Orzeczenie · 2025-05-13

II NSNc 233/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-05-13
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga nadzwyczajnaSąd NajwyższyRzecznik Finansowyklauzule abuzywneprawo bankoweumowa kredytuochrona konsumentaprawo europejskieKonstytucja RP

Rzecznik Finansowy, działając na rzecz Z.W., złożył skargę nadzwyczajną od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2021 r. (sygn. akt II Ca 2200/20). Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zasad Konstytucji RP, w tym zasady związania prawem międzynarodowym i pierwszeństwa prawa europejskiego, poprzez niezastosowanie Dyrektywy 93/13/EWG i nieuznanie abuzywności klauzul w umowie o kredyt dewizowy. Dodatkowo, zarzucono rażące naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 385¹ § 1 k.c. przez błędne uznanie, że konsument miał możliwość wyboru waluty spłaty, co miało wyłączyć abuzywność, oraz art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 353¹ k.c. i art. 69 ust. 1 Prawa bankowego, poprzez błędne uznanie umowy za kredyt dewizowy i jej ważności mimo wyeliminowania klauzul abuzywnych. Rzecznik Finansowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 95 pkt 1 ustawy o Sądzie Najwyższym i przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, odrzucił skargę nadzwyczajną. Uzasadniono to niespełnieniem przez Rzecznika Finansowego podstawowego wymogu dopuszczalności skargi, jakim jest wykazanie konieczności jej wniesienia dla zapewnienia zgodności prawomocnych orzeczeń z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Brak wskazania tego elementu w petitum skargi skutkował jej odrzuceniem bez wzywania do uzupełnienia braków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi nadzwyczajnej i konieczność wykazania jej związku z zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie skarg nadzwyczajnych wnoszonych do Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy niespełnienie przez Rzecznika Finansowego wymogu wykazania konieczności wniesienia skargi nadzwyczajnej dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej skutkuje odrzuceniem skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niespełnienie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi nadzwyczajnej ze względu na jej niedopuszczalność.

Uzasadnienie

Ustawa o Sądzie Najwyższym wymaga, aby skarga nadzwyczajna była wnoszona tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla zapewnienia zgodności prawomocnych orzeczeń z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Brak wykazania tej konieczności w petitum skargi czyni ją niedopuszczalną.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (abuzywność klauzul, nieważność umowy) mogą być skuteczne w skardze nadzwyczajnej, jeśli nie wykazano konieczności jej wniesienia dla ochrony zasad państwa prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nawet jeśli zarzuty dotyczące prawa materialnego są zasadne, nie wpływają na dopuszczalność skargi, jeśli nie spełniono podstawowego wymogu formalnego, jakim jest wykazanie konieczności jej wniesienia dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę nadzwyczajną z przyczyn formalnych, nie odnosząc się do meritum zarzutów Rzecznika Finansowego dotyczących abuzywności klauzul i naruszenia prawa materialnego. Podstawowym warunkiem dopuszczalności skargi jest wykazanie jej konieczności dla ochrony zasad państwa prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi nadzwyczajnej
Strona wygrywająca
Bank S.A. z siedzibą w W.

Strony

NazwaTypRola
Z.W.osoba_fizycznapowód
Bank S.A. z siedzibą w W.spółkapozwany
Rzecznik Finansowyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (11)

Główne

u.SN art. 89 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Skarga nadzwyczajna może być złożona tylko wówczas, gdy jest to konieczne dla zapewnienia zgodności prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych i wojskowych z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

u.SN art. 95 § pkt 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

W zakresie nieregulowanym przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym do skargi nadzwyczajnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga nadzwyczajna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, przytoczenie podstaw skargi i ich uzasadnienie, oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca skargę kasacyjną m.in. z powodu jej niedopuszczalności.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący swobody umów.

Prawo bankowe art. 69 § 1

Ustawa Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu.

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada związania Rzeczypospolitej Polskiej prawem międzynarodowym.

Konstytucja RP art. 91 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący pierwszeństwa prawa europejskiego przed ustawami krajowymi.

Konstytucja RP art. 76

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący ochrony konsumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez Rzecznika Finansowego wymogu wykazania konieczności wniesienia skargi nadzwyczajnej dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Godne uwagi sformułowania

skarga nadzwyczajna podlegała odrzuceniu • niespełnienie tego wymagania skutkuje odrzuceniem skargi ze względu na jej niedopuszczalność • Skarga taka podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący-sprawozdawca

M.L.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi nadzwyczajnej i konieczność wykazania jej związku z zasadą demokratycznego państwa prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg nadzwyczajnych wnoszonych do Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego narzędzia prawnego, jakim jest skarga nadzwyczajna, i wyjaśnia kluczowe wymogi formalne jej dopuszczalności, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje również, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kontroli orzeczeń sądów niższych instancji w kontekście ochrony praworządności.

Skarga nadzwyczajna odrzucona. Sąd Najwyższy stawia jasne wymagania formalne.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst