II NSNc 60/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego wniesioną od prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z 2005 roku, który nakazywał pozwanym solidarną zapłatę kwoty 31 736,03 zł wraz z odsetkami i kosztami na rzecz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej. Skarga nadzwyczajna dotyczyła głównie umowy poręczenia zawartej przez H. K., która miała być nieważna z powodu przestępstwa oszustwa, co miało naruszać zasady praworządności i sprawiedliwości społecznej. Prokurator Generalny zarzucił naruszenie art. 2, 45 ust. 1 i 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 58 § 2 k.c. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, odrzucił skargę nadzwyczajną z powodu braku jej elementów konstrukcyjnych, w szczególności braku korelacji między zakresem zaskarżenia, wnioskami skargi a treścią zarzutów. Sąd wskazał, że zarzuty i okoliczności faktyczne podnoszone przez Prokuratora Generalnego dotyczyły jedynie umowy poręczenia H. K., podczas gdy zaskarżono nakaz zapłaty w całości, co uniemożliwiało jego uchylenie. W kwestii kosztów postępowania, Sąd Najwyższy zniósł je wzajemnie między stronami. Oddalono również wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu dla H. K., uznając, że czynności podjęte przez jej pełnomocnika (radcę prawnego J. B.) były rażąco sprzeczne z zasadami zwykłej staranności i profesjonalizmu, ograniczając się do krótkiego poparcia skargi i wniosku o koszty, bez merytorycznej argumentacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych skargi nadzwyczajnej oraz zasad dotyczących kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przypadku rażącej staranności pełnomocnika.
Dotyczy specyficznej procedury skargi nadzwyczajnej i oceny czynności pełnomocnika z urzędu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga nadzwyczajna może być wniesiona od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, gdy zarzuty dotyczą jedynie części pierwotnego rozstrzygnięcia (umowy poręczenia), a zaskarżono je w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga nadzwyczajna musi wykazywać korelację między zakresem zaskarżenia, wnioskami skargi a treścią zarzutów. Brak tej korelacji stanowi wadę konstrukcyjną skutkującą odrzuceniem skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej, które stosuje się do skargi nadzwyczajnej. Stwierdzono, że zarzuty Prokuratora Generalnego dotyczyły jedynie umowy poręczenia H. K., podczas gdy zaskarżono nakaz zapłaty w całości, co jest niedopuszczalne.
Czy umowa poręczenia zawarta w wyniku przestępstwa oszustwa, sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, jest nieważna ex tunc i wyklucza możliwość powstania roszczenia o zapłatę?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z powodu odrzucenia skargi nadzwyczajnej z przyczyn formalnych.
Uzasadnienie
Prokurator Generalny podniósł zarzut nieważności umowy poręczenia z powodu jej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.) i zawarcia w wyniku przestępstwa. Sąd Najwyższy nie badał tej kwestii, ponieważ skarga została odrzucona z powodu braków formalnych.
Czy pełnomocnik ustanowiony z urzędu, którego czynności procesowe są rażąco sprzeczne z zasadami staranności i profesjonalizmu, może skutecznie domagać się zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie czynności nie upoważniają do skutecznego domagania się przyznania kosztów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odpowiedź na skargę nadzwyczajną sporządzona przez pełnomocnika z urzędu była zbyt lakoniczna, nie zawierała argumentów merytorycznych i nie wykazała zapoznania się z aktami sprawy, co stanowiło pozór pomocy prawnej i rażące naruszenie profesjonalizmu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa w W. | spółka | powód |
| W. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| B. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| L. K. – Syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej z siedzibą w W. | inne | pełnomocnik powoda |
| J. B. | inne | pełnomocnik z urzędu H. K. |
Przepisy (12)
Główne
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa dopuszczalność wniesienia skargi nadzwyczajnej od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub wojskowego kończącego postępowanie w sprawie, które nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia.
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej, których brak powoduje odrzucenie skargi a limine.
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje odrzucenie skargi kasacyjnej w przypadku niespełnienia jej warunków konstrukcyjnych.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
u.SN art. 89 § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej.
u.SN art. 89 § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa termin wniesienia skargi nadzwyczajnej (5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia).
u.SN art. 115 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Stanowi, że w okresie 6 lat od wejścia w życie ustawy skarga nadzwyczajna może być wniesiona od prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie w sprawach, które uprawomocniły się po 17 października 1997 r., z wyłączeniem stosowania art. 89 § 3 zdanie pierwsze.
u.SN art. 95 § pkt 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
W zakresie nieuregulowanym przepisami u.SN do skargi nadzwyczajnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 18
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w przypadku skargi kasacyjnej.
k.c. art. 720 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa materialna roszczenia powoda w stosunku do pozwanego W. P. (umowa pożyczki).
k.c. art. 876 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Źródło odpowiedzialności poręczycieli (umowa poręczenia).
u.r.p. art. 22 § 3
Ustawa o radcach prawnych
Określa, kto ponosi koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga nadzwyczajna nie spełnia wymagań konstrukcyjnych określonych w art. 398^4 § 1 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 398^6 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN.
Godne uwagi sformułowania
brak korelacji pomiędzy wskazanym w skardze kasacyjnej zakresem zaskarżenia, treścią wniosków skargi kasacyjnej i treścią zarzutów traktuje się jako niespełnienie przez skargę kasacyjną jej warunków konstrukcyjnych • Tego rodzaju działanie stanowi pozór pomocy prawnej i nie upoważnia profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym do skutecznego domagania się kosztów zastępstwa procesowego.
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
przewodniczący-sprawozdawca
Janusz Niczyporuk
członek
Joanna Lasko
ławnik Sądu Najwyższego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi nadzwyczajnej oraz zasad dotyczących kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przypadku rażącej staranności pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi nadzwyczajnej i oceny czynności pełnomocnika z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie Sąd Najwyższy podchodzi do wymogów formalnych skargi nadzwyczajnej, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo, wątek kosztów pomocy prawnej z urzędu i oceny pracy pełnomocnika jest ciekawy z perspektywy etyki zawodowej i praktyki sądowej.
“Skarga nadzwyczajna odrzucona. Sąd Najwyższy stawia tamę formalizmom.”
Dane finansowe
WPS: 31 736,03 PLN
należność główna: 31 736,03 PLN
zwrot kosztów procesu: 2995,4 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.