II OKW 88/24

II OKW 88/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Symbol z opisem
6601
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg Grup Wyborców Miasta i Gminy Chmielnik: M. P. i innych oraz Ł. Ś. i innych na postanowienie Komisarza Wyborczego w Kielcach I z dnia 9 lutego 2024 r., nr 111/2024 w sprawie podziału Miasta i Gminy Chmielnik na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu oddala skargi.
Uzasadnienie
Komisarz Wyborczy w Kielcach I postanowieniem z dnia 9 lutego 2024 r., nr 111/2024, na podstawie art. 419 § 2 w zw. z art. 419 § 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408), dokonał podziału Miasta i Gminy Chmielnik na okręgi wyborcze, ustalił ich granice, numery oraz liczbę radnych wybieranych w każdym okręgu.
Skargi na ww. postanowienie Komisarza Wyborczego w Kielcach I z dnia 9 lutego 2024 r. złożyły Grupy Wyborców Miasta i Gminy Chmielnik: M. P. i inni oraz Ł. Ś. i inni, zaskarżając postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie.
W obu skargach zarzucono naruszenie:
- art. 421 § 1 Kodeksu wyborczego poprzez brak jego zastosowania i dokonanie zaskarżonym postanowieniem podziału Miasta i Gminy Chmielnik na nowe okręgi wyborcze, nowe ustalenie ich granic, ich numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu w sytuacji, gdy przedmiotowe postanowienie nie mogło zostać wydane, ponieważ zmiany granic okręgów wyborczych mogą być dokonywane najpóźniej na 3 miesiące przed upływem kadencji;
- art. 161 § 1 oraz art. 421 § 1 Kodeksu wyborczego poprzez brak jego zastosowania i dokonanie zaskarżonym postanowieniem podziału Miasta i Gminy Chmielnik na nowe okręgi wyborcze, nowe ustalenie ich granic, ich numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu w sposób sprzeczny z wiążącymi wytycznymi Państwowej Komisji Wyborczej zawartymi w uchwale nr 17/2023 z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie wytycznych dla komisarzy wyborczych dotyczących podziału jednostek samorządu terytorialnego na okręgi wyborcze i podziału gmin na stałe obwody głosowania, w tym w szczególności niezgodnie z pkt 15 (brak roboczych konsultacji) i 25 załącznika nr 1 , poprzez utworzenie okręgu wyborczego z jednostek pomocniczych gminy niegraniczących ze sobą.
W odpowiedziach na skargi Komisarz Wyborczy w Kielcach I wniósł o oddalenie skarg.
Wskazał, że w dniu 25 stycznia 2024 r. Komisarz Wyborczy w Kielcach I wydał postanowienie nr 6/2024 w sprawie podziału Miasta i Gminy Chmielnik na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu.
W dniu 26 stycznia 2024 r. Rada Miasta i Gminy Chmielnik, a w dniu 29 stycznia 2024 r. Grupy Wyborców Miasta i Gminy Chmielnik złożyli skargi na postanowienie Komisarza.
W dniu 5 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OKW 69/24 wydał wyrok, na mocy którego uchylił zaskarżone postanowienie. Z uzasadnienia orzeczenia wynikało, że NSA zakwestionował postanowienie Komisarza tylko w zakresie zmian w okręgach wyborczych nr 1 i 2 (ostatni akapit strona 10 i strona 11 uzasadnienia). Ponadto wskazano w uzasadnieniu, że Komisarz Wyborczy rozpoznając ponownie sprawę będzie miał na uwadze powyższą ocenę prawną.
W dniu 9 lutego 2024 r. Komisarz Wyborczy w Kielcach I wydał ponownie postanowienie nr 111/2024, opierając nowy podział okręgów nr 1 i 2 Miasta i Gminy Chmielnik na uchwale nr XLIII/3 86/2018 Rady Miejskiej w Chmielniku z dnia 26 marca 2018 r. w sprawie podziału Miasta i Gminy Chmielnik na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic i numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu wyborczym, którego opis granic okręgów wyborczych Komisarz Wyborczy w Kielcach I postanowieniem nr 27/2023 z dnia 28 kwietnia 2023 r. dostosował do stanu faktycznego uwzględniając słownik rejestru TERYT.
W szczególności do okręgu wyborczego nr 1 przywrócono ulice: Furmańska, Ogrodowa i Wolności. Do okręgu wyborczego nr 2 przywrócono ulice: Leśna i Ptasznik. Z okręgu nr 1 usunięto ulicę Na Skarpie i przywrócono do okręgu wyborczego nr 4.
W ocenie Komisarza Wyborczego skargi powinny podlegać oddaleniu.
Podkreślono, że Komisarz Wyborczy wydając kolejne postanowienie, po uchyleniu postanowienia z dnia 25 stycznia 2024 r., dokonał podziału uwzględniając w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i oparł swoją decyzję na uchwale nr XLIII/386/2018 Rady Miejskiej w Chmielniku z dnia 26 marca 2018 r. Przywrócił w ten sposób pierwotny stan granic okręgów wyborczych nr 1 i 2. Wobec tego nie zgodził się z zarzutem, że postanowienie nr 111/2024 z dnia 9 lutego 2024 r. jest wadliwe.
Odnosząc się do zarzutu przekroczenia terminu, w jakim Komisarz miał wydać postanowienie, wskazał, że uwadze skarżących uchodzi, że pierwotne postanowienie z dnia 25 stycznia 2024 r. zostało uchylone przez NSA, a w związku z tym Komisarz był zobligowany do wydania kolejnego postanowienia, co uczynił niezwłocznie, bezpośrednio po przesłaniu przez NSA wyroku z dnia 5 lutego 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi są niezasadne.
Stosownie do art. 421 § 1 Kodeksu wyborczego, zmiany granic okręgów wyborczych mogą być dokonywane najpóźniej na 3 miesiące przed upływem kadencji, jeżeli konieczność taka wynika ze zmiany w podziale terytorialnym państwa, zmiany granic jednostek pomocniczych gminy, zmiany liczby mieszkańców danej gminy, zmiany liczby radnych w radzie gminy lub zmiany liczby radnych wybieranych w okręgach wyborczych.
Należy zauważyć, że Komisarz Wyborczy w Kielcach I postanowieniem z dnia 25 stycznia 2024 r., nr 6/2024, na podstawie art. 419 § 2 w zw. z art. 419 § 2a Kodeksu wyborczego, dokonał podziału Miasta i Gminy Chmielnik na okręgi wyborcze, ustalił ich granice, numery oraz liczbę radnych wybieranych w każdym okręgu. Postanowienie to zostało wydane w terminie, o którym mowa w art. 421 § 1 Kodeksu wyborczego.
W wyniku zaskarżenia ww. postanowienia przez Radę Miejską w Chmielniku oraz Grupy Wyborców Miasta i Gminy Chmielnik, w tym M. P. i innych oraz Ł. Ś. i innych, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lutego 2024 r., sygn. akt II OKW 69/24, uchylił zaskarżone postanowienie. NSA stwierdził, że postanowienie Komisarza Wyborczego w Kielcach I z dnia 25 stycznia 2024 r., nr 6/2024 było wadliwe jedynie w zakresie dotyczącym dokonanych zmian w okręgach nr 1 i 2. Jednocześnie wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie Komisarz Wyborczy będzie miał na uwadze ocenę prawną zawartą w ww. wyroku.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", w zw. z art. 420 § 3 Kodeksu wyborczego, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Komisarz Wyborczy był zatem związany oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku NSA z dnia 5 lutego 2024 r., sygn. akt II OKW 69/24.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Komisarza Wyborczego w Kielcach I z dnia 9 lutego 2024 r., nr 111/2024 jest prawidłowe. Zostało ono wydane na skutek powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2024 r., sygn. akt II OKW 69/24 i realizuje wytyczne w nim zawarte. Komisarz Wyborczy dokonał podziału Miasta i Gminy Chmielnik na okręgi wyborcze uwzględniając w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Komisarz Wyborczy do okręgu wyborczego nr 1 przywrócił ulice: Furmańską, Ogrodową i Wolności, zaś do okręgu wyborczego nr 2 przywrócił ulice: Leśną i Ptasznik. Z okręgu nr 1 usunięto ulicę Na Skarpie i przywrócono do okręgu wyborczego nr 4.
Stanowisko skarżących, że zaskarżone postanowienie nie mogło być wydane z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 421 § 1 Kodeksu wyborczego nie zasługuje na aprobatę z tego względu, że Kodeks wyborczy przewiduje sądową kontrolę postanowienia komisarza wyborczego w sprawach okręgów wyborczych (art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego) i od wyniku tej kontroli zależy dalsze postępowanie w sprawie. W niniejszej sprawie NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2024 r., sygn. akt II OKW 69/24 uznał, że z uwagi na wadliwość postanowienia Komisarza Wyborczego w Kielcach I z dnia 25 stycznia 2024 r. w zakresie dotyczącym dokonanych zmian w okręgach nr 1 i 2, konieczne jest wydanie kolejnego postanowienia uwzględniającego wskazane w ww. wyroku uchybienia, co też Komisarz Wyborczy w Kielcach I w zaskarżonym postanowieniu uczynił. Przyjęcie poglądu skarżących czyniłoby sądową kontrolę postanowienia komisarza wyborczego w sprawach okręgów wyborczych iluzoryczną.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 420 § 1 i 3 Kodeksu wyborczego, orzekł jak w sentencji wyroku.