II NSNc 233/24

Sąd Najwyższy2025-05-13
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga nadzwyczajnaSąd NajwyższyRzecznik Finansowyklauzule abuzywneprawo bankoweumowa kredytuochrona konsumentaprawo europejskieKonstytucja RP

Sąd Najwyższy odrzucił skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niespełnienia wymogu wykazania konieczności jej wniesienia dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Rzecznik Finansowy wniósł skargę nadzwyczajną od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie zasad Konstytucji RP, prawa międzynarodowego i europejskiego oraz przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących klauzul abuzywnych w umowie kredytu dewizowego. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że Rzecznik nie wykazał, iż wniesienie skargi było konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, co stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi nadzwyczajnej.

Rzecznik Finansowy, działając na rzecz Z.W., złożył skargę nadzwyczajną od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2021 r. (sygn. akt II Ca 2200/20). Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zasad Konstytucji RP, w tym zasady związania prawem międzynarodowym i pierwszeństwa prawa europejskiego, poprzez niezastosowanie Dyrektywy 93/13/EWG i nieuznanie abuzywności klauzul w umowie o kredyt dewizowy. Dodatkowo, zarzucono rażące naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 385¹ § 1 k.c. przez błędne uznanie, że konsument miał możliwość wyboru waluty spłaty, co miało wyłączyć abuzywność, oraz art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c. i art. 69 ust. 1 Prawa bankowego, poprzez błędne uznanie umowy za kredyt dewizowy i jej ważności mimo wyeliminowania klauzul abuzywnych. Rzecznik Finansowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 95 pkt 1 ustawy o Sądzie Najwyższym i przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, odrzucił skargę nadzwyczajną. Uzasadniono to niespełnieniem przez Rzecznika Finansowego podstawowego wymogu dopuszczalności skargi, jakim jest wykazanie konieczności jej wniesienia dla zapewnienia zgodności prawomocnych orzeczeń z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Brak wskazania tego elementu w petitum skargi skutkował jej odrzuceniem bez wzywania do uzupełnienia braków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, niespełnienie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi nadzwyczajnej ze względu na jej niedopuszczalność.

Uzasadnienie

Ustawa o Sądzie Najwyższym wymaga, aby skarga nadzwyczajna była wnoszona tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla zapewnienia zgodności prawomocnych orzeczeń z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Brak wykazania tej konieczności w petitum skargi czyni ją niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi nadzwyczajnej

Strona wygrywająca

Bank S.A. z siedzibą w W.

Strony

NazwaTypRola
Z.W.osoba_fizycznapowód
Bank S.A. z siedzibą w W.spółkapozwany
Rzecznik Finansowyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (11)

Główne

u.SN art. 89 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Skarga nadzwyczajna może być złożona tylko wówczas, gdy jest to konieczne dla zapewnienia zgodności prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych i wojskowych z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

u.SN art. 95 § pkt 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

W zakresie nieregulowanym przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym do skargi nadzwyczajnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga nadzwyczajna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, przytoczenie podstaw skargi i ich uzasadnienie, oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę kasacyjną m.in. z powodu jej niedopuszczalności.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący swobody umów.

Prawo bankowe art. 69 § 1

Ustawa Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu.

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada związania Rzeczypospolitej Polskiej prawem międzynarodowym.

Konstytucja RP art. 91 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący pierwszeństwa prawa europejskiego przed ustawami krajowymi.

Konstytucja RP art. 76

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący ochrony konsumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez Rzecznika Finansowego wymogu wykazania konieczności wniesienia skargi nadzwyczajnej dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Godne uwagi sformułowania

skarga nadzwyczajna podlegała odrzuceniu niespełnienie tego wymagania skutkuje odrzuceniem skargi ze względu na jej niedopuszczalność Skarga taka podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący-sprawozdawca

M.L.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi nadzwyczajnej i konieczność wykazania jej związku z zasadą demokratycznego państwa prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg nadzwyczajnych wnoszonych do Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego narzędzia prawnego, jakim jest skarga nadzwyczajna, i wyjaśnia kluczowe wymogi formalne jej dopuszczalności, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje również, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kontroli orzeczeń sądów niższych instancji w kontekście ochrony praworządności.

Skarga nadzwyczajna odrzucona. Sąd Najwyższy stawia jasne wymagania formalne.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II NSNc 233/24
POSTANOWIENIE
Dnia 13 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie z powództwa Z.W.
przeciwko Bank S.A. z siedzibą w W.
o zapłatę
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 13 maja 2025 r.
na skutek skargi nadzwyczajnej Rzecznika Finansowego od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. II Ca 2200/20
odrzuca skargę nadzwyczajną.
Maria Szczepaniec
M.L.
UZASADNIENIE
Rzecznik Finansowy (dalej: „skarżący”) na podstawie art. 89 § 1 i 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U z 2023 poz. 1093, dalej: „u.SN”), wniósł, na rzecz Powoda Z.W., skargę nadzwyczajną od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2021 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II Ca 2200/20. Skarżący zaskarżył powyższe orzeczenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1.
na podstawie art. 89 § 1 pkt 1 u.SN naruszenie zasad lub wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (tj. Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: „Konstytucja RP”), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: zasady związania prawem międzynarodowym oraz zasady pierwszeństwa prawa europejskiego przed ustawami krajowymi, określonych w art. 9 Konstytucji RP w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 76 Konstytucji RP poprzez nieuznanie abuzywności klauzul i niezastosowanie przepisów Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE. L. z 1993 r. Nr 95, str. 29 ze zm.: dalej: „dyrektywa 93/13"), tym samym niezapewnienie konsumentowi jako słabszej stronie stosunków cywilnoprawnych z przedsiębiorcą, właściwej ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, w tym nieuczciwymi warunkami umownymi;
2.
na podstawie art. 89 § 1 pkt 2 u.SN, rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.
art. 385
1
§ 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz.U1964.16.93 z późn. zm., dalej: „k.c.”) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w efekcie błędne uznanie, że abuzywność klauzul umowy o dewizowy kredyt mieszkaniowy/inwestorski nr E0078539 z dnia 15 grudnia 2008 r. (dalej: „umowa”) wyrażająca się w jednostronnym kształtowaniu przez bank tabeli kursów waluty obcej na potrzeby ustalania wysokości zobowiązania kredytobiorcy została wyłączona z tego powodu, że konsument miał możliwość wyboru waluty, w której spłacał kredyt, a zatem mógł uniknąć stosowania przewalutowania.
2.
art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 353
1
k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U.2002.72.665 z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:
1.
błędnym uznaniu, że zawarta przez strony umowa jest umową o kredyt dewizowy, w sytuacji, gdy zarówno wypłata kredytu jak i jego spłata następowała w walucie polskiej, a w konsekwencji także błędnym uznaniu, że przeliczenie wartości kredytu na złote polskie w celu jego wypłaty i spłaty nie było elementem przedmiotowo istotnym tej umowy;
2.
uznaniu ważności umowy, w sytuacji gdy po wyeliminowaniu z niej postanowień stanowiących klauzule abuzywne umowa ta nie może być dalej wykonywana.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Rzecznik Finansowy na podstawie art. 91 § 1 u.SN, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2021 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II Ca 2200/20, w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga nadzwyczajna podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 95 pkt 1 u.SN w zakresie nieregulowanym przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2024 poz. 1568 dalej: „k.p.c.”) dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 398
4
§ 2 k.p.c. oraz 398
9
k.p.c., określających obowiązek zamieszczenia w skardze wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia, a także instytucji tzw. przedsądu.
Wobec powyższego wymagania konstrukcyjne skargi nadzwyczajnej statuuje art. 398
4
§ 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem skarga nadzwyczajna powinna zawierać: (1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części; (2) przytoczenie podstaw skargi nadzwyczajnej i ich uzasadnienie; (3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Ponadto przesłanki dopuszczalności skargi nadzwyczajnej określają również przepisy art. 89-95 u.SN.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 89 § 1
in principio
u.SN, skarga nadzwyczajna może być złożona tylko wówczas „jeżeli jest to konieczne dla zapewniania zgodności prawomocnych orzeczeń
sądów powszechnych i
wojskowych z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej”. Od podmiotu wnoszącego skargę nadzwyczajną, zgodnie z u.SN wymaga się, by wskazał w niej na zmaterializowanie się jednego z uchybień prawnych, o których mowa w pkt 1-3 przepisu art. 89 § 1 u.SN.
Podstawowy warunek dopuszczalności skargi nadzwyczajnej opisany w art. 89 § 1
in principio
u.SN powinien być rozumiany jako wymóg wykazania przez podmiot wnoszący skargę nadzwyczajną uchybienia w postaci niezgodności zaskarżonego orzeczenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (naruszenia przez zaskarżone orzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej), uzupełnionego o wskazanie zmaterializowania się jednego (lub więcej) spośród uchybień stypizowanych w pkt 1-3 § 1 art. 89 u.SN.
W
petitum
skargi Rzecznik Finansowy nie wskazał, iż wystąpienie ze skargą nadzwyczajną jest konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Niespełnienie tego wymagania skutkuje odrzuceniem skargi ze względu na jej niedopuszczalność. Skarga taka podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 95 pkt 1 u.SN w zw. z art. 398
6
§ 3 k.p.c. oraz art. 89 § 1
in
principio
u.SN odrzucił skargę nadzwyczajną.
Maria Szczepaniec
‎
M.L.
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI