II NSNc 51/24

Sąd Najwyższy2025-02-07
SNCywilneochrona konsumentówŚrednianajwyższy
skarga nadzwyczajnaSąd NajwyższyRzecznik Finansowybłędy formalnepostępowanie cywilneklauzule abuzywneprawo bankoweochrona konsumentów

Sąd Najwyższy odrzucił skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego z powodu błędów formalnych we wniosku i oznaczeniu zaskarżonego orzeczenia.

Rzecznik Finansowy wniósł skargę nadzwyczajną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, domagając się jego zmiany lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na dwa kluczowe uchybienia formalne: nieprawidłowe oznaczenie zaskarżonego orzeczenia (sygnatura) oraz brak wniosku o jego uchylenie, co jest wymogiem formalnym dla tego środka zaskarżenia. Koszty postępowania zostały wzajemnie zniesione.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2018 r. (sygn. I ACa 615/17), który z kolei zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie o zapłatę z powództwa E. S., A. F., M. S. i P. S. przeciwko Bankowi S.A. Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz powodów częściowo dochodzone kwoty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Rzecznik Finansowy zaskarżył ten wyrok w zakresie punktów 1 i 3, domagając się jego zmiany lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, powołując się na naruszenie prawa wspólnotowego (Dyrektywa 93/13). Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę nadzwyczajną z powodu błędów formalnych. Po pierwsze, Rzecznik Finansowy nieprawidłowo oznaczył zaskarżone orzeczenie, podając błędną sygnaturę akt (V ACa 615/17 zamiast I ACa 615/17). Po drugie, wniosek skargi nadzwyczajnej nie zawierał wymaganego przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (stosowanego odpowiednio) wniosku o „uchylenie lub uchylenie i zmianę” orzeczenia, ograniczając się jedynie do żądania zmiany. Z uwagi na te uchybienia, Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 398^6 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN. Koszty postępowania przed Sądem Najwyższym zostały wzajemnie zniesione na podstawie art. 398^18 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia jest obligatoryjnym elementem skargi nadzwyczajnej, analogicznie do skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, które stosuje się odpowiednio do skargi nadzwyczajnej, wskazał, że wniosek o uchylenie orzeczenia jest kluczowym elementem konstrukcyjnym tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Brak takiego wniosku skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi nadzwyczajnej

Strony

NazwaTypRola
E. S.osoba_fizycznapowódka
A. F.osoba_fizycznapowódka
M. S.osoba_fizycznapowódka
P. S.osoba_fizycznapowódka
Bank spółka akcyjna z siedzibą w K.spółkapozwany
Rzecznik Finansowyorgan_państwowyskarżący
T. S.osoba_fizycznapowódka

Przepisy (7)

Główne

u.SN. art. 89

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN. art. 95 § pkt 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^6 § § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.SN. art. 91 § § 1 zd. 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 398^18

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nadzwyczajna nie spełnia wymogów formalnych określonych w przepisach k.p.c. stosowanych odpowiednio, w szczególności w zakresie oznaczenia zaskarżonego orzeczenia i sformułowania wniosku o jego uchylenie.

Godne uwagi sformułowania

„[u]chylenie Zaskarżonego Wyroku, a następnie ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przepisów Dyrektyw 93/13 – pozwoli zatem przywrócić równowagę w stosunkach społecznych, zachwianą przez fakt nieprawidłowej wykładni przepisów prawa polskiego oraz jak również prawa wspólnotowego” Orzeczenie sądu drugiej instancji z zasady nie poddaje się zmianie, a wszelka ingerencja w jego treść musi zostać poprzedzona uchyleniem go w całości lub w odpowiedniej części.

Skład orzekający

Oktawian Nawrot

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi nadzwyczajnej, w tym konieczność oznaczenia zaskarżonego orzeczenia i sformułowania wniosku o jego uchylenie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skargi nadzwyczajnej i jej wymogów formalnych, nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o skardze nadzwyczajnej i podkreśla znaczenie wymogów formalnych w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla prawników praktyków.

Błędy formalne pogrzebały skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego w Sądzie Najwyższym.

Dane finansowe

zasądzono od banku: 1925,4 PLN

zasądzono od powodów na rzecz banku: 1343,52 PLN

zasądzono od powodów na rzecz banku: 2052 PLN

zasądzono od powodów na rzecz banku: 411 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II NSNc 51/24
POSTANOWIENIE
Dnia 7 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z powództwa E. S., A. F., M. S. i P. S.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej z siedzibą w K.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
w dniu 7 lutego 2025 r.,
w przedmiocie skargi nadzwyczajnej Rzecznika Finansowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 29 października 2018 r. sygn. I ACa 615/17,
1.
odrzuca skargę nadzwyczajną;
2.
znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania przed Sądem Najwyższym wywołane wniesioną skargą nadzwyczajną
.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 29 października 2018 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, w sprawie o sygn. I ACa 615/17 z powództwa E. S., A. F., M. S. i P. S. przeciwko Bankowi S.A. w K. o zapłatę, na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z 24 stycznia 2017 r., sygn. I C 396/16, (1) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że (I) zasądził od Banku Spółki Akcyjnej w K. na rzecz T. S., E. S. i A. F. kwoty po 1925,40 zł na rzecz każdego z nich, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 lutego 2016 r. do dnia zapłaty; (II) oddalił powództwo w pozostałym zakresie; (III) zasądził od T. S., E. S. i A. F. na rzecz Banku Spółki Akcyjnej w K. kwoty po 1343,52 zł tytułem części kosztów procesu; (2) oddalił apelację w pozostałej części; (3) zasądził od powodów E. S. i A. F. po 2052 zł, zaś od M. S. i P. S. po 411 zł na rzecz strony pozwanej tytułem części kosztów postępowania apelacyjnego; oraz (4) wydatkami na opinię biegłego obciążył Skarb Państwa – Sąd Apelacyjny w Krakowie.
Skargą nadzwyczajną z 30 października 2023 r. Rzecznik Finansowy zaskarżył wyrok z dnia 29 października wydany przez Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt V ACa 615/17 w zakresie pkt 1 i 3. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Krakowie w części, tj. w punkcie 1 i 3 oraz oddalenie apelacji strony pozwanej w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
W konkluzjach skargi nadzwyczajnej, odnośnie do przesłanki ogólnej, skarżący wskazywał, że „[u]chylenie Zaskarżonego Wyroku, a następnie ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przepisów Dyrektyw 93/13 – pozwoli zatem przywrócić równowagę w stosunkach społecznych, zachwianą przez fakt nieprawidłowej wykładni przepisów prawa polskiego oraz jak również prawa wspólnotowego” (k. 32).
Pozwany Bank S.A. w K., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę nadzwyczajną z 5 lutego 2024 r. wniósł o jej oddalenie w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
1. Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. 2023, poz. 1093 z późn. zm., dalej: „u.SN.”) w art. 89 i następnych, wprowadziła oraz uregulowała nadzwyczajny środek zaskarżenia, mający zapewnić zgodność z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Zgodnie z art. 95 pkt 1 u.SN. w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych – przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 398
4
§ 2 oraz art. 398
9
k.p.c.
Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym nie regulują warunków formalnych skargi nadzwyczajnej, dlatego też należy zastosować w tym zakresie regulacje zawarte w Kodeksie postępowania cywilnego.
Zgodnie z art. 398
4
§ 1 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (a zatem także skargi nadzwyczajnej) należy m.in. oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części (pkt 1), a także sformułowanie wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3). Rozwiązanie takie w pełni koresponduje z możliwymi rozstrzygnięciami Sądu Najwyższego przewidzianymi w art. 91 § 1 zd. 1 u.SN., zgodnie z którym, w przypadku uwzględnienia skargi nadzwyczajnej, Sąd
Najwyższy uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i stosownie do wyników postępowania orzeka co do istoty sprawy albo przekazuje sprawę do
ponownego rozpoznania właściwemu sądowi, w razie potrzeby uchylając także orzeczenie sądu pierwszej instancji, albo umarza postępowanie.
2. W poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego skardze nadzwyczajnej skarżący dopuścił się dwóch uchybień, skutkujących odrzuceniem skargi nadzwyczajnej.
Po pierwsze Rzecznik Finansowy nieprawidłowo oznaczył zaskarżone orzeczenie, jako wyrok wydany przez Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. V ACa 615/17. Tymczasem sprawa z powództwa z powództwa E. S., A. F., M. S. i P. S. przeciwko Bankowi S.A. w K. o zapłatę rozstrzygnięta została wyrokiem z 29 października 2018 r. w sprawie o sygn. I ACa 615/17. Takie oznaczenie zaskarżonego orzeczenia nie spełnia wymogu z art. z art. 398
4
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Po drugie, skarżący nieprawidłowo sformułował wniosek skargi nadzwyczajnej. Domagał się bowiem zmiany zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Krakowie w części, tj. w punkcie 1 i 3 oraz oddalenia apelacji strony pozwanej w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Takiemu
petitum
zabrakło wniosku o uchylenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy ma ono zostać uchylone w całości lub w części. Co więcej, wniosek skargi nadzwyczajnej nie koreluje z uzasadnieniem przesłanki ogólnej, gdzie skarżący twierdzi, że zasada demokratycznego państwa prawnego przemawia za uchyleniem zaskarżonego wyroku, a następnie ponownym rozpoznaniem sprawy.
Obowiązek oznaczenia wniosku o „uchylenie lub uchylenie i zmianę” (art. 398
4
§ 1 pkt 3 k.p.c.) stanowi o istocie skargi kasacyjnej (a na podstawie odpowiedniego stosowania także skargi nadzwyczajnej) jako środka nadzwyczajnego, wnoszonego od orzeczenia prawomocnego. Orzeczenie sądu drugiej instancji z zasady nie poddaje się zmianie, a wszelka ingerencja w jego treść musi zostać poprzedzona uchyleniem go w całości lub w odpowiedniej części (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 września 2023 r., I CSK 4438/22).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nadzwyczajna wniosku „o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia” w ogóle nie zawiera. Skarżący domagał się wyłącznie zmiany zaskarżonego orzeczenia.
3. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
6
§ 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN., orzekł jak w pkt 1 w sentencji.
O wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398
18
k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN.
[SOP]
r.g.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI