Orzeczenie · 2026-05-07

II NSNc 221/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-07
SNinnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga nadzwyczajnaSąd NajwyższyTSUEETPCzlojalna współpracaniewykonanie orzeczeńzawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniazmiany legislacyjne

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 23 października 2024 r. zawiesił postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej Rzecznika Finansowego od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu, opierając się na art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam. Powodem zawieszenia była konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych, które miały usunąć wady procesowe wskazane w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sygn. C-718/21) oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (skarga nr 50849/21). Sąd Najwyższy stwierdził, że wobec naruszającego zasadę lojalnej współpracy niewykonania przez ustawodawcę tych orzeczeń w zakreślonych terminach, postępowanie powinno zostać podjęte. Podkreślono, że podstawą funkcjonowania UE jest wzajemne zaufanie i przestrzeganie prawa UE, co wynika z zasady lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TUE). Sąd wskazał również na wcześniejsze działania sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, którzy powstrzymywali się od orzekania, aby umożliwić ustawodawcy dostosowanie prawa. Po wydaniu wspomnianych wyroków TSUE i ETPCz, Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał na potrzebę zmian legislacyjnych. Wobec braku wiarygodnych informacji o perspektywie wprowadzenia wymaganych zmian, dalsze oczekiwanie uznano za niecelowe, co uzasadnia podjęcie postępowania na podstawie art. 180 k.p.c. § 1 pkt 4 k.p.c. per analogiam.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji niewykonania przez ustawodawcę orzeczeń TSUE i ETPCz oraz naruszenia zasady lojalnej współpracy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z orzecznictwem europejskim i polskim prawem procesowym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy naruszenie zasady lojalnej współpracy przez ustawodawcę w związku z niewykonaniem orzeczeń TSUE i ETPCz uzasadnia podjęcie zawieszonego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasady lojalnej współpracy przez ustawodawcę w związku z niewykonaniem orzeczeń TSUE i ETPCz uzasadnia podjęcie zawieszonego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wobec niewykonania przez ustawodawcę orzeczeń TSUE i ETPCz w zakreślonych terminach, co stanowi naruszenie zasady lojalnej współpracy, dalsze oczekiwanie na zmiany legislacyjne jest niecelowe i może prowadzić do naruszenia innych obowiązków prawnych. Rzetelne rozpoznanie sprawy powinno nastąpić w rozsądnym terminie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Podjęcie zawieszonego postępowania

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznapowód
P. spółka akcyjna w W.spółkapozwany
Rzecznik Finansowyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (3)

Pomocnicze

k.p.c. art. 177 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

per analogiam

k.p.c. art. 180 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

pkt 4 per analogiam

TUE art. 4 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

zasada lojalnej współpracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady lojalnej współpracy przez ustawodawcę w związku z niewykonaniem orzeczeń TSUE i ETPCz. • Konieczność zapewnienia rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. • Niecelowość dalszego oczekiwania na zmiany legislacyjne.

Godne uwagi sformułowania

naruszającego zasadę lojalnej współpracy, niewykonania przez ustawodawcę wyżej wskazanych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, postępowanie w sprawie należało podjąć. • Państwa Członkowskie zapewniają na swym terytorium stosowanie i poszanowanie prawa Unii oraz podejmują w tym celu środki służące zapewnieniu wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii. • Rzetelne rozpoznanie sprawy powinno bowiem następować w rozsądnym terminie.

Skład orzekający

Grzegorz Żmij

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji niewykonania przez ustawodawcę orzeczeń TSUE i ETPCz oraz naruszenia zasady lojalnej współpracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z orzecznictwem europejskim i polskim prawem procesowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z praworządnością, lojalną współpracą państw członkowskich UE oraz wpływem orzecznictwa europejskiego na polski system prawny, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

Sąd Najwyższy wznawia sprawę po latach: Ustawodawca zignorował wyroki UE, teraz zapadnie decyzja.

Zdanie odrębne

Grzegorz Żmij

Sędzia Grzegorz Żmij złożył zdanie odrębne do uchwał i uzasadnień składu połączonych Izb Sądu Najwyższego, wskazując na potrzebę zmian legislacyjnych w celu wykonania wyroków TSUE i ETPCz.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst