II NSNc 28/24

Sąd Najwyższy2025-11-13
SNCywilnepostępowanie cywilneNiskanajwyższy
sąd najwyższyskarga nadzwyczajnazawieszenie postępowaniazdolność procesowaubezwłasnowolnienienakaz zapłatywekselkoszty procesu

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej z powodu ubezwłasnowolnienia pozwanej, co skutkuje utratą przez nią zdolności procesowej.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty w sprawie o zapłatę. W trakcie postępowania ujawniono, że pozwana została całkowicie ubezwłasnowolniona. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, utrata zdolności procesowej przez stronę stanowi podstawę do zawieszenia postępowania. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od prawomocnego nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej w 2014 roku. Nakaz ten dotyczył zapłaty kwoty 12 083,32 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Prokurator Generalny zaskarżył nakaz, argumentując naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej i praw konsumenta. W trakcie postępowania przed Sądem Najwyższym, na podstawie pisma Prokuratury Okręgowej w Gliwicach, ujawniono postanowienie Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 8 sierpnia 2025 r., które całkowicie ubezwłasnowolniło pozwaną W. P. Postanowienie to stało się prawomocne 19 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., który stanowi, że sąd zawiesza postępowanie w razie utraty przez stronę zdolności procesowej, uznał, że ubezwłasnowolnienie pozwanej stanowi podstawę do zawieszenia postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, utrata zdolności procesowej przez stronę stanowi podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., który wprost stanowi, że sąd zawiesza postępowanie w razie utraty przez stronę zdolności procesowej. W analizowanej sprawie pozwana została prawomocnie ubezwłasnowolniona, co oznacza utratę tej zdolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
P. S.A.spółkapowód
W. P.osoba_fizycznapozwana
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie utraty przez stronę zdolności procesowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

u.SN art. 95 § pkt 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 89 § § 1 i § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 115 § § 1 i 1a

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 388 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata zdolności procesowej przez pozwaną w wyniku ubezwłasnowolnienia.

Godne uwagi sformułowania

zawiesza postępowanie z uwagi na utratę przez W.P. zdolności procesowej wobec jej ubezwłasnowolnienia.

Skład orzekający

Grzegorz Pastuszko

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszenia postępowania w przypadku utraty zdolności procesowej przez stronę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezwłasnowolnienia pozwanej w kontekście skargi nadzwyczajnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy proceduralnej, pokazując, jak zdarzenia losowe (ubezwłasnowolnienie) wpływają na tok postępowania sądowego, zwłaszcza w tak specyficznej procedurze jak skarga nadzwyczajna.

Ubezwłasnowolnienie pozwanej wstrzymuje skargę nadzwyczajną w Sądzie Najwyższym.

Dane finansowe

WPS: 12 083,32 PLN

zapłata: 12 083,32 PLN

koszty procesu: 2569 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II NSNc 28/24
POSTANOWIENIE
Dnia 13 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Pastuszko
w sprawie z powództwa P. S.A. z siedzibą w W. (poprzednio P spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B.)
przeciwko W. P.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 listopada 2025 r.
na skutek skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z 4 lutego 2014 r., sygn. I Nc 515/14,
na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym zawiesza postępowanie z uwagi na utratę przez W.P. zdolności procesowej wobec jej ubezwłasnowolnienia.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla z 4 lutego 2014 r., I Nc 515/14, nakazał pozwanej W.  P., aby  zapłaciła na rzecz powoda P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (obecnie P. S.A. w W.) kwotę 12 083,32 zł z  ustawowymi odsetkami od
30  grudnia 2013 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2 569  zł tytułem kosztów procesu w tym kwotę 2 417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w  terminie dwóch tygodni od  doręczenia nakazu roszczenie na rzecz strony powodowej w całości wraz  z  kosztami, albo wniosła w tym terminie zarzuty. Zaskarżony nakaz zapłaty wobec niewniesienia przez pozwaną zarzutów stał się prawomocny 6 marca 2014  r.
W dniu 5 grudnia 2023 r. Prokurator Generalny (dalej: „skarżący”), na
podstawie art. 89 § 1 i § 2 w zw. z art. 115 § 1 i 1a u.SN, wniósł  do  Sądu
Najwyższego za pośrednictwem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej skargę nadzwyczajną od prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w  Bielsku-Białej z 4 lutego 2014 r., I Nc 515/14: „
z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, albowiem wydany nakaz zapłaty doprowadził do legalizacji nieuczciwych praktyk rynkowych i naruszył prawa pozwanej jako konsumenta wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i  kodeksu cywilnego oraz zaskarżone orzeczenie skutkuje utrzymaniem istnienia długu pozwanej w rozmiarze dotkliwie ingerującym w jej prawa majątkowe, a  w  szczególności w prawo własności chronione przez art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”,
zaskarżając go w całości.
W skardze tej na podstawie art. 91 § 1 oraz art. 95 pkt 1 u.SN i art. 388 § 1  k.p.c. w  zw.  z  art.  398
21
k.p.c., przy zastosowaniu art. 95 pkt 1 u.SN, skarżący wniósł o   uchylenie zaskarżonego nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i    przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bielsku-Białej z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o  kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej oraz o wstrzymanie nakazu zapłaty do czasu ukończenia postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną z uwagi na grożącą pozwanej niepowetowaną szkodę wynikającą z   prowadzonego przez
S.   K. - Komornika Sądowego przy    Sądzie Rejonowym w R .postępowania egzekucyjnego pod sygn. Km […].
Postanowieniem z 13 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej wstrzymał wykonanie prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z 4 lutego 2014 r. w sprawie I Nc 515/14 do czasu rozpoznania skargi nadzwyczajnej.
Pismem z 4 stycznia 2024, stanowiącym odpowiedź na skargę nadzwyczajną, powód wniósł o oddalenie skargi nadzwyczajnej oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu stanowiska nie zgodzono się z zarzutami skargi i nie podzielono argumentacji skarżącego.
Pismem z 29 października 2025 r. Prokuratura Okręgowa w Gliwicach złożyła do akt sprawy postanowienie Sądu Okręgowego w Rybniku z 8 sierpnia 2025 r. w  sprawie I Ns 287/23 którym to Sąd ubezwłasnowolnił całkowicie pozwaną (pkt 1). Postanowienie uprawomocniło się z dniem 19 sierpnia 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174
§ 1 pkt 1 k.p.c. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w  razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela.
W przedmiotowej sprawie pozwana
postanowieniem Sądu Okręgowego w Rybniku z 8 sierpnia 2025 r. w sprawie I Ns 287/23 została ubezwłasnowolniona całkowicie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na
podstawie art. 174 § 1 pkt  1 k.p.c. w zw. z art. 391 §  1 k.p.c. i art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN  zawiesza postępowanie z uwagi na utratę przez pozwaną zdolności procesowej będącej konsekwencją jej ubezwłasnowolnienia.
‎
[D.Z.]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI