II OPP 29/14

II OPP 29/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-04-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Stojanowski
Włodzimierz Ryms /przewodniczący/
Zofia Flasińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
art. 1, art. 2, art. 12 ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. P. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 578/12 w sprawie ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania
Uzasadnienie
Skarga P. P. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 28 listopada 2012 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 29 listopada 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący w dniu 23 grudnia 2012 r. uiścił wpis sądowy od skargi, a w dniu 27 grudnia 2012 r. wniósł zażalenie na to zarządzenie. Zarządzeniem z dnia 28 grudnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez jego podpisanie lub nadesłanie podpisanego egzemplarza zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący nadesłał podpisane zażalenie oraz jego odpisy w dniu 22 stycznia 2013 r. Postanowieniem z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 118/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego. Akta sprawy zostały zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 8 marca 2013 r.
W dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawa została skierowana na rozprawę, której termin wyznaczono na 17 maja 2013 r. W dniu 13 maja 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o wyłączenie od orzekania w tej sprawie sędziego Bogumiły Kalinowskiej. Postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił ten wniosek. W dniu 17 maja 2014 r. skarżący złożył pisemny wniosek o odroczenie rozprawy z uwagi na nagłą chorobę. Sąd odroczył rozprawę do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego.
W dniu 11 czerwca skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 14 maja 2013 r. Zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od tego zażalenia. W dniu 9 lipca 2013 r. skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie, które nie było podpisane. Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez jego podpisanie. Skarżący uzupełnił ten brak w dniu 5 sierpnia 2013 r. Akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 30 sierpnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt II OZ 790/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone zarządzenie.
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 984/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 maja 2013 r. oddalające wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego o wyłączenie sędzi Bogumiły Kalinowskiej, oddalił ten wniosek. W dniu 16 stycznia 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, które nie było podpisane. Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2014 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez jego podpisanie. Skarżący uzupełnił ten brak w dniu 20 lutego 2014 r. Akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 17 marca 2014 r. Postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 304/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 12 grudnia 2013 r.
W dniu 8 kwietnia 2014 r. wyznaczono rozprawę na dzień 14 maja 2014 r.
W dniu 14 kwietnia 2014 r. P. P. wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 578/12, żądając stwierdzenia przewlekłości tego postępowania oraz przyznania od Skarbu Państwa kwoty pieniężnej w wysokości 10 000 zł.
Skarżący wskazał, iż jego skarga przez ponad półtora roku nie została rozpatrzona. Sąd bezpodstawnie wezwał go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i pomimo uiszczenia przez niego tego wpisu, prowadził postępowanie związane z zażaleniem z dnia 26 grudnia 2012 r. na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, choć wpis został uiszczony w dniu 23 grudnia 2012 r. Skarżący podniósł ponadto, że Sąd I instancji bezpodstawnie wezwał go do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 14 maja 2013 r. w przedmiocie wyłączenia sędziego, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2013 r.
W dniu rozprawy, tj. 14 maja 2014 r. skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędzi Bogumiły Kalinowskiej oraz z wnioskiem o wyłączenie sędziego Józefa Kremisa. Sąd odroczył rozprawę w dniu 14 maja 2014 r. Skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziego Józefa Kremisa poprzez podpisanie wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Stosownie do art. 2 tej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08, Lex 493700).
Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu toczy się już 18 miesięcy. Wprawdzie czas trwania tego postępowania przekroczył 12 miesięcy, lecz należy mieć na uwadze, że wydłużenie okresu trwania tego postępowania jest spowodowane w przeważającej mierze działaniami strony skarżącej. Skarżący kilka dni przed rozprawą wyznaczoną na dzień 17 maja 2013 r. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie od orzekania w tej sprawie sędzi Bogumiły Kalinowskiej, który to wniosek został prawomocnie oddalony (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2014 r., II OZ 304/14). Skarżący pismem z dnia 16 maja 2013 r. wystąpił również o odroczenie rozprawy z uwagi na nagłą chorobę. Z ponownym wnioskiem o wyłączenie sędzi Bogumiły Kalinowskiej, jak również z wnioskiem o wyłączenie sędziego Józefa Kremisa, skarżący wystąpił w dniu rozprawy wyznaczonej na 14 maja 2014 r.
Ponadto skarżący wnosił do Sądu liczne pisma procesowe, w tym środki odwoławcze, które czterokrotnie obarczone były brakiem formalnym w postaci braku podpisu strony, co powodowało konieczność wzywania go przez Sąd do uzupełnienia tego braku, a tym samym powodowało wydłużenie czasu trwania tego postępowania o około 3 miesiące. Skarżący jako radny, a więc osoba pełniąca funkcję publiczną, ma z całą pewnością świadomość, iż pismo procesowe kierowane do sądu musi być opatrzone podpisem strony, gdyż brak podpisu uniemożliwia nadanie takiemu pismu biegu, należałoby więc od skarżącego wymagać większej staranności w sporządzaniu tego rodzaju pism.
Mając na uwadze zarówno przebieg czynności podejmowanych przez Sąd instancji, jak i zachowanie skarżącego w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż w tym postępowaniu, pomimo uchybień Sądu związanych z wezwaniem skarżącego do uiszczenia opłat sądowych, prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone. Postępowanie to trwało dłużej niż było to konieczne do jego zakończenia, ale głównie z powodu czynności procesowych podejmowanych przez stronę skarżącą, które zmierzały do wydłużenia czasu trwania postępowania w tej sprawie i uniemożliwiały wydanie przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji.