II NSNc 202/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o wyłączenie sędziów SN Krzysztofa Wiaka i Mirosława Sadowskiego od orzekania w sprawie ze skargi nadzwyczajnej II NSNc 202/24. Rzecznik argumentował, że wyrok TSUE z 4 września 2025 r. (C-225/22) oraz okoliczności powołania wskazanych sędziów na podstawie uchwały KRS z 28 sierpnia 2018 r., której wykonanie zostało wstrzymane, rodzą wysokie ryzyko uznania przyszłego orzeczenia SN za niebyłe. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając go za bezzasadny. Podkreślono, że wyrok TSUE nie miał zastosowania do rozpoznawanej sprawy, a kwestia powołania sędziów SN leży w kompetencji Prezydenta RP i nie może być kwestionowana w postępowaniu o wyłączenie sędziego. Sąd uznał również, że wniosek Rzecznika stanowił nadużycie prawa procesowego (art. 41 k.p.c.) i naruszenie dobrych obyczajów (art. 3 k.p.c.), ponieważ był oparty na abstrakcyjnych przesłankach, nie miał związku z meritum sprawy i służył jedynie opóźnieniu postępowania. Sąd zaznaczył, że polskie sądy są związane obowiązującym stanem prawnym i nie mogą orzekać na podstawie interpretacji wyroków TSUE, które nie zostały implementowane do polskiego porządku prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności i merytorycznego rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sprawach ze skargi nadzwyczajnej, a także kwalifikowanie takich wniosków jako nadużycia prawa procesowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku RPO o wyłączenie sędziów SN w kontekście skargi nadzwyczajnej i orzecznictwa TSUE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na okolicznościach powołania sędziego i wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, może być podstawą do wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi nadzwyczajnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek jest bezzasadny i stanowi nadużycie prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TSUE nie miał zastosowania do rozpoznawanej sprawy, a kwestia powołania sędziów leży w kompetencji Prezydenta RP. Wniosek RPO został uznany za bezzasadny i stanowiący nadużycie prawa procesowego, ponieważ nie wykazał konkretnych podstaw do wyłączenia sędziów i służył jedynie opóźnieniu postępowania.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego złożony w postępowaniu incydentalnym w ramach skargi nadzwyczajnej podlega rygorom proceduralnym Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o wyłączenie sędziego jest postępowaniem incydentalnym podlegającym przepisom k.p.c., a jego dopuszczalność nie jest ograniczana konstytucyjnie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o wyłączenie sędziego ma samodzielny byt procesowy i podlega przepisom k.p.c. Dopuszczalność takiego wniosku jest związana z możliwością zbadania jego zasadności, a nie z zakazem drogi sądowej.
Czy okoliczności powołania sędziego Sądu Najwyższego, w tym uchwały KRS i postanowienia NSA, mogą stanowić wyłączną podstawę do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 29 § 4 u.SN, okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że akty powołania sędziów SN przez Prezydenta RP są wiążące, a ocena ich zgodności z prawem nie leży w kompetencji SN w postępowaniu o wyłączenie sędziego. Wniosek RPO został uznany za próbę zakwestionowania aktu urzędowego Prezydenta RP, co wykracza poza ramy postępowania o wyłączenie sędziego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S.A. | spółka | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 50 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 48
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 4 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz nadużywania prawa procesowego.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada dobrych obyczajów.
u.SN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 95 § ust. 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu i rzetelnego procesu.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezawisłość sędziowska i podleganie tylko Konstytucji i ustawom.
Konstytucja RP art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezależność władzy sądowniczej.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 44 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego nie może być podstawą do kwestionowania aktu powołania sędziego przez Prezydenta RP. • Wyrok TSUE nie miał zastosowania do rozpoznawanej sprawy i nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. • Wniosek RPO stanowił nadużycie prawa procesowego i naruszenie dobrych obyczajów, służąc jedynie opóźnieniu postępowania. • Polskie sądy są związane obowiązującym stanem prawnym i nie mogą orzekać na podstawie interpretacji wyroków TSUE, które nie zostały implementowane.
Odrzucone argumenty
Ryzyko uznania przyszłego orzeczenia SN za niebyłe z powodu sposobu powołania sędziów. • Wyrok TSUE wprowadził nowość orzeczniczą, która powinna być uwzględniona przy ocenie bezstronności sędziów. • Obowiązek RPO do podjęcia wszelkich czynności procesowych minimalizujących ryzyko naruszenia pewności prawa.
Godne uwagi sformułowania
instytucja wyłączenia sędziego jest trwale ugruntowana w polskich procedurach • bezstronność jest uznawana za jedną z podstawowych wartości charakteryzujących sądowe rozstrzyganie sporów • nie można zgodzić się z twierdzeniem Rzecznika Praw Obywatelskich, jakoby wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 4 września 2025 r. wprowadził nowość • wniosek o wyłączenie sędziego w tej sprawie lub też w każdej innej sprawie cywilnej, który oparty jest na przesłance związanej z okolicznościami powołania sędziego, wyrażonymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 4 września 2025 r., służy innym celom niż uzyskanie ochrony praw podmiotowych i tym samym jest to korzystanie z uprawnienia procesowego w sposób obiektywnie sprzeczny z treścią przepisów procesowych
Skład orzekający
Elżbieta Karska
przewodniczący
Krzysztof Wiak
członek
Mirosław Sadowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i merytorycznego rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sprawach ze skargi nadzwyczajnej, a także kwalifikowanie takich wniosków jako nadużycia prawa procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku RPO o wyłączenie sędziów SN w kontekście skargi nadzwyczajnej i orzecznictwa TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i relacji między prawem krajowym a unijnym, a także roli Rzecznika Praw Obywatelskich w kontekście skargi nadzwyczajnej. Jest to temat o dużym znaczeniu dla prawników i obywateli.
“Sąd Najwyższy: Wniosek RPO o wyłączenie sędziów bezzasadny i nadużyciem prawa procesowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.