Orzeczenie · 2024-02-08

II OKW 83/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-02-08
NSAAdministracyjneWysokansa
wybory samorządoweokręgi wyborczeKodeks wyborczyKomisarz WyborczyGmina JabłonnaNSApodział administracyjnyjednostki pomocnicze

Skarga Grupy Wyborców Gminy Jabłonna dotyczyła postanowienia Komisarza Wyborczego w Lublinie I z dnia 29 stycznia 2024 r. w sprawie podziału Gminy Jabłonna na okręgi wyborcze. Skarżący zarzucili naruszenie art. 419 § 1 i 2 w zw. z art. 421 § 1 Kodeksu wyborczego (k.w.), twierdząc, że nie zachodziły podstawy do zmiany ustalonego w 2018 r. podziału, który został wcześniej zaopiniowany pozytywnie. Podkreślali, że zmiany dokonano tuż przed wyborami, co stało w sprzeczności z wytycznymi Państwowej Komisji Wyborczej. Komisarz Wyborczy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że dotychczasowy podział był niezgodny z przepisami k.w., ponieważ obejmował części innych sołectw, zamiast całe jednostki pomocnicze. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że zasada stałości podziału na okręgi wyborcze nie jest bezwzględna i może być zmieniona w przypadkach określonych w art. 421 § 1 k.w. lub gdy podział jest niezgodny z Kodeksem wyborczym. Sąd podkreślił, że przepisy k.w. dopuszczają łączenie lub dzielenie całych jednostek pomocniczych, ale nie tworzenie okręgów z części jednostek. Stwierdzono, że dotychczasowy podział Gminy Jabłonna był niezgodny z prawem, a dokonana przez Komisarza korekta, polegająca na utworzeniu okręgów z całych sołectw lub ich połączeniu w celu zachowania normy przedstawicielstwa, była prawidłowa. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia terminu, wskazując, że zmiany zostały dokonane z zachowaniem wymaganego terminu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących podziału gminy na okręgi wyborcze, zasady tworzenia okręgów z jednostek pomocniczych, dopuszczalność zmian podziału oraz termin ustalania danych demograficznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podziału gminy na okręgi wyborcze, głównie w kontekście wyborów samorządowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Komisarz Wyborczy może dokonać zmiany podziału gminy na okręgi wyborcze, jeśli dotychczasowy podział został ustalony w poprzedniej kadencji i zaopiniowany pozytywnie, a zmiana następuje tuż przed wyborami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Komisarz Wyborczy może dokonać zmiany podziału na okręgi wyborcze, jeśli dotychczasowy podział jest niezgodny z przepisami Kodeksu wyborczego, nawet jeśli został ustalony wcześniej i zaopiniowany pozytywnie.

Uzasadnienie

Zasada stałości podziału na okręgi wyborcze nie jest bezwzględna i może być zmieniona, gdy podział jest niezgodny z przepisami Kodeksu wyborczego, co pozwala na dokonanie stosownych zmian.

Czy dopuszczalne jest tworzenie okręgów wyborczych składających się z części jednostek pomocniczych gminy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest tworzenie okręgów wyborczych składających się z części jednostki pomocniczej gminy i części innej jednostki pomocniczej gminy. Dopuszczalne jest jedynie łączenie lub dzielenie całych jednostek pomocniczych.

Uzasadnienie

Kodeks wyborczy przewiduje jako wyjątek łączenie lub dzielenie całych jednostek pomocniczych, ale nie tworzenie okręgów obejmujących jedynie obszar wydzielony z dzielonej jednostki pomocniczej.

Jaki jest właściwy stan faktyczny (data) do ustalenia liczby mieszkańców dla podziału na okręgi wyborcze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Do ustalenia, czy zachodzi konieczność dokonania zmian w podziale na okręgi wyborcze, komisarze wyborczy uwzględniają liczbę mieszkańców na dzień 30 września 2023 r. (w przypadku kadencji rozpoczynającej się w 2024 r.).

Uzasadnienie

Zgodnie z wytycznymi Państwowej Komisji Wyborczej, do ustalenia liczby mieszkańców dla podziału na okręgi wyborcze należy uwzględnić stan na dzień 30 września 2023 r., a nie dane z poprzednich lat.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Komisarza Wyborczego w Lublinie I z dnia 29 stycznia 2024 r. nr 16/2024 w sprawie podziału Gminy Jabłonna na okręgi wyborcze.

Przepisy (9)

Główne

k.w. art. 419 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Podział gminy na okręgi wyborcze jest stały, ale nie ma charakteru bezwzględnego.

k.w. art. 419 § 2

Ustawa - Kodeks wyborczy

Określa zasady tworzenia okręgów wyborczych, w tym normę przedstawicielstwa.

k.w. art. 421 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Określa przypadki, w których dopuszczalne są zmiany granic okręgów wyborczych.

k.w. art. 417 § 2

Ustawa - Kodeks wyborczy

W gminach wiejskich okręgiem wyborczym jest jednostka pomocnicza gminy; dopuszczalne jest ich łączenie lub dzielenie w celu zachowania normy przedstawicielstwa.

Pomocnicze

k.w. art. 419 § 2a

Ustawa - Kodeks wyborczy

k.w. art. 417 § 3

Ustawa - Kodeks wyborczy

Dzielenie jednostki pomocniczej na okręgi, gdy liczba radnych w niej wybieranych jest większa niż 1.

k.w. art. 373 § 2

Ustawa - Kodeks wyborczy

Określa podstawę ustalania liczby mieszkańców dla celów wyborczych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o oddaleniu skargi.

k.w. art. 420 § 3

Ustawa - Kodeks wyborczy

Podstawa orzekania NSA w sprawach skarg na postanowienia Komisarza Wyborczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dotychczasowy podział Gminy Jabłonna na okręgi wyborcze był niezgodny z przepisami Kodeksu wyborczego, ponieważ obejmował części innych sołectw zamiast całych jednostek pomocniczych. • Zmiany dokonane przez Komisarza Wyborczego były zgodne z przepisami Kodeksu wyborczego, w tym z zasadą tworzenia okręgów z całych jednostek pomocniczych lub ich połączenia w celu zachowania normy przedstawicielstwa. • Zmiany granic okręgów wyborczych zostały dokonane z zachowaniem terminu wymaganego przez Kodeks wyborczy. • Do ustalenia liczby mieszkańców dla podziału na okręgi wyborcze należało uwzględnić stan na dzień 30 września 2023 r.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 419 § 1 i 2 w zw. z art. 421 § 1 k.w. poprzez dokonanie podziału na okręgi wyborcze, mimo iż żadna z okoliczności, o których mowa w art. 421 § 1 k.w. nie zachodzi, jak również brak jest podstaw do stwierdzenia, że dotychczasowy podział był wadliwy. • Zmiana podziału dokonana tuż przed wyborami stała w sprzeczności z wytycznymi Państwowej Komisji Wyborczej. • Komisarz Wyborczy obowiązany był uwzględnić liczbę mieszkańców w poszczególnych sołectwach na dzień 31 grudnia 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

Zasada stałości podziału na okręgi wyborcze nie ma charakteru bezwzględnego. • Nie powinno się tworzyć okręgów wyborczych składających się z jednostki pomocniczej gminy i części innej jednostki pomocniczej gminy. • Dotychczasowy podział Gminy Jabłonna był niezgodny z przepisami Kodeksu wyborczego.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących podziału gminy na okręgi wyborcze, zasady tworzenia okręgów z jednostek pomocniczych, dopuszczalność zmian podziału oraz termin ustalania danych demograficznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału gminy na okręgi wyborcze, głównie w kontekście wyborów samorządowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zasad organizacji wyborów samorządowych, co jest istotne dla obywateli i samorządowców. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy Kodeksu wyborczego w praktyce.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia: Kiedy można zmieniać okręgi wyborcze tuż przed wyborami?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst