oraz w stanie nieleczonych chorób;
- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z przesłuchania K. O. - lekarza weterynarii badającej psy, w sytuacji, w której mając na uwadze stanowisko doktryny oraz stan przedmiotowej sprawy, organ powinien dopuścić i przeprowadzić dowód z przesłuchania tego świadka, na okoliczność stanu zdrowia zwierząt, podtrzymania zawartych w dokumentach lekarsko-weterynaryjnych spostrzeżeń odnośnie stanu zdrowia psa, zamiast podpierać się opinią z postępowania karnego przeprowadzoną przez osobę, która nie badała psa;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 84 k.p.a. i art. 85 k.p.a., poprzez niepowołanie z urzędu dowodów, które umożliwiłyby organowi obiektywne ustalenie warunków w jakich zwierzę przebywało, w postaci oględzin nieruchomości, z której dokonano odbioru psa, przy udziale stron i świadków na okoliczność ustalenia warunków w jakich przebywało zwierzę;
- art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegającą na uznaniu, iż z dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej nie wynika przesłanka dająca podstawę do odbioru zwierzęcia w myśl art. 7 ust. 3 u.o.z., podczas gdy z dokumentacji tej wynika, iż pies trzymany był w stanie nieleczonych chorób, trząsł się, nie miał dostępu do świeżej wody, w nieodpowiedniej budzie, który to stan jest podstawą do interwencyjnego odbioru psa; dowolne wskazanie, iż z karty leczenia nie wynika oraz nie można jednoznacznie ustalić, czy pies chorował na jakąkolwiek chorobę oraz, że stwierdzono tylko niewielkie zmiany odbiegające od normy w sytuacji, gdy z dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej wynikają konkretne dolegliwości na jakie cierpiało zwierzę; niewskazanie przez biegłą na jakiej podstawie wnioskuje ona, iż pies podczas przebywania w "D". nie został odpowiednio ogrzany oraz nie dokonano odpowiedniego nawodnienia zwierzęcia; dowolne wskazanie, iż potrzeby psa były w minimalnym stopniu zaspokojone w sytuacji, w której - jak wynika z prawidłowo ocenionego materiału dowodowego - pies przebywał w nieodpowiedniej budzie, w niewłaściwych warunkach oraz w stanie nieleczonych chorób;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, dla których odmówiono wiarygodności dokumentom lekarsko-weterynaryjnym oraz fotografiom budy w jakiej przebywał pies, przedłożonym przez "D.".
Powołaną na wstępie decyzją z 15 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.z., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu organ drugiej instancji odwołał się do brzmienia art. 1 ust. 1 i 3 u.o.z., art. 5, art. 4 pkt 2, art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-19, art. 7 ust. 1 i 3 u.o.z., a następnie wyjaśnił, że norma z art. 7 ust. 3 u.o.z. pozwala na wyodrębnienie dwóch etapów procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi przez wskazane w art. 7 ust. 3 u.o.z. podmioty. W pierwszej kolejności, podmiot ten odbiera zwierzę, jeżeli stwierdzi zaistnienie szczególnych okoliczności, niecierpiących zwłoki. Po interwencyjnym odebraniu zwierząt dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji administracyjnej. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności. Celem zawiadomienia o odebraniu zwierzęcia jest więc uzyskanie decyzji administracyjnej niejako "sankcjonującej" już dokonane odebranie zwierzęcia. Oczywiście wójt (burmistrz, prezydent miasta), nie musi wydać decyzji o odebraniu zwierzęcia przewidzianej w art. 7 ust. 1 ustawy, ale w takiej sytuacji oznaczałoby to, że w jego ocenie, działanie polegające na odebraniu zwierzęcia przez podmiot wskazany w art. 7 ust. 3 u.o.z., było bezprawne i stanowiło ingerencję w cudzą własność (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2020 r., sygn. akt II OPS 2/19). Wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia, podobnie jak wydanie każdej decyzji administracyjnej, nakłada na organ administracji publicznej obowiązek jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc ustalenia, że zwierzę jest faktycznie utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania w tym utrzymywane w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających zachowanie naturalnej pozycji. Pomimo, że nadrzędnym celem wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia jest troska o jego dobro i zapewnienie mu należytej ochrony, to jednak organ nie może zapominać o wiążących go zasadach procedury administracyjnej, których podstawowym celem jest rzetelne, a więc zgodne z prawdą ustalenie i udokumentowanie stanu faktycznego sprawy. Należy mieć także na uwadze interes właściciela zwierzęcia oraz podnoszone przez niego argumenty jak również prezentowane dowody, o ile uzasadniają brak konieczności odebrania zwierząt. Organ może wydać decyzję o ich odebraniu, gdy po dokonaniu oceny dowodów dojdzie do przekonania, że jest ono uzasadnione w kontekście przesłanek opisanych w art. 7 ust. 1 lub 3 oraz art. 6 ust. 2 u.o.z.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że 9 stycznia 2024 r. odbyło się interwencyjne odebranie [...] o imieniu "R., w typie mieszanym [...], z terenu posesji przy ul. [...]. Zatrzymania dokonali pracownicy Stowarzyszenia. Pies "R. należy do A. W. . Po otrzymaniu zawiadomienia o odbiorze zwierzęcia organ pierwszej instancji wezwał "D." do doręczenia dokumentacji medycznej sporządzonej przez lekarza weterynarii obrazującej stan zwierzęcia, jak również informacji dotyczących pomieszczeń oraz warunków bytowania psa w dniu interwencji. Przy piśmie z 21 lutego 2024 r. organizacja doręczyła do siedziby organu płytę CD zawierającą zdjęcia zwierzęcia i warunki jego bytowania oraz kartę informacyjną leczenia psa [...] podpalanej z okresu od 10 stycznia 2024 r. do 3 lutego 2024 r., z których wynika: oczy: nie stwierdzono nieprawidłowości, dostępne węzły chłonne: powiększone podżuchwowe, skóra/uszy: uszy lekko zabrudzone, pchły - liczne skaczące, skóra zabrudzona, opad skóry spowolniony, kołtuny, skóra w miejscu ściągnięcia łańcucha wytarta, lekkie rany, zćieńczała, układ sercowo-naczyniowy: osłuchiwanie serca prawidłowe, brak szmerów, tętno prawidłowe i synchroniczne, tętno udowe równe częstości akcji serca, układ oddechowy: przy osłuchiwaniu klatki piersiowej obustronnie dźwięki oddechowe uwydatnione, tchawica bardzo tkliwa przy omacywaniu, jama ustana: faza choroby przyzębia (0-4): 2/3, brak widocznych nadżerek, brzuch: brak bólu przy badaniu palpacyjnym jamy brzusznej, układ mięśniowo-szkieletowy: brak kulawizny, brak wyczuwalnego bólu szyi i kręgosłupa, kończyny i stawy w badaniu prawidłowe, układ moczowy: pęcherz niewypełniony - niebolesny, układ rozrodczy: niekastrowany, oba jądra w worku mosznowym, badanie neurologiczne: brak odchyleń, menance - reakcja prawidłowa, PLR prawidłowy, brak objawów neurologicznych, apetyt: bardzo duży. Trzęsie się. W karcie leczenia przedstawionej przez "D." wymieniono również zastosowane leki i przeprowadzone zabiegi.
W celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie Wójt Gminy Brąszewice wystąpił z wnioskiem do Komisariatu Policji w B. o przekazanie dokumentów dotyczących interwencyjnego odebrania psa z posesji przy ul. [...]. 21 maja 2024 r. Komisariat Policji w B. przekazał do organu pierwszej instancji dokumenty, tj.: postanowienie z 18 kwietnia 2024 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie znęcania się nad psem w typie [...] z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego oraz opinię lekarsko-weterynaryjną sporządzoną przez lek. wet. M. S. - biegłego sądowego medycyny weterynaryjnej w sprawie podejrzenia znęcania się nad zwierzęciem. Z przedstawionej opinii biegłej wynika, że pies "R." był zdrowy. Z karty leczenia wystawionej 10 stycznia 2024 r. wynika, że u ww. psa stwierdzono niewielkie zmiany odbiegające od normy (a nie choroby), np. powiększenie węzłów chłonnych, czy obniżoną temperaturę ciała do 37,5°C (przy czym prawidłowa temperatura ciała to 38,5°C). Biegła wywnioskowała, że pies będąc pod opieką "D." przez całą noc nie został ogrzany (ogrzanie do temperatury prawidłowej lub odwrotnie: wyziębienie psa trwa kilka godzin). Aby stwierdzić wyziębienie organizmu, czy stopień odwodnienia należy dokonać sprawdzenia tych parametrów w danej chwili (tuż po odbiorze psa) i podać stan aktualny. Wskazano też na odwodnienie psa, co oznacza, że prawdopodobnie nie dostał przez całą noc wody. Po doustnym uzupełnieniu płynów organizm dochodzi do normy w ciągu kilku godzin. Na podstawie załączonej dokumentacji fotograficznej biegła oceniła, że pies mógł mieć jedynie odwodnienie niewielkiego stopnia. Przy dużych nieprawidłowościach zwierzę jest osłabione, gałka oczna jest zapadnięta, a pies nie reaguje na otoczenie. Wówczas pomoc musi być natychmiastowa. W przedmiotowej sytuacji wspomaganie psa środkami medycznymi nie było konieczne. Do powiększenia węzłów chłonnych może dochodzić przejściowo, gdy organizm jest np. w trakcie zwalczania choroby. Jeśli brak objawów np. brak apetytu, gorączki, zapalenia płuc itp. nie należy ingerować antybiotykiem, uniemożliwia to psu nabycie odporności własnej. Dalej biegła wskazała na liczne nieścisłości w karcie leczenia psa, m.in. brak wagi psa, brak dokumentacji fotograficznej z przeglądu weterynaryjnego psa wykonanego przez "D.", liczne niezgodności w podanych psu preparatach, np.: podano psu preparat na robaki Aniprazol 1 tabletkę, którą stosuje się w takiej ilości na 10 kg masy ciała oraz preparat na pchły, kleszcze i robaki obłe Nexgard Spectra w dawce na 15-30 kg. Rzekomo wykonane badania krwi nie znajdują się w dostarczonej dokumentacji. W karcie leczenia znajdują się również informacje o zaniedbaniu pielęgnacyjnym, np. obecności kołtunów, choć pies posiadał [...], co widać na fotografiach. Należy zatem stwierdzić, że dokumentacja medyczna przekazana przez "D." nie jest wiarygodna.
Kondycja i stan ogólny psa wskazują na prawidłową opiekę pod tym względem. Jego potrzeby żywieniowe były w minimalnym stopniu zaspokajane. Warunki przetrzymywania nie wypełniały znamion znęcania się nad zwierzęciem zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt. Biegła wskazała jednak, że można było zapewnić psu lepsze warunki w trakcie mrozów. Choć zgodnie z przepisami posiadał budę, to jednak nie zapewniała mu ona wystarczającej ochrony przed zimnem. Pies mógł odczuwać dyskomfort z uwagi na krótką okrywę włosową i przez to niewystarczającą ochronę przed zimnem. Buda była ocieplona, ale mogła nie zapewnić psu wystarczającej ochrony przed zimnem. Liczne "szmaty" na zewnątrz budy potwierdzają, że pies posiadał wyściółkę, którą sam wyniósł z budy i zniszczył. Jest to typowe zachowanie większości psów.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Kolegium stwierdziło, że pies znajdujący się na posesji przy ul. [...] utrzymywany był w warunkach nie zagrażających jego życiu i zdrowiu. Właściciele psa karmili go i poili, na co wskazuje kondycja zwierzęcia wykazana w dokumentacji fotograficznej. Załączone fotografie przeczą również zapisom w karcie informacyjnej leczenia psa dotyczącym kołtunów (sierść szorstka i krótka, czysta).
Organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że zwierzę nie było utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania. Uchybienia w zastanym dobrostanie psa stwierdzone przez Stowarzyszenie w czasie interwencji łatwo można było skorygować, np. poprzez nakazanie dotychczasowemu właścicielowi docieplenia budy, podjęcia leczenia zwierzęcia w pobliskiej lecznicy weterynaryjnej, co m.in. w wypadku zwalczania pasożytów skóry jest leczeniem łatwym i wysoce skutecznym.
W przekonaniu Kolegium, w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 7 ust. 3 u.o.z., uprawniające Stowarzyszenie do natychmiastowego odebrania psa ich właścicielom. Rozstrzygnięcie Wójta Gminy Brąszewice jest wobec tego prawidłowe. Stan zdrowia i bytowania zwierzęcia nie zagrażał jego życiu i zdrowiu. Ponadto z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika, aby istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia psa. Zwierzę nie zostało porzucone, było otoczone opieką. Przetrzymywanie psa na posesji, a nie jak wskazał "D." "w domu", nie świadczy o zaistnieniu podstaw do interwencyjnego odbioru zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 1, a tym bardziej z ust. 3 tego artykułu ustawy. Ponadto w aktach sprawy znajduje się dokumentacja medyczna - karta informacyjna leczenia odebranego psa obejmująca okres od dnia 10 stycznia 2024 r. (dzień po interwencji) do 3 lutego 2024 r. złożona przez "D.", w której opisano stan zwierzęcia, wpisano zaordynowane leki oraz zlecone badania. Z treści powyższego dokumentu nie wynika, że pies wymagał natychmiastowej interwencji weterynaryjnej w związku z zagrożeniem jego życia lub zdrowia. Pies został poddany rutynowym zabiegom odpchlenia z odrobaczeniem. W związku z infekcją dróg oddechowych i chorobą przyzębia zastosowano wobec niego leczenie tabletkami Synulox 500 mg, podano żelazo i probiotyk, preparat na odporność i witaminę B. Twierdzenia organizacji nie znajdują również odzwierciedlenia w przekazanej dokumentacji fotograficznej. Widoczna na zdjęciach ogólna kondycja psa nie jest zła. Choć wokół budy panował bałagan w postaci wyściółki wyciągniętej przez psa z budy, to nie wypełnia to pojęcia utrzymywania psa w niewłaściwych warunkach i niechlujstwie. W ocenie Kolegium, stwierdzony stan zdrowia i kondycja psa nie pozwalał na przyjęcie, ażeby zachodziła przesłanka przypadku niecierpiącego zwłoki. W tym stanie rzeczy organ drugiej instancji stwierdził, że podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 k.p.a. i art. 85 k.p.a. nie znajdują uzasadnienia. Materiał dowodowy w sprawie jest kompletny, a poczynione w sprawie ustalenia faktyczne nie dają podstaw do stwierdzenia, że pies znajdował się w stanie zagrożenia zdrowia i życia oraz w stanie nieleczonej choroby. Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny, Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o odmowie czasowego odebrania psa.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziło się Stowarzyszenie "D." z siedzibą w J. reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, które w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosło o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania:
1. art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienie różnic pomiędzy dokumentacją lekarsko - weterynaryjną dostarczoną przez "D.", a obserwacjami biegłej lek. wet. M. S. jakie zostały wskazane w treści decyzji, podczas gdy obowiązek wyjaśnienia wskazanych nieścisłości wynika z tego przepisu;
2. art. 77 k.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności:
a) poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z przesłuchania K. O. - lekarki weterynarii badającej psa, w sytuacji, w której, mając na uwadze stanowisko doktryny oraz stan przedmiotowej sprawy, organ powinien był dopuścić i przeprowadzić dowód z przesłuchania tej osoby w charakterze świadka, z urzędu, na okoliczność stanu zdrowia psa, podtrzymania zwartych w dokumentach lekarsko - weterynaryjnych spostrzeżeń odnośnie stanu zdrowia psa, celem wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy dokumentacją lekarsko weterynaryjną sporządzoną przez lek. wet. K. O. a twierdzeniem biegłej zawartym w opinii z postępowania karnego oraz twierdzeniem biegłej o braku wiarygodności dokumentacji lekarsko - weterynaryjnej przedstawionej przez "D.", zamiast podpierać się opinią z postępowania karnego, przeprowadzoną przez osobę, która nie badała psa;
b) poprzez niepowołanie z urzędu dowodów, które umożliwiłyby organowi obiektywne ustalenie warunków w jakich zwierzę przebywało, w postaci oględzin nieruchomości, z której dokonano odbioru psa, przy udziale stron i świadków, na okoliczność warunków w jakich pies tam przebywał, w sytuacji, w której przeprowadzenie tych dowodów, mając na uwadze stan sprawy jest niezbędne;
3. art. 80 k.p.a. poprzez:
a) niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na trzymaniu psa w niewłaściwych warunkach bytowania, podczas gdy jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że zwierzę trzymane było w niechlujstwie i ogólnym nieporządku, w brudzie, pośród starych szmat i resztek styropianu zgromadzonych wewnątrz budy oraz w zbyt małej, nieocieplonej budzie, z niekompletną podłogą, która nie zapewniała zwierzęciu wystarczającej ochrony przed zimnem, co potwierdzone zostało nawet przez biegłą, w budzie która niewłaściwie izolowała od ziemi, na zbyt krótkim łańcuchu, w sytuacji, w której psu nie zapewniono właściwych warunków w trakcie mrozów jak i w sytuacji w której pies ten ze względu na krótką okrywę włosową, która powodowała niewystarczającą ochronę przed zimnem, podczas gdy okoliczności te przy prawidłowej ocenie materiału dowodowego powinny prowadzić do konkluzji, iż pies trzymany był w niewłaściwych warunkach bytowania, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z., co stanowi, iż nad psem znęcano się w rozumieniu art. 6 ust. 1a w zw. z ust. 2 pkt 10 u.o.z.;
b) niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na trzymaniu psa w stanie nieleczonych chorób, podczas gdy jak wynika z dokumentacji lekarsko - weterynaryjnej przedłożonej przez "D." stan psa wskazuje na odwodnienie oraz blade, suche błony śluzowe, powiększone węzły chłonne, chorobę przyzębia, pasożyty zewnętrzne jak i wewnętrzne w postaci pcheł, wydostającą się z uszu obustronnie wydzielinę, bardzo tkliwą tchawicę, zaostrzone dźwięki oddechowe, zapad tchawicy, zmiany spowodowane przebywaniem psa na łańcuchu, porażenie krtani, kaszel kenelowy, zapalenie płuc, pasożyty płucne, choroby wirusowe innego tła, zakażenie bakteryjne, co przy prawidłowej ocenie materiału dowodowego powinno prowadzić do wniosku, że pies trzymany był w stanie nieleczonych chorób, co na podstawie art. 6 ust. 1a w zw. z ust. 2 pkt 10 w zw. z art. 4 pkt 11 u.o.z. oznacza, że nad psem dopuszczono znęcania się;
c) dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o opinię biegłej z postępowania karnego, w której to opinii znajdują się stwierdzenia dowolne, w postaci wnioskowania biegłej, iż pies będący pod opieką "D." przez całą noc nie został ogrzany, zaś dokumentacja medyczna przekazana przez "D." nie jest wiarygodna, podczas gdy sformułowania te stanowią jedynie domysły biegłej i nie są to fakty, które powinny znaleźć się w opinii;
d) błędną, nieznajdującą oparcia w materiale dowodowym ocenę dowodów polegającą na uznaniu przez Kolegium, iż pies na posesji przy ul. [...] utrzymywany był w warunkach niezagrażających jego życiu i zdrowiu oraz, że właściciele poili i karmili psa, podczas gdy materiał dowody wskazuje na trzymanie zwierzęcia w niewłaściwych warunkach bytowania, co stanowi jedną z przesłanek znęcania się nad zwierzętami;
e) błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu, że uchybienia w zastanym dobrostanie psa stwierdzone przez "D." w czasie interwencji łatwo można było skorygować, podczas gdy buda, w której przebywał pies była w tak złym stanie i była na tyle niedostosowana do przebywania w niej psa, że de facto wymagała wymiany zaś stan psa a w szczególności nieleczone choroby, na które cierpiał, wymagał interwencyjnego odbioru;
4. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez:
a) zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na pominięciu przez Kolegium warunków trzymania psa, w chwili odbioru, które to warunki, wykazane materiałem dowodowym, powinny przesądzać o zasadności odbioru psa;
b) zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż pies znajdujący się na posesji przy ul. [...] utrzymywany był w warunkach niezagrażających życiu i zdrowiu, podczas gdy mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazać należy, że pies trzymany był w warunkach zagrażających jego zdrowiu oraz życiu jak i w sytuacji, w której, zgodnie z jednolitym stanowiskiem doktryny warunki w jakich pies był trzymany mogły spowodować bezpośrednie zagrożenie dla jego życia i zdrowia, co w świetle stanowiska doktryny jest wystarczającą przesłanką do interwencyjnego odbioru psa, albowiem zgodnie z tym stanowiskiem dla zastosowania art. 7 ust. 3 u.o.z. wystarcza istnienie stanu zagrożenia zdrowia zwierzęcia a nie wykazanie, że konkretne naruszenie zdrowia nastąpiło;
5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która to decyzja wydana została w wyniku naruszeń przepisów prawa materialnego oraz postępowania.
Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskrzonej decyzji.
W dniu 13 stycznia 2025 r. do akt sprawy wpłynęło pismo pełnomocnika strony skarżącej z informacją o zmianie od 1 stycznia 2025 r. adresu siedziby Stowarzyszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 15 października 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Brąszewice z 29 sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy czasowego odebrania A. W. psa.
Lektura akt sprawy dowodzi, że zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy - jak twierdzi skarżące Stowarzyszenie - w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające interwencyjne odebranie psa właścicielce A. W., ponieważ zwierzę było utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowych bez zapewnienia mu ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, bez odpowiedniego pokarmu i wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku, a także utrzymywane w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, w szczególności nieleczonych chorób i zaniedbań pielęgnacyjnych, czy też jak - twierdzą organy obu instancji - w sprawie nie zachodziły przesłanki do interwencyjnego odbioru psa, co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie czasowego odebrania psa właścicielce.
W pierwszym rzędzie wyjaśnić należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1580 - dalej w skrócie "u.o.z."). Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: pkt 1 - schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub pkt 2 - gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub pkt 3 - ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Jak stanowi art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
W rozumieniu art. 6 ust. 1a u.o.z., zabrania się znęcania nad zwierzętami. Przez znęcanie się nad zwierzętami zgodnie z art. 6 ust. 2 u.o.z. należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (pkt 10); wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (pkt 17); utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (pkt 19).
Pod pojęciem "humanitarnego traktowania zwierzęcia" ustawodawca rozumie traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (art. 4 pkt 2 u.o.z.). Przez "pielęgnację" należy rozumieć wszystkie aspekty relacji pomiędzy człowiekiem a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej ono znosi warunki bytowania narzucone przez człowieka (art. 4 pkt 9 u.o.z.). Definicja legalna "rażącego zaniedbania" zamieszczona została przez ustawodawcę w art. 4 pkt 11 u.o.z., który rozumie pod tym pojęciem drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Z kolei, przez "właściwe warunki bytowania" należy rozumieć zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (art. 4 pkt 15 u.o.z.).
Z przytoczonego wyżej art. 7 u.o.z. wynika, że sytuacja określona w art. 7 ust. 3 jest zasadniczo odmienna od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1. Mianowicie, decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu z po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. 1a u.o.z.). Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (art. 7 ust. 1b). Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia ma zatem charakter decyzji sankcyjnej o charakterze zobowiązującym. Stanowi formę odpowiedzialności administracyjnej danego właściciela lub opiekuna zwierzęcia (vide: J. Stelmasiak. Administracyjnoprawne aspekty ochrony zwierząt [w:] M. Mozgawa (red.), Prawna ochrona zwierząt, Lublin 2002, s. 156; M. Górski, Odpowiedzialność administracyjnoprawna w ochronie środowiska: odpowiedzialność za szkody w środowisku i inne instrumenty odpowiedzialności administracyjnoprawnej, Warszawa 2008, s. 74; P. Janiak, Czasowe odebranie zwierząt w trybie administracyjnym - podstawowe zagadnienia. "Casus" 2019 r., nr 92, s. 45). Przepis art. 7 ust. 1 u.o.z. stanowi zatem podstawę do wydania przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi, w razie stwierdzenia, że doszło do znęcania się nad zwierzęciem. Natomiast, decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności. Norma z art. 7 ust. 3 u.o.z. pozwala na wyodrębnienia dwóch etapów procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi przez wskazane w art. 7 ust. 3 u.o.z. podmioty. W pierwszej kolejności podmiot ten odbiera zwierzę, jeśli stwierdzi zaistnienie szczególnych okoliczności, niecierpiących zwłoki. Po interwencyjnym odebraniu zwierzęcia dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji administracyjnej. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności. Właściciel lub opiekun zwierzęcia ma prawo wykazywać, że przesłanki z art. 7 ust. 3 u.o.z. nie zaistniały. Analogicznie, organizacja społeczna, której uprawniony przedstawiciel dokonał czynności odebrania zwierzęcia ma prawo dowodzić, że zagrożenie dla życia lub zdrowia zwierzęcia istniało w chwili jego odebrania. Trudno wyobrazić sobie sytuację, w której za prawidłowe można uznać postępowanie dowodowe w postępowaniu toczącym się w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., jeśli ustalenia organu opierałyby się tylko na wyjaśnieniach właściciela zwierzęcia, bądź też tylko na stanowisku organizacji społecznej. W art. 7 ust. 3 jest mowa o "zawiadomieniu", którego celem jest uzyskanie decyzji administracyjnej niejako "sankcjonującej" już dokonane odebranie zwierzęcia. Oczywiście wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie musi wydać decyzji o odebraniu zwierzęcia przewidzianej w art. 7 ust. 1, ale w takiej sytuacji oznaczałoby to, że w jego ocenie, działanie polegające na odebraniu zwierzęcia przez podmiot wskazany w art. 7 ust. 3, było bezprawne i stanowiło ingerencję w cudzą własność (vide: uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r. sygn. akt II OPS 2/19, opubl. ONSAiWSA 2020/4/42, Lex nr 2783895, OSP 2020/9/77, ZNSA 2020/3/129-133 oraz wyrok NSA z 26 września 2023 r., I OSK 113/21 – https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec tego warunkiem prawidłowego zastosowania przez organ art. 7 ust. 3 u.o.z. jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, mającego oparcie w kompletnym i rzetelnie ocenionym materiale dowodowym, pozwalającego na udzielenie miarodajnej odpowiedzi na pytanie, czy w dacie odebrania zwierzęcia okoliczności sprawy wskazują na występowanie zabronionego przez prawo znęcania się nad zwierzęciem przez jego właściciela lub opiekuna, a nadto czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu.
W toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., organy administracji publicznej zobligowane są przede wszystkim działać na podstawie przepisów prawa, stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 6 k.p.a. - zasada praworządności i art. 7 k.p.a. - zasada prawdy obiektywnej; zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Zgodnie z zasadą zaufania do władzy publicznej, o której stanowi art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Jako dowód winny dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organy powinny ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wyniki poczynionych przez organy w toku postępowania ustaleń winny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Mianowicie, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Z zebranego w sprawie kompletnego materiału dowodowego, ocenionego przez organy obu instancji zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wynika, że 9 stycznia 2024 r. pracownicy Stowarzyszenia "D." z siedzibą w J. dokonali interwencyjnego odbioru psa [...], o czym 29 stycznia 2024 r. zawiadomiono Wójta Gminy Brąszewice. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa tej samej treści skierowano także do Prokuratury Rejonowej w Sieradzu. Z treści zawiadomienia wynika, że powodem zastosowania przez Stowarzyszenie środka przymusu w postaci czasowego odebrania zwierzęcia było bezpośrednie zagrożenie życia i/lub zdrowia zwierzęcia, a mianowicie, utrzymywanie zwierzęcia w stanie nieleczonej choroby lub nieleczonych chorób, niezapewnienie zwierzęciu odpowiedniego pokarmu i wody, wystawianie zwierzęcia na działanie warunków atmosferycznych zagrażających zdrowi lub życiu, utrzymywanie zwierzęcia w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa. W uzasadnieniu wniosku wskazano na: zły stan zdrowia zwierzęcia, potrzebę zapewnienia zwierzęciu indywidualnych warunków bytowych, znaczne koszty opieki lekarsko-weterynaryjnej. Stowarzyszenie wniosło o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków Prezesa Zarządu "D." – K. K. oraz E. Z. na okoliczność stanu zdrowia zwierzęcia i jego kondycji psychofizycznej, przebiegu czynności interwencyjnych i warunków bytowych oraz o pozyskanie dokumentacji pozostającej w dyspozycji Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, w postaci zestawienia meteorologicznego z wyszczególnieniem takich zmiennych jak temperatury powietrza, wilgotności powietrza, siły wiatru panujących w okresie od 1 grudnia 2023 r. do 9 stycznia 2024 r. w miejscowości B. na okoliczność warunków atmosferycznych, na które narażone było zwierzę. Stowarzyszenie argumentowało, że 9 stycznia 2024 r. przedstawiciele "D" interweniowali na posesji w B. . W trakcie interwencji stwierdzono, że pies [...] bytuje na dworze, bez możliwości wejścia do budy, zmuszony był spać na mokrych/zamarzniętych "szmatach". Buda dla psa była dziurawa, nieocieplona, niewyścielona materiałem izolacyjnym, choćby słomą, nie zapewniała ochrony przed zimnem, wilgocią i wiatrem. Zwierzę było zaniedbane pielęgnacyjnie, zarobaczone wewnętrznie i zewnętrznie, nie zapewniono mu stałego dostępu do wody pitnej oraz odpowiedniego pokarmu dostosowanego do gatunku i stanu zdrowia. Opiekun nie zapewnił zwierzęciu opieki medycznej i podstawowej pielęgnacji. Warunki te doprowadziły do wyziębienia, anemii i wyniszczenia organizmu psa. Na tej podstawie Stowarzyszenie przyjęło, że zachowanie właściciela/opiekuna zwierzęcia odpowiada przesłankom z art. 6 ust. 2 pkt 10, 17, 19, art. 9 ust. 1 i 2 u.o.z. 28 lutego 2024 r. pełnomocnik Stowarzyszenia przesłał organowi płytę CD z ośmioma zdjęciami z interwencyjnego obioru psa oraz Kartę informacyjną leczenia sporządzoną przez lekarza weterynarii K. O. w Gabinecie Weterynaryjnym [...] mieszczącego się przy [...] za okres od 10 stycznia 2024 r. do 3 lutego 2024 r.
