II NSNc 72/23

Sąd Najwyższy2026-01-05
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegoSąd Najwyższyprawo do sądusprawiedliwy procesKonstytucja RPEKPCzprokuratorzwłoka w postępowaniu

Podsumowanie

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego L.B. od orzekania w sprawie II NSNc 72/23 z powodu uporczywego odmawiania sprawowania wymiaru sprawiedliwości i naruszania gwarancji konstytucyjnych.

Prokurator złożył wniosek o wyłączenie sędziego L.B. od rozpoznania sprawy II NSNc 72/23, powołując się na naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że sędzia L.B. od lipca 2022 r. nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy, mimo licznych monitów i wydania orzeczenia TSUE w sprawie prejudycjalnej. Działania te naruszały gwarancje konstytucyjne, uniemożliwiając rozpoznanie sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej o wyłączenie sędziego L.B. od rozpoznania sprawy II NSNc 72/23. Wniosek, oparty na zarzutach naruszenia prawa do sprawiedliwego procesu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPCz), został uznany za zasadny. Sąd Najwyższy wskazał, że od lipca 2022 r. sędzia L.B., mimo przydzielenia mu sprawy jako sędziego sprawozdawcy, nie podjął działań zmierzających do jej merytorycznego rozpoznania. Jedynym jego działaniem było wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania do czasu orzeczenia TSUE, które nastąpiło w maju 2024 r. Mimo to, sędzia nie podjął dalszych czynności, ignorując monity Prezesa SN. Sąd uznał, że takie postępowanie sędziego L.B. stanowi uporczywe odmawianie sprawowania wymiaru sprawiedliwości i narusza gwarancje konstytucyjne, co uzasadnia jego wyłączenie od dalszego orzekania w tej sprawie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uporczywe niepodejmowanie przez sędziego czynności procesowych, uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie sprawy, stanowi naruszenie gwarancji konstytucyjnych i prawa do sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sędzia L.B. od lipca 2022 r. nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy, co narusza gwarancje wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPCz.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Prokurator Prokuratury Okręgowej

Strony

NazwaTypRola
P. Spółka Akcyjna w W.spółkapowód
A.G.osoba_fizycznapozwany
Prokurator Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Krajowej A.P.organ_państwowywnioskodawca
L.B.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (6)

Pomocnicze

Prawo o prokuraturze art. 3 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa Prawo o prokuraturze

k.p.k. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania karnego

TUE art. 19 § ust. 1

Traktat o Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych UE art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

EKPCz art. 6 § ust. 1

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uporczywe niepodejmowanie przez sędziego czynności procesowych od lipca 2022 r. Naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPCz). Ignorowanie monitów Prezesa SN. Brak działań po wydaniu orzeczenia TSUE w sprawie prejudycjalnej.

Godne uwagi sformułowania

wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Krajowej A.P. o „wykluczenie/wyłączenie L.B. od rozpoznania sprawy II NSNc 72/23” Wniosek ten stanowi przykład powielanych wielokrotnie, niedopuszczalnych i wewnętrznie sprzecznych wniosków, które bezrefleksyjnie składają prokuratorzy decydujący się realizować polityczne polecenia Prokuratora Generalnego i Ministra Sprawiedliwości instrumentalizując kompetencje, którymi dysponują. Pozaprawny charakter działań prokuratora wnioskującego i polityczne motywacje wyraźnie manifestują się również w formułowaniu wniosku o „wykluczenie”, której to kategorii polski system prawny nie przewiduje. Działania podejmowane w sprawie II NSNc 72/23 przez SSN L.B. wyraźnie naruszają gwarancje wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji. SSN L.B. nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy dając jedynie wyraz swemu nieusatysfakcjonowania kształtem obowiązującego prawa polskiego. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że SSN L.B., w sposób uporczywy odmawia sprawowania wymiaru sprawiedliwości w sprawach z repertorium NSNc.

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący

L.B.

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do sądu i prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez sędziego, który uporczywie odmawia sprawowania wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w Sądzie Najwyższym i Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, ale zasady dotyczące prawa do sądu są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywatelskich (prawo do sądu, sprawiedliwy proces) oraz pokazuje wewnętrzne napięcia i kontrowersje w polskim sądownictwie, co jest bardzo interesujące dla prawników i opinii publicznej.

Sędzia SN wyłączony od sprawy. Czy wymiar sprawiedliwości działa zbyt wolno?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II NSNc 72/23
POSTANOWIENIE
Dnia 5 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z powództwa P. Spółki Akcyjnej w W.
przeciwko A.G.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 stycznia 2026 r.
wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Krajowej A.P. o „wykluczenie/wyłączenie L.B. od rozpoznania sprawy
‎
II NSNc 72/23” ze skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od nakazu
‎
zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Hrubieszowie
‎
z 29 grudnia 2017 r., sygn. I Nc 1511/17,
wyłącza SSN L.B. od orzekania w sprawie II NSNc 72/23.
UZASADNIENIE
Pismem z 26 listopada 2025 r. wpłynął wniosek prokuratora - złożony w trybie art. 3 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 5 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze oraz art. 45 § 1 k.p.k. - o „Wykluczenie/wyłączenie L.B. od rozpoznania sprawy II NSNc 72/23”. Wśród podstaw materialnych wniosku wskazano art. 19 ust. 1 TUE art. 47 Karty Praw Podstawowych UE w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (dalej: EKPCz) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Wniosek ten stanowi przykład powielanych wielokrotnie, niedopuszczalnych i  wewnętrznie sprzecznych wniosków, które bezrefleksyjnie składają prokuratorzy decydujący się realizować polityczne polecenia Prokuratora Generalnego i Ministra Sprawiedliwości instrumentalizując kompetencje, którymi dysponują. Wskazuje na  to już sam fakt, że w sprawie cywilnej, jaką jest sprawa prowadzona pod  sygnaturą II NSNc 72/23 prokurator sformułował wniosek powołując się na  kompetencje, którymi prokuratura dysponuje w postępowaniach karnych (art.  3  § 1 pkt 1 prawa o prokuraturze art. 45 § 1 k.p.k.). Pozaprawny charakter działań prokuratora wnioskującego i polityczne motywacje wyraźnie manifestują się również w formułowaniu wniosku o „wykluczenie”, której to kategorii polski system prawny nie przewiduje. W tym zakresie wniosek nie podlegał rozpoznaniu stosownie do zasady prawnej wynikającej z uchwały składu siedmiu sędziów SN III CZP 44/23 z 10 października 2024 r.
Wniosek przywołuje jednak został sformułowany w kontekście konkretnej sprawy, w  okolicznościach której rozpoznać należy zarzuty sformułowane w oparciu o  art.  6  ust. 1 EKPCz oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, które gwarantują każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd Najwyższy stwierdza, że działania podejmowane w sprawie II NSNc 72/23 przez SSN L.B. wyraźnie naruszają gwarancje wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Od 5 lipca 2022 r., gdy  przydzielono sprawę SSN L.B. jako sędziemu sprawozdawcy (ówczesna sygnatura I NSNc 209/22) (k. 83) wyznaczył on w sprawie jedynie termin posiedzenia, na którym wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu wydania orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie pytania prejudycjalnego przedstawionego postanowieniem z 13 czerwca 2023 r. w sprawie II NSNc 65/23. Orzeczenie to wydano 15 maja 2024 r. (C-390/23), co jednak nie   skłoniło sędziego sprawozdawcy do podjęcia postępowania. Pomimo powtarzających się monitów ze strony Prezesa SN kierującego pracą Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (k. 99, k. 101) SSN L.B. nie  podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy dając jedynie wyraz swemu nieusatysfakcjonowania kształtem obowiązującego prawa polskiego (k.100, k. 102). Z całą pewnością, nie merytorycznemu rozpoznaniu sprawy miało też służyć posiedzenie wyznaczone w sprawie na 2 grudnia 2025 r. (zdjęte z wokandy w wyniku wpłynięcia niniejszego wniosku), bowiem zarządzenie z 25 czerwca 2025 r. o jego wyznaczeniu nie  przewidywało powiadomienia o  nim  pozostałych członków składu (k. 103). Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że SSN L.B., w sposób uporczywy odmawia sprawowania wymiaru sprawiedliwości w sprawach z  repertorium NSNc. Dlatego wniosek o  wyłączenie SSN L.B. należało uznać za zasadny w zakresie, w jakim opierał się on na art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPCz. Dalsze   sprawowanie przezeń, w sprawie II NSNc 72/23, funkcji sędziego sprawozdawcy uniemożliwia bowiem merytoryczne jej rozpoznanie
.
Aleksander Stępkowski
‎
[K.O.]
[a.ł]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę