II NSNc 230/23

SN
II NSNc 230/23
POSTANOWIENIE
Dnia 17 sierpnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Żmij
w sprawie z wniosku A.M.
z udziałem J.K. i Prokuratora Okręgowego w Lublinie oraz Rzecznika Praw Dziecka
o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej
‎
pod opieką za granicę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 sierpnia 2023 r.,
na skutek skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego od prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I ACa 422/20,
1.
odrzuca skargę nadzwyczajną;
2.
znosi wzajemnie między uczestnikami koszty postępowania przed Sądem Najwyższym wywołane wniesioną skargą nadzwyczajną
.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 8 grudnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie I ACa 422/20 z wniosku A.M. z udziałem J.K. i
prokuratora o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub
pozostającej pod opieką za granicę na skutek apelacji wnioskodawcy od  postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z 9 lipca 2020 r., sygn. akt III Ns 45/19 (pkt I) zmienił punkt pierwszy zaskarżonego postanowienia i nakazał powrót małoletnich S.M. i E.M. do I. w terminie 14 dni od
daty uprawomocnienia się niniejszego postanowienia; (pkt II) oddalił apelację w
pozostałym zakresie; (pkt III) ustalił, że wnioskodawca i uczestniczka ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie; oraz (pkt IV) przyznał na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenie za reprezentowanie wnioskodawcy w postępowaniu apelacyjnym.
Prokurator Generalny skargą nadzwyczajną z 28 czerwca 2022 r. zaskarżył prawomocne postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I ACa 422/20 w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o oddalenie wniosku o nakazanie powrotu małoletniej S.M. i E.M. do I.
Uczestniczka postępowania w odpowiedzi na skargę nadzwyczajną z
25
października 2022 r. poparła i przyłączyła się w całości do stanowiska Prokuratora Generalnego.
Wnioskodawca w odpowiedzi na skargę nadzwyczajną z 24 stycznia 2023 r. wniósł o pozostawienie skargi nadzwyczajnej bez rozpoznania, alternatywnie oddalenie skargi nadzwyczajnej w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga nadzwyczajna podlegała odrzuceniu.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst  jedn.  Dz.U.  2021, poz. 154 ze zm., dalej: „u.s.n.”) w art. 89 i następnych, wprowadziła oraz uregulowała nowy, nadzwyczajny środek zaskarżenia, mający
zapewnić zgodność z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Zgodnie z art. 95 pkt 1 u.s.n. w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje  się w zakresie spraw cywilnych – przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964
r. – Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 398
4
§ 2 oraz art. 398
9
k.p.c.
Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym nie regulują warunków formalnych skargi nadzwyczajnej, dlatego też należy zastosować w tym zakresie regulacje zawarte w Kodeksie postępowania cywilnego.
Zgodnie z art. 398
4
§ 1 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (a zatem także skargi nadzwyczajnej) należy m.in. oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w  całości czy w części (pkt 1), a także sformułowanie wniosku o uchylenie lub
uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3).
W poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego skardze nadzwyczajnej Prokurator Generalny zaskarżył postanowienie sądu apelacyjnego w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez   oddalenie wniosku o nakazanie powrotu małoletnich do I. Wniosek
taki uznać należy za wadliwy i niespełniający wymogu z art. 398
4
§ 1 pkt 3 k.p.c.
Skarżący nie sformułował poprawnie wniosku. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz oddalenia wniosku o  nakazanie powrotu małoletniej S.M. i E.M. do I. Rzecz   jednak w tym, że zaskarżonym skargą nadzwyczajną orzeczeniem jest    postanowienie Sądu Apelacyjnego wydane na skutek apelacji. Skoro
Sąd
pierwszej instancji oddalił wniosek o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką za granicę, a
Sąd
Apelacyjny zmienił zaskarżone apelacją orzeczenie w ten sposób, że
nakazał powrót dzieci uczestników do I. to, Prokurator Generalny winien domagać się oddalenia apelacji wnioskodawcy. Z tych wszystkich względów wniosek kasacyjny jest wewnętrznie sprzeczny i wadliwy (postanowienia Sądu  Najwyższego z 14 grudnia 2022 r., I CSK 5664/22; z 18 maja 2023 r., II CSKP 1087/22).
Wskazać należy także na inne mankamenty skargi nadzwyczajnej sporządzonej przez Prokuratora Generalnego. Uprawniony do wniesienia skargi zaskarżył całość orzeczenia, przy czym z uzasadnienia skargi nadzwyczajnej wynika, że skarżący kwestionuje jedynie jego punkt pierwszy. Uzasadnienie  skargi  nadzwyczajnej milczy także co do interesu w zaskarżeniu pkt II postanowienia Sądu Apelacyjnego, wszak korzystnego dla uczestniczki jak  i  zbieżnego ze stanowiskiem Prokuratora Generalnego, nie wiadomo też z jakich przyczyn skarżący domaga się zmiany pkt III i IV orzekającego o kosztach postępowania apelacyjnego, które to orzeczenie nie krzywdzi w żadnym stopniu uczestników postępowania przed Sądem drugiej instancji, jak również z jakich przyczyn Prokurator Generalny wnosi o pozbawienie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu za wykonaną przez niego pracę. Podkreślenia wymaga, że w zwykłym postępowaniu kasacyjnym, skarga sporządzona w powyższy sposób podlegałaby odrzuceniu
a limine
z uwagi na brak interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia, tj. tzw.
gravamen
.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 95 pkt 1 u.s.n. w zw. z art. 398
6
§ 3 k.p.c. odrzucił skargę nadzwyczajną.
O wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398
18
k.p.c. w
zw.
z
art. 13 § 2 k.p.c., zgodnie z którym w razie wniesienia skargi kasacyjnej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka koszty procesu w postępowaniu kasacyjnym podlegają wzajemnemu zniesieniu. Powołany przepis z mocy art. 95 pkt 1 u.s.n. stosuje się również do postępowania w sprawie skargi nadzwyczajnej.
(P.S.)
[ał]