Z karty tej wynika, że badanie przeprowadzone 10 stycznia 2024 r. godz. 8: 30 wykazało: oczy: nie stwierdzono nieprawidłowości, dostępne węzły chłonne: powiększone podżuchwowe, skóra/uszy: uszy lekko zabrudzone, pchły - liczne skaczące, skóra zabrudzona, opad skóry spowolniony, kołtuny, skóra w miejscu ściągnięcia łańcucha wytarta, lekkie rany, zćieńczała, układ sercowo-naczyniowy: osłuchiwanie serca prawidłowe, brak szmerów, tętno prawidłowe i synchroniczne, tętno udowe równe częstości akcji serca, układ oddechowy: przy osłuchiwaniu klatki piersiowej obustronnie dźwięki oddechowe uwydatnione, tchawica bardzo tkliwa przy omacywaniu, jama ustana: faza choroby przyzębia (0-4): 2/3, brak widocznych nadżerek, brzuch: brak bólu przy badaniu palpacyjnym jamy brzusznej, układ mięśniowo-szkieletowy: brak kulawizny, brak wyczuwalnego bólu szyi i kręgosłupa, kończyny i stawy w badaniu prawidłowe, układ moczowy: pęcherz niewypełniony - niebolesny, układ rozrodczy: niekastrowany, oba jądra w worku mosznowym, badanie neurologiczne: brak odchyleń, menance - reakcja prawidłowa, PLR prawidłowy, brak objawów neurologicznych, apetyt: bardzo duży. Trzęsie się.
W dniu 11 stycznia 2024 r. o godz. 16:30 pobrano psu krew w celu wykonania badania morfologicznego i biochemicznego, wykonano testy na choroby odkleszczowe caniv-4 i usg fast.
W trakcie kolejnego badania przeprowadzonego 3 lutego 2024 r. o godz. 12:10 psa poddano profilaktyce przeciwpasożytniczej.
W karcie leczenia przedstawionej przez "D." wymieniono również zastosowane leki i przeprowadzone zabiegi. Na marginesie dodać trzeba, że wyniki badania morfologicznego i biochemicznego nie zostały załączone do materiału aktowego sprawy niniejszej ani też nie zostały przedstawione w karcie informacyjnej leczenia psa. Nie została również podana waga psa.
Celem uzupełnienia materiału dowodowego i ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy Wójt Gminy w Brąszewicach zwrócił się do Komisariatu Policji w B. o przekazanie dokumentów z interwencyjnego odebrania psa z posesji przy ul. [...]. W związku z powyższym wezwaniem do akt sprawy wpłynęły postanowienie Komisariatu Policji w B. z 18 kwietnia 2024 r. [...] o umorzeniu dochodzenia, wraz z zatwierdzającym je postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sieradzu z 22 kwietnia 2024 r. o umorzeniu dochodzenia oraz opinię M. S. - lekarza weterynarii, biegłego sądowego medycyny weterynaryjnej Sądu Okręgowego w Sieradzu z 30 marca 2024 r. Jak wynika z rzeczonej opinii, odebrany interwencyjnie 9 stycznia 2024 r. z nieruchomości przy ul. [...] pies [...]o imieniu R. był zdrowy. Z karty leczenia wystawionej 10 stycznia 2024 r. o godz. 8:30 wynika, że u psa R. stwierdzono niewielkie zmiany odbiegające od normy (a nie choroby) np. powiększenie węzłów chłonnych, czy obniżoną temperaturę ciała do 37,5 st. C (przy czym temperatura prawidłowa to 38,5 C). Na tej podstawie biegła wywnioskowała, że pies będąc pod opieką "D." przez całą noc nie został ogrzany (ogrzanie do temperatury prawidłowej lub odwrotnie wyziębienie psa trwa kilka godzin). Aby stwierdzić wyziębienie organizmu, czy stopień odwodnienia należy dokonać sprawdzenia tych parametrów w danej chwili (tuż po odbiorze psa) i podać stan aktualny.
Odnosząc się do kwestii odwodnienia psa w dniu interwencyjnego jego odbioru biegła podniosła, że oznacza to, iż prawdopodobnie pies nie dostał przez całą noc wody. Po doustnym uzupełnieniu płynów organizm dochodzi do normy w ciągu kilku godzin. Na podstawie dokumentacji fotograficznej biegła sądowa oceniła, że pies mógł mieć jedynie odwodnienie niewielkiego stopnia. Przy dużych nieprawidłowościach, zwierzę jest osłabione, gałka oczna zapadnięta, a pies nie reaguje na otoczenie. Wówczas pomoc musi być natychmiastowa. W tej sytuacji wspomaganie psa środkami medycznymi nie było konieczne. Według biegłej sądowej do powiększenia węzłów chłonnych może dochodzić przejściowo, gdy organizm jest np. w trakcie zwalczania choroby. Jeśli brak objawów np. brak apetytu, gorączki, zapalenia płuc itd. nie należy ingerować antybiotykiem, uniemożliwia to psu nabycie odporności własnej.
W karcie leczenia psa biegła sądowa stwierdziła liczne nieścisłości np. brak wagi psa. Poza tym zwróciła uwagę na brak dokumentacji fotograficznej z przeglądu weterynaryjnego psa wykonanego przez "D.", liczne niezgodności w podanych psu preparatach, np. w karcie leczenia podano preparat na robaki Aniprazol 1 tabletkę, którą stosuje się w takiej ilości na 10 kg masy ciała oraz preparat Nexgard Spectra na 15-30 kg. (na pchły, kleszcze i robaki obłe). Rzekomo wykonane badania krwi, nie znajdują się w dostarczonej dokumentacji. Biegła znalazła także informację o zaniedbaniu pielęgnacyjnym np. obecności kołtunów, choć pies posiadał dość krótką (szorstką) i zadbaną sierść co widać na fotografiach. Ze względu na liczne nieścisłości biegła sądowa nie uwzględniła informacji medycznych dostarczonych przez "D.", uznając je wprost za niewiarygodne.
Zdaniem biegłej sądowej kondycja i stan ogólny psa wskazują na prawidłową opiekę pod tym względem. Jego potrzeby żywieniowe były w minimalnym stopniu zaspokojone. Warunki przetrzymywania psa nie wypełniały znamion znęcania się nad zwierzęciem zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt. Według biegłej można było jedynie zapewnić psu lepsze warunki, w trakcie mrozów, choć zgodnie z przepisami posiadał budę, to jednak nie zapewniała mu ona wystarczającej ochrony. Zdaniem biegłej warunki w jakich przebywał pies (będąc na łańcuchu, w nocy przy temperaturze -13,9 st. C przy wilgotności powietrza 87% i prędkości wiatru 1m/s) z całą pewnością nie stanowiły bezpośredniego zagrożenia utraty życia bądź zdrowia psa R. i nie wypełniały znamion znęcania się na nim zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt. Pies mógł odczuwać jedynie dyskomfort z powodu niewystarczającej okrywy włosowej i przez to niewystarczającej ochrony przed zimnem, ze względu na długość jego sierści. Liczne szmaty na zewnątrz budy potwierdzają, że pies posiadał wyściółkę, którą sam wywlókł z budy i zniszczył. Jest to typowe zachowanie większości psów. Jeżeli jednak pies przebywał na uwięzi, w taki sposób że nie mógł wejść do budy, to jest to forma znęcania się nad nim przez nieprawidłowe warunki bytowania - nie zagwarantowana jest ochrona przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Przymarznięte do podłoża szmaty ograniczały ruchomość psa, na skutek silnego pociągnięcia przez niego łańcucha, uwolnił się on i wszedł do budy. W tej sytuacji ciężko orzec, czy zrobiłby to gdyby nie został przestraszony przez pracowników "D.". Prawdopodobne jest, że gdyby było mu zimno to pociągałby łańcuch, tak długo aż w końcu udałoby mu się uwolnić.
Podsumowując biegła sądowa stwierdziła, że w jej ocenie pies nie był utrzymywany w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, choć wokół budy panował bałagan, spowodowany rozerwaniem przez psa wyściółki budy, w której mógł się "zagrzebać" w razie mrozu. W najbliższym otoczeniu nie znajdowały się przedmioty o ostrych krawędziach, które by narażały psa na skaleczenie czy urazy.
Konfrontując dowody przedłożone przez skarżące Stowarzyszenie z dowodami pozyskanymi przez organ pierwszej instancji stwierdzić należy, że Wójt Gminy Brąszewice dokonując kompleksowej oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w ślad za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu prawidłowo wywiodły, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy w istocie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające interwencyjny odbiór zwierzęcia A. W., odmawiając tym samym wiarygodności dowodom przedłożonym przez skarżące Stowarzyszenie, których uchybienia zostały doskonale wypunktowane w przytoczonej wyżej opinii M. S. - lekarza weterynarii, biegłego sądowego medycyny weterynaryjnej Sądu Okręgowego w Sieradzu z 30 marca 2024 r.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na dokumentację fotograficzną, zamieszczoną na płycie CD, która - w opinii Stowarzyszenia - obrazuje stan zwierzęcia zagrażający jego życiu lub zdrowiu uzasadniający jego niecierpiący zwłoki odbiór dotychczasowemu właścicielowi lub opiekunowi.
Otóż szczegółowa analiza ośmiu fotografii dowodzi, że odbiór psa miał miejsce, gdy było ciemno. Mogło być to w nocy, lub w godzinach popołudniowych, gdyż w styczniu dość wcześnie robi się ciemno. W zawiadomieniu z 29 stycznia 2024 r. nie została wskazana godzina zastosowania środka przymusu. Nie wiadomo w jaki sposób przedstawiciele organizacji dostali się na teren posesji. Na zdjęciach widać psa [...], trzymanego na łańcuchu zakotwionym w ziemi. Pies stoi blisko ściany budynku. Tuż obok znajduje się buda. Buda umieszczona jest na drewnianym podeście, prawdopodobnie na europalecie, nie dotykając bezpośrednio gruntu, dno budy wyłożone jest styropianem, pełniącym rolę materiału izolacyjnego, przykrytym płytami lub deskami. Przed wejściem do budy leży patelnia, zaś po prawej stronie budy stoi metalowy srebrny garnek, w którym z dużym stopniem prawdopodobieństwa mogła być woda. Przed budą znajdują się "szmaty", którymi wyściełana była buda. W środku budy styropian jest podrapany i nieco zniszczony, a płyty/deski poprzesuwane. Dach budy przykryty jest blachą falistą, a ściany wykonane z desek. Znaczna część szmat znajdujących się przed budą jest mokra. Na czterech fotografiach pies znajduje się w środku budy. Ocena dokumentacji fotograficznej - według składu orzekającego Sądu - przeczy w istocie twierdzeniom Stowarzyszenia jakoby na gruncie rozpatrywanej sprawy wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający interwencyjny odbiór psa. Nie ulega wreszcie wątpliwości, że strona skarżąca nie powiadomiła Wójta Gminy ani powiatowego lekarza weterynarii, Policji czy straży gminnej o konieczności podjęcia interwencji w tej sprawie. Przede wszystkim na podstawie załączonej do materiału aktowego dokumentacji fotograficznej nie sposób przyjąć, jak czyni to Stowarzyszenie, że zwierzę było utrzymywane w stanie nieleczonej choroby, bez odpowiedniego pokarmu i wody, czy w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa. Widoczny na zdjęciach pies jest przede wszystkim czysty, zadbany, ma szorstką, krótką i nieskołtunioną sierść. Na pierwszy rzut oka pies wydaje się być zdrowy. Nie wygląda na wychudzonego czy zagłodzonego. Nie wytrzymuje wobec tego krytyki gołosłowne, bo również zakwestionowane przez biegłą sądową z zakresu medycyny weterynaryjnej Sądu Okręgowego w Sieradzu lekarza weterynarii M. S. stanowisko strony skarżącej, jakoby pies był utrzymywany w stanie rażącego niedbalstwa i rażącego niechlujstwa, w stanie nieleczonych chorób i zaniedbań pielęgnacyjnych, bowiem takowych w dniu odbioru psa nie można było ponad wszelką wątpliwość naocznie stwierdzić, zwłaszcza że było ciemno. Brak jest wreszcie podstaw by uznać za wiarygodne twierdzenie Stowarzyszenia, że zwierzę było wystawiane na działanie warunków atmosferycznych, zagrażających jego życiu lub zdrowiu, utrzymywane w brudzie, w warunkach niezapewniających mu schronienia przed zimnem, upałami, opadami atmosferycznymi, bez zapewnienia mu odpowiedniej karmy i stałego dostępu do wody. Nie wiadomo również na jakiej podstawie Stowarzyszenie przyjęło, że zwierzę było utrzymywane na uwięzi dłużej niż 12 godzin w ciągu doby oraz, że opiekun nie zapewnił mu opieki medycznej. Gołosłowny jest wreszcie zarzut strony skarżącej jakoby buda była dziurawa, bowiem takiego faktu nie dokumentuje żadna z załączonych fotografii, czy też, że pies nie miał możliwości wejścia do budy skoro na części zdjęć uwidoczniono psa wewnątrz budy. Nadto skoro stan psa był tak zły, że nie mógł on pozostać u dotychczasowego właściciela i należało natychmiast interweniować, bowiem zagrożone było jego zdrowie i życie to, dlaczego został on wywieziony na badanie do gabinetu weterynaryjnego w miejscowości D. oddalonego o ponad 200 km od miejsca jego odbioru i poddany badaniu następnego dnia po odbiorze, a nie przetransportowany do najbliższej całodobowej lecznicy weterynaryjnej celem udzielenia mu natychmiastowej pomocy. Chybione w świetle materiału aktowego jest wreszcie twierdzenie strony skarżącej jakoby buda psa była zbyt mała i zniszczona, a pies miał kontakt z gruntem, skoro na zdjęciach wyraźnie widać, że dno budy wyłożone jest styropianem, czyli materiałem izolacyjnym, nadto buda umieszczona jest na podeście lub europaletach, a pies miał kontakt z gruntem wyłącznie wówczas gdy stał na ziemi, będąc na zewnątrz budy.
Sąd odnosząc się zawartego w skardze stwierdzenia, iż na zewnątrz budy znajdowały się liczne szmaty, których właściciel nie raczył schować do budy i ich posprzątać, odwołując się do doświadczenia życiowego zwraca uwagę, iż psy często ścielą swoje legowisko według własnego uznania, drapią je, rozrywają jego poszczególne elementy, przemieszczają jego elementy, a nawet czasem zupełnie niszczą, robiąc to wbrew idealistycznej wizji utrzymania porządku przez właściciela lub opiekuna. Próba uporządkowania bądź właściwego ułożenia psiego posłania/legowiska według ludzkiego mniemania może niekiedy spotkać się ze zwierzęcą dezaprobatą. Jak wskazała biegła sądowa liczne szmaty na zewnątrz budy potwierdzają, że pies posiadał wyściółkę, którą wywlókł na zewnątrz budy i zniszczył, w której w razie mrozu mógł się "zagrzebać". Jest to typowe zachowanie większości psów. Zdziwienie więc budzi stawianie zarzutów tej treści przez podmiot, który winien posiadać choćby minimalną wiedzę o typowych zachowaniach psów.
W przekonaniu składu orzekającego Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym omówiona wyżej dokumentacja fotograficzna w istocie poddaje w wątpliwość rzeczywisty cel działań podjętych przez Stowarzyszenie na gruncie rozpatrywanej sprawy i zasadność interwencyjnego odbioru psa. Działanie strony skarżącej w istocie wypacza pojęcie "ochrony zdrowia i życia zwierząt", którym winno kierować się Stowarzyszenie w swojej działalności. Świadczy nadto o nieuzasadnionym nadużyciu uprawnień przewidzianych w art. 7 ust. 3 u.o.z.
Podsumowując poczynione dotychczas rozważania Sąd podzielił w całości pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, iż w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie zostały spełnione przesłanki, o których stanowi art. 7 ust. 3 u.o.z., uprawniające Stowarzyszenie do natychmiastowego odbioru psa. W momencie odbioru psa nie została spełniona żadna z przesłanek zdefiniowanych w art. 6 ust. 1a i ust. 2 u.o.z. W kontrolowanej sprawie, wbrew odmiennemu zapatrywaniu Stowarzyszenia, organy obu instancji zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały wnikliwej i wszechstronnej ocenie, podważając w istocie wiarygodność dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą. Materiał ten był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, co czyni bezzasadnymi zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W motywach rozstrzygnięcia sporządzonego, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium jasno i rzeczowo wyjaśniło przesłanki natury faktycznej i prawnej, które rzutowały na wydanie zaskarżonej decyzji. Okoliczność, że poddana sądowej kontroli decyzja nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego Stowarzyszenia, nie oznacza automatycznie jej wadliwości. Tym samym podniesione przez stronę skarżącą zarzuty nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi.
Z tych wszystkich względów Sąd nie stwierdziwszy naruszeń prawa materialnego czy procesowego w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, zobligowany był oddalić skargę, jako niezasadną.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
dj