II NSNc 99/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. akt VIII Ca 667/19, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu i zasądził solidarnie od pozwanych P. Z. i J. Z. na rzecz powodów T. Ś. i R. Ś. kwotę 20 000 zł z odsetkami i kosztami procesu. Prokurator Generalny zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zasad praworządności, sprawiedliwości proceduralnej, prawa do rzetelnej procedury, zasady zaufania obywatela do państwa i prawa oraz zasady pewności i bezpieczeństwa prawnego (art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP), a także rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Głównym zarzutem było uznanie przez Sąd Okręgowy, że pozwana J. Z. była stroną umowy pożyczki, mimo braku pisemnego uprawdopodobnienia tego faktu, a ustalenia oparto na zeznaniach powodów, które zdaniem skarżącego nie mogły być dopuszczone. Sąd Najwyższy oddalił skargę nadzwyczajną, uznając zarzuty za bezzasadne. Podkreślono, że art. 246 k.p.c. dopuszcza dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności prawnej w przypadku zagubienia dokumentu, co miało miejsce w tej sprawie. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił dowody, a pozwana J. Z. sama pozbawiła się możliwości przedstawienia swojej wersji wydarzeń przez niestawiennictwo na rozprawach. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani oczywistej sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią materiału dowodowego, a kwestia ustroju majątkowego małżonków nie miała znaczenia dla odpowiedzialności solidarnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności dowodu z zeznań świadków i przesłuchania stron w przypadku zagubienia dokumentu (art. 246 k.p.c. w zw. z art. 74 § 2 k.c.) oraz zasady stosowania skargi nadzwyczajnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji zagubienia dokumentu i zastosowania skargi nadzwyczajnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność zawarcia umowy pożyczki, jeśli umowa w formie pisemnej została zagubiona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność zawarcia umowy pożyczki, jeżeli umowa w formie pisemnej została zagubiona, zgodnie z art. 246 k.p.c. w zw. z art. 74 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 246 k.p.c. stanowi odstępstwo od zasady dopuszczalności środków dowodowych i pozwala na dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron w przypadku zagubienia dokumentu obejmującego czynność prawną. Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował ten przepis.
Czy ustalenia faktyczne sądu oparte na zeznaniach powodów, mimo istnienia pisemnego oświadczenia jednego z pozwanych, mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia o odpowiedzialności solidarnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zeznania powodów są wiarygodne, spójne i znajdują pokrycie w pozostałym materiale dowodowym, a sąd prawidłowo ocenił dowody, nawet jeśli jeden z pozwanych złożył pisemne oświadczenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił dowody, uznając zeznania powodów za wiarygodne i znajdujące pokrycie w pozostałym materiale dowodowym. Pismo P. Z. miało charakter pomocniczy, a orzeczenie o odpowiedzialności solidarnej J. Z. nie stało w sprzeczności z tym dowodem.
Czy naruszenie zasad praworządności, sprawiedliwości proceduralnej, prawa do rzetelnej procedury, zasady zaufania obywatela do państwa i prawa oraz zasady pewności i bezpieczeństwa prawnego (art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP) nastąpiło w wyniku uznania przez Sąd Okręgowy odpowiedzialności solidarnej J. Z. za umowę pożyczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te są bezzasadne, ponieważ Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował przepisy prawa i nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Prokurator Generalny nie wykazał rażących naruszeń prawa, a zarzuty dotyczące naruszenia zasad konstytucyjnych są bezzasadne, gdyż postępowanie sądowe było prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| T. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| P. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. Z. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 720 § § 2
Kodeks cywilny
Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset zł, powinna być stwierdzona pismem.
k.p.c. art. 246
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli ustawa lub umowa stron wymaga dla czynności prawnej zachowania formy pisemnej, dowód ze świadków lub z przesłuchania stron w sprawie między uczestnikami tej czynności na fakt jej dokonania jest dopuszczalny w wypadku, gdy dokument obejmujący czynność został zagubiony, zniszczony lub zabrany przez osobę trzecią, a jeżeli forma pisemna była zastrzeżona tylko dla celów dowodowych, także w wypadkach określonych w Kodeksie cywilnym.
u.SN art. 89 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa skargi nadzwyczajnej.
u.SN art. 91 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi nadzwyczajnej.
Pomocnicze
k.c. art. 74 § § 1
Kodeks cywilny
Zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności.
k.c. art. 74 § § 2
Kodeks cywilny
Jednakże mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych, dowód ze świadków lub dowód z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność dowodu z przesłuchania stron na podstawie art. 246 k.p.c. w zw. z art. 74 § 2 k.c. w przypadku zagubienia umowy pożyczki. • Wiarygodność zeznań powodów i ich pokrycie w pozostałym materiale dowodowym. • Brak rażącego naruszenia prawa i oczywistej sprzeczności ustaleń sądu z materiałem dowodowym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasad konstytucyjnych (art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez dopuszczenie dowodu z zeznań powodów i ustalenie odpowiedzialności solidarnej J. Z. • Rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego (art. 6 k.c., art. 74 k.c., art. 720 k.c., art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 246 k.p.c.) • Sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zgromadzonego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga nadzwyczajna nie stanowi instrumentu ponownej kontroli instancyjnej, ale instrument skonkretyzowanej kontroli konstytucyjności aktów jurysdykcyjnych. • Przez „rażące naruszenie prawa” należy rozumieć naruszenie prawa na tyle wyraźne, że do jego ustalenia nie jest konieczne prowadzenie złożonych procesów intelektualnych. • Granice „oczywistości” ewentualnych uchybień wyznacza zasada swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.).
Skład orzekający
Mirosław Sadowski
przewodniczący, sprawozdawca
Paweł Księżak
członek
Arkadiusz Janusz Sopata
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności dowodu z zeznań świadków i przesłuchania stron w przypadku zagubienia dokumentu (art. 246 k.p.c. w zw. z art. 74 § 2 k.c.) oraz zasady stosowania skargi nadzwyczajnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zagubienia dokumentu i zastosowania skargi nadzwyczajnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zastosowania skargi nadzwyczajnej, co jest stosunkowo nową i budzącą zainteresowanie instytucją prawną. Dodatkowo, porusza kwestię dowodów w sprawach cywilnych i odpowiedzialności małżonków.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy zagubiona umowa pożyczki otwiera drzwi do skargi nadzwyczajnej?”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
kwota główna: 20 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 3934 PLN
zwrot kosztów postępowania za instancję odwoławczą: 1800 PLN
zwrot kosztów procesu w instancji odwoławczej oraz poniesionych w związku ze skargą o wznowienie postępowania: 4200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.