III OPP 56/24

III OPP 56/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłość postępowania i przyznano od Skarbu Państwa odpowiednią sumę pieniężną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1725
art. 12 ust. 2 i 4 art. 17 ust. 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym  prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2336/23 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2023 r. nr BK-IV.082.270.2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. stwierdzić przewlekłość postępowania, II. przyznać Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych, III. zwrócić Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w W. – ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego – kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi na przewlekłość postępowania, IV. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dnia 25 października 2024 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Warszawie (dalej: skarżący) złożyło skargę na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2336/23 zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W treści skargi skarżący wniósł o: stwierdzenie, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie pod sygnaturą II SA/Wa 2336/23 w sprawie dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej przez Ministra Sprawiedliwości doszło do przewlekłości; przyznanie skarżącemu od Skarbu Państwa-Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty 20.000 zł; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w ciągu ponad 6 miesięcy od dnia wydania wyroku w sprawie nie sporządzono uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania zasługuje na uwzględnienie.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2023 r., poz. 1725 ze zm., dalej: ustawa).
Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
W realiach niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, wydał wyrok dnia 26 kwietnia 2024 r. Wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wpłynął do Sądu pierwszej instancji dnia 26 kwietnia 2024 r., uzasadnienie wyroku zostało sporządzone dopiero dnia 8 października 2024 r., a wysłane dnia 10 października 2023 r., a zatem dopiero po upływie ponad 5 miesięcy od dnia wyroku. Stosownie zaś do art. 141 § 1-2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Tym samym sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło ze znacznym naruszeniem ustawowego terminu i dlatego też należało stwierdzić, iż w postępowaniu, którego skarga dotyczy nastąpiła nieuzasadniona zwłoka.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w postępowaniu tym nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 2.000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze znaczne naruszenie ustawowego terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku oraz rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość.
Zawarty w skardze na przewlekłość postępowania wniosek o zwrot kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, albowiem w postępowaniu wszczętym w trybie ww. ustawy, Sąd orzeka wyłącznie w granicach wskazanych w ustawie, wobec czego władny jest orzec jedynie o zwrocie uiszczonej opłaty od skargi (art. 17 ust. 3 ustawy).
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.