II NSNc 391/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt II Ns 1041/16, które stwierdzało nabycie spadku po Z. F. na podstawie ustawy przez jej syna J. F. w 1/2 części oraz wnuków P. W. i P. W.1 po 1/4 części każdy. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił Sądowi Rejonowemu rażące naruszenie prawa materialnego (art. 931 k.c., art. 1008 k.c., art. 948 § 1 k.c.) i procesowego (art. 670 § 1 k.p.c., art. 677 § 1 k.p.c.) poprzez pominięcie ważnego testamentu notarialnego, w którym spadkodawczyni wydziedziczyła swojego syna J. F. i pozbawiła go prawa do zachowku. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepisy prawa, ignorując testament i uznając wydziedziczonego syna za spadkobiercę ustawowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, podkreślając konieczność wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i prawidłowej wykładni testamentu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skargi nadzwyczajnej, obowiązków sądu w postępowaniu spadkowym, znaczenia testamentu i wydziedziczenia.
Dotyczy specyficznego przypadku rażącego naruszenia prawa przez sąd niższej instancji w postępowaniu spadkowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd prawidłowo stwierdził nabycie spadku na podstawie ustawy, ignorując ważny testament spadkodawczyni, w którym jeden z potencjalnych spadkobierców ustawowych został wydziedziczony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd niższej instancji rażąco naruszył prawo, pomijając testament i uznając wydziedziczonego syna za spadkobiercę ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy zignorował testament notarialny, w którym Z. F. wydziedziczyła swojego syna J. F. z powodu rażącej obrazy czci i nie dopełniania obowiązków rodzinnych. Zamiast tego, stwierdził nabycie spadku na podstawie ustawy, co stanowi rażące naruszenie art. 1008 k.c. i przepisów proceduralnych dotyczących ustalania kręgu spadkobierców.
Czy postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku z naruszeniem woli spadkodawcy wyrażonej w testamencie wydziedziczającym jednego ze spadkobierców narusza zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie narusza zasady konstytucyjne, w tym prawo do dziedziczenia i bezpieczeństwo prawne.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego przez sąd niższej instancji, skutkujące wydaniem orzeczenia sprzecznego z wolą spadkodawcy i przepisami prawa, podważa zaufanie do wymiaru sprawiedliwości i narusza konstytucyjne prawo do dziedziczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. W. | inne | wnioskodawca |
| P. W.1 | inne | uczestnik |
| J. F. | inne | uczestnik |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 1008
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy zignorował dyspozycję przepisu pozwalającego na wydziedziczenie spadkobiercy.
k.p.c. art. 670 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Rejonowy rażąco naruszył obowiązek badania z urzędu kręgu spadkobierców.
u.SN. art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do wniesienia skargi nadzwyczajnej.
u.SN. art. 91 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do uchylenia orzeczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 931 § 1
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy błędnie zastosował przepis, pomijając skutki wydziedziczenia.
k.c. art. 948 § 1
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy dokonał niewłaściwej wykładni testamentu.
k.p.c. art. 677 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wadliwe ustalenie kręgu spadkobierców.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niewszechstronne rozważenie materiału dowodowego.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwe zastosowanie przepisów proceduralnych.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 398 § 18
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.
u.SN. art. 95 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa orzeczenia o kosztach w postępowaniu ze skargi nadzwyczajnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy pominął ważny testament, w którym spadkodawczyni wydziedziczyła syna J. F. • Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepisy prawa materialnego (art. 1008 k.c.) i procesowego (art. 670 k.p.c., art. 677 k.p.c.). • Postanowienie Sądu Rejonowego narusza zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie prawa przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie • konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej • prima facie orzeczeniami w sposób elementarnie niesprawiedliwymi • nie dochowując należytej staranności w toku oceny dowodów (pomijając dowody kluczowe dla sprawy przedłożone przez wnioskodawcę na podstawie których możliwe było prawidłowe zastosowanie prawa materialnego i ustalenie kręgu spadkobierców w sprawie), Sąd Rejonowy uchybił prawidłowej realizacji zasady sprawiedliwości proceduralnej.
Skład orzekający
Janusz Niczyporuk
przewodniczący, sprawozdawca
Paweł Czubik
członek
Marek Sławomir Molczyk
ławnik Sądu Najwyższego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi nadzwyczajnej, obowiązków sądu w postępowaniu spadkowym, znaczenia testamentu i wydziedziczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku rażącego naruszenia prawa przez sąd niższej instancji w postępowaniu spadkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak skarga nadzwyczajna może korygować rażące błędy sądów, chroniąc prawo do dziedziczenia i wolę spadkodawcy, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów sprawiedliwości.
“Sąd Najwyższy naprawia błąd sądu niższej instancji: wydziedziczony syn jednak nie dziedziczy!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.