Orzeczenie · 2025-04-10

II NSNc 223/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-04-10
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga nadzwyczajnaograniczenie odpowiedzialnościhipotekasprostowanie wyrokukpcsąd najwyższyrzecznik praw obywatelskich

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 6 marca 2013 r. (sygn. akt I C 1680/12), który zasądził od pozwanego „R.” sp. z o.o. kwotę 40 851,65 CHF na rzecz Banku S.A., zastrzegając pozwanemu prawo do ograniczenia odpowiedzialności do wartości wskazanej nieruchomości. RPO zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 319 k.p.c., wskazując, że ograniczenie odpowiedzialności powinno być określone do wysokości ustanowionych hipotek, a nie do wartości nieruchomości. W trakcie postępowania przed Sądem Najwyższym, nabywca wierzytelności (Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności) oraz pozwany „R.” sp. z o.o. zgodzili się z argumentacją RPO i wnieśli o sprostowanie wyroku sądu niższej instancji w zakresie zastrzeżenia ograniczenia odpowiedzialności. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko stron, że sprawa może zostać rozwiązana poprzez sprostowanie wyroku w trybie art. 350 § 1 k.p.c. (które nie jest ograniczone w czasie), uznał, iż wniesienie skargi nadzwyczajnej było nieuzasadnione. W konsekwencji, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie ze skargi nadzwyczajnej i zniósł wzajemnie koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w sprawach, w których wadliwe orzeczenie można naprawić w trybie sprostowania, a także interpretacja art. 319 k.p.c. w kontekście zabezpieczeń hipotecznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strony zgadzają się na sprostowanie wyroku i nie ma potrzeby ingerencji skargą nadzwyczajną.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga nadzwyczajna jest właściwym środkiem prawnym do kwestionowania zastrzeżenia ograniczenia odpowiedzialności pozwanego do wartości nieruchomości, gdy możliwe jest sprostowanie wyroku sądu niższej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nadzwyczajna nie jest właściwym środkiem, gdy wadliwe zastrzeżenie w wyroku może zostać sprostowane w trybie art. 350 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że możliwość sprostowania oczywistej omyłki w wyroku sądu powszechnego, zgodnie z art. 350 § 1 k.p.c., wyłącza potrzebę stosowania nadzwyczajnych środków zaskarżenia, takich jak skarga nadzwyczajna, w celu naprawienia tej wadliwości.

Jak prawidłowo powinno być sformułowane zastrzeżenie ograniczenia odpowiedzialności pozwanego do wartości nieruchomości w świetle art. 319 k.p.c. i zabezpieczenia hipotecznego?

Odpowiedź sądu

Ograniczenie odpowiedzialności powinno być precyzyjnie określone do wysokości ustanowionych hipotek.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 319 k.p.c. pozwala na ograniczenie odpowiedzialności dłużnika rzeczowego, a w przypadku zabezpieczenia kredytu hipotekami, ograniczenie to powinno odnosić się do wysokości tych hipotek, a nie do wartości całej nieruchomości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Bank S.A. w W.spółkapowód (poprzednik prawny)
Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności z siedzibą w W.spółkanastępca prawny powoda
R. sp. z o.o. w W.spółkapozwany
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca (skarga nadzwyczajna)

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 319

Kodeks postępowania cywilnego

Instrument procesowy realizacji ograniczonej odpowiedzialności dłużnika rzeczowego, pozwalający na uwzględnienie powództwa z zastrzeżeniem pozwanemu prawa do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.

k.p.c. art. 350 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić także po uprawomocnieniu się wadliwie zredagowanego orzeczenia.

Pomocnicze

ustawa o SN art. 91 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wniesienie skargi nadzwyczajnej zasadniczo ma na celu uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

ustawa o SN art. 398 § 18

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis dotyczący kosztów postępowania w sprawach ze skargi nadzwyczajnej.

k.p.c. art. 192 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje wstąpienie nabywcy wierzytelności do postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość sprostowania wyroku sądu niższej instancji w trybie art. 350 § 1 k.p.c. wyłącza potrzebę stosowania skargi nadzwyczajnej. • Wadliwe zastrzeżenie ograniczenia odpowiedzialności pozwanego do wartości nieruchomości, zamiast do wysokości hipotek, jest oczywistą omyłką podlegającą sprostowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie wywołane skargą nadzwyczajną podlega umorzeniu. • Wniesienie skargi nadzwyczajnej zasadniczo ma na celu uchylenie zaskarżonego orzeczenia. • Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. • Sprostowanie nie jest ograniczone w czasie, a zatem może nastąpić także po uprawomocnieniu się wadliwie zredagowanego orzeczenia.

Skład orzekający

Paweł Czubik

przewodniczący, sprawozdawca

Elżbieta Karska

członek

Radosław Tomasz Jeż

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach, w których wadliwe orzeczenie można naprawić w trybie sprostowania, a także interpretacja art. 319 k.p.c. w kontekście zabezpieczeń hipotecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strony zgadzają się na sprostowanie wyroku i nie ma potrzeby ingerencji skargą nadzwyczajną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sądy mogą wykorzystywać prostsze procedury (sprostowanie wyroku) do naprawiania błędów, zamiast angażować nadzwyczajne środki zaskarżenia, co jest istotne z perspektywy efektywności postępowania.

Błąd w wyroku? Nie zawsze potrzebna skarga nadzwyczajna – Sąd Najwyższy wskazuje prostsze rozwiązanie.

Dane finansowe

WPS: 40 851,65 CHF

zasądzona kwota: 40 851,65 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst