II NSNc 296/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga nadzwyczajna Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 24 marca 2021 r., który częściowo zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że L. P. podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w określonych okresach, ale oddalił dalej idące odwołanie. Rzecznik zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 325 k.p.c. i art. 477^14 § 2 k.p.c., wskazując na sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem wyroku, co miało prowadzić do niepewności prawnej i potencjalnego obowiązku zwrotu zasiłków. Sąd Najwyższy oddalił skargę nadzwyczajną. W uzasadnieniu podkreślono, że sentencja wyroku jest wiążąca, a nie jego uzasadnienie. Sąd Najwyższy stwierdził, że rozbieżność między sentencją a uzasadnieniem nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza że sąd apelacyjny prawidłowo ocenił sprawę i nie dopatrzył się rażących uchybień. Sąd Najwyższy uznał, że nie doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i jego organów, pewności prawa ani prawidłowości stosowania prawa, a tym samym nie ma podstaw do uchylenia prawomocnego orzeczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skargi nadzwyczajnej, zasady wiążącej mocy sentencji wyroku, a także ustalania podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w przypadku nieterminowej wpłaty składek.
Dotyczy specyficznej sytuacji skargi nadzwyczajnej i interpretacji przepisów proceduralnych. Orzeczenie SN stanowi wytyczne dla oceny dopuszczalności i zasadności skarg nadzwyczajnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozbieżność między sentencją wyroku a jego uzasadnieniem, dotycząca okresu podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozbieżność między sentencją a uzasadnieniem wyroku nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesowego, ponieważ wiążąca jest sentencja.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wiążąca jest sentencja wyroku, a nie jego uzasadnienie. W przypadku rozbieżności, sentencja rozstrzyga o istocie sprawy. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że wyrok Sądu Okręgowego był kompletny, uwzględniając zarówno punkt I, jak i punkt II oddalający dalej idące odwołanie.
Czy brak terminowej wpłaty składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe skutkuje ustaniem ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenie chorobowe ustaje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że brak terminowej wpłaty składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za listopad 2014 r. skutkował ustaniem ubezpieczenia, a ZUS prawidłowo odmówił zgody na opłacenie składki po terminie.
Czy skarga nadzwyczajna jest właściwym środkiem do kwestionowania prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych w przypadku braku rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga nadzwyczajna nie jest instrumentem ponownej kontroli instancyjnej, lecz służy eliminacji rażąco wadliwych orzeczeń, gdy występuje rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga nadzwyczajna ma na celu zapewnienie zgodności prawomocnych orzeczeń z zasadą demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, ale wymaga wykazania przynajmniej jednej z podstaw określonych w art. 89 § 1 u.SN, w tym rażącego naruszenia prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni/odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy | instytucja | organ rentowy/pozwany |
| Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Skarga nadzwyczajna może być wniesiona, gdy jest to konieczne dla zapewnienia zgodności prawomocnych orzeczeń sądów z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, i tylko gdy można ją oprzeć na jednej z podstaw określonych w art. 89 § 1 pkt 1-3.
u.SN art. 91 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna oddalenia skargi nadzwyczajnej.
u.s.u.s. art. 14 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Ubezpieczenie chorobowe ustaje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 325
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sformułowania sentencji orzeczenia.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany lub uchylenia decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca wyroku dotyczy sentencji, a nie uzasadnienia.
k.p.c. art. 398 § 18
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej (stosowany odpowiednio do skargi nadzwyczajnej).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sentencja wyroku jest wiążąca, a nie jego uzasadnienie. • Rozbieżność między sentencją a uzasadnieniem nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesowego. • Brak terminowej wpłaty składki skutkuje ustaniem ubezpieczenia chorobowego. • Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił sprawę.
Odrzucone argumenty
Wyrok Sądu Okręgowego zawierał rażące naruszenie prawa procesowego z powodu sprzeczności między sentencją a uzasadnieniem. • Niewłaściwe sformułowanie sentencji wyroku doprowadziło do niepewności prawnej.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi instrumentu ponownej kontroli instancyjnej • instrument skonkretyzowanej kontroli konstytucyjności aktów jurysdykcyjnych • nie budzi zaufania do wymiaru sprawiedliwości wydanie przez Sąd orzeczenia niezgodnego z ustalonym w sprawie stanem prawnym i faktycznym • nie uzasadnia się stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wnioskodawczyni uregulowała po terminie składki na ubezpieczenia społeczne i dobrowolne ubezpieczenia chorobowe za miesiąc listopad 2014 r. • nie znajduje uzasadnienia stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji • nie ma racji skarżący, który w treści skargi nadzwyczajnej twierdzi że Sąd Okręgowy rażąco naruszył art. 325 k.p.c. i art. 477^14 § 2 k.p.c. • nie budzi wątpliwości i słusznie stała się rozstrzygającą co do sposobu rozumienia orzeczenia jako całości • nie każda sprzeczność między jednym z punktów sentencji wyroku a fragmentem treści jego uzasadnienia, musi stanowić na tle art. 325 k.p.c. o rażącym naruszeniu prawa procesowego
Skład orzekający
Elżbieta Karska
przewodniczący, sprawozdawca
Tomasz Demendecki
członek
Radosław Tomasz Jeż
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi nadzwyczajnej, zasady wiążącej mocy sentencji wyroku, a także ustalania podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w przypadku nieterminowej wpłaty składek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi nadzwyczajnej i interpretacji przepisów proceduralnych. Orzeczenie SN stanowi wytyczne dla oceny dopuszczalności i zasadności skarg nadzwyczajnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy skargi nadzwyczajnej, co jest instytucją budzącą zainteresowanie prawników. Pokazuje również, jak Sąd Najwyższy interpretuje granice kontroli nadzwyczajnej i znaczenie sentencji wyroku.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy sprzeczność w wyroku to powód do jego uchylenia?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.