Orzeczenie · 2026-05-05

II NSNc 141/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-05
SNinnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga nadzwyczajnaSąd NajwyższyProkurator Generalnyprawomocnośćuprawnienie do wniesienia skargiPrawo o prokuraturzePrezydent RPKancelaria Prezydenta RPPrezes Rady Ministrówprocedura powołania

Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 5 lutego 2024 r. w sprawie o zapłatę. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, zwrócił się do Prokuratora Generalnego o przesłanie odpisu opinii Prezydenta RP w zakresie powołania J. Bilewicza na Zastępcę Prokuratora Generalnego, wymaganej przez Prawo o prokuraturze. W odpowiedzi prokurator J. Bilewicz przedłożył dokumenty dotyczące jego powołania, jednakże brakowało opinii Prezydenta RP. Sąd Najwyższy uznał, że brak opinii Prezydenta RP stanowi o nieprawidłowym umocowaniu J. Bilewicza do podpisania skargi nadzwyczajnej, co skutkowało jej odrzuceniem. Sąd podkreślił, że obligatoryjność uzyskania opinii Prezydenta RP wynika z przepisów prawa i nie może być interpretowana inaczej, nawet w świetle wcześniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego. Dodatkowo, sąd odniósł się do kwestii delegacji prokuratora J. Bilewicza do Ministerstwa Sprawiedliwości, wskazując na brak podstaw prawnych do objęcia przez niego funkcji p.o. Prokuratora Krajowego. W konsekwencji, skarga nadzwyczajna została odrzucona jako wniesiona przez osobę nieuprawnioną, a koszty postępowania zniesiono wzajemnie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących powoływania zastępców Prokuratora Generalnego, wymogów formalnych skargi nadzwyczajnej oraz zasady legalizmu w działaniu organów władzy publicznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku opinii Prezydenta RP przy powołaniu zastępcy PG oraz kwestii delegacji prokuratora. Może być stosowane do oceny ważności innych czynności procesowych dokonanych przez osoby o wątpliwym umocowaniu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga nadzwyczajna wniesiona przez Zastępcę Prokuratora Generalnego jest skuteczna, jeśli jego powołanie nie zostało poprzedzone uzyskaniem opinii Prezydenta RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nadzwyczajna jest nieskuteczna, ponieważ została wniesiona przez osobę nieposiadającą wymaganego umocowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uzyskanie opinii Prezydenta RP jest obligatoryjnym elementem procedury powołania Zastępcy Prokuratora Generalnego. Brak tej opinii oznacza, że osoba pełniąca tę funkcję nie ma prawidłowego umocowania do wniesienia skargi nadzwyczajnej, co skutkuje jej odrzuceniem.

Jak należy interpretować przepis art. 14 § 1 Prawa o prokuraturze w kontekście powołania Zastępcy Prokuratora Generalnego, gdy Prezydent RP nie przedstawił opinii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy w obecnym składzie odrzucił interpretację, zgodnie z którą brak opinii Prezydenta RP może być traktowany jako spełnienie warunku powołania. Podkreślono, że brak opinii oznacza brak prawidłowego umocowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że interpretacja, iż brak opinii Prezydenta RP może być traktowany jako spełnienie warunku powołania, narusza zasady wykładni i logiki oraz dyrektywę legalizmu. Organ władzy publicznej musi działać na podstawie i w granicach prawa, a brak obligatoryjnej opinii uniemożliwia skuteczne powołanie.

Jaki jest status prawny prokuratora J. Bilewicza, który przebywa na delegacji w Ministerstwie Sprawiedliwości, a następnie objął funkcję p.o. Prokuratora Krajowego?

Odpowiedź sądu

Objęcie funkcji p.o. Prokuratora Krajowego przez J. Bilewicza było pozbawione podstaw faktycznych i prawnych, gdyż przebywał on na delegacji w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił zapatrywania z innego orzeczenia, wskazując, że J. Bilewicz nie został odwołany z delegacji do Ministerstwa Sprawiedliwości, co uniemożliwiało mu objęcie funkcji w Prokuraturze Krajowej. Jego obecność w strukturach Ministerstwa Sprawiedliwości czyniła objęcie funkcji p.o. Prokuratora Krajowego nielegalnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi nadzwyczajnej
Strona wygrywająca
brak (skarga odrzucona)

Strony

NazwaTypRola
Bank S.A.spółkapowód
G. Ż. (następca prawny M. Ż.)osoba_fizycznapozwany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (9)

Główne

ustawa o SN art. 89 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej.

p.p. art. 14 § § 1

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Reguluje procedurę powoływania i odwoływania Zastępców Prokuratora Generalnego, w tym wymóg uzyskania opinii Prezydenta RP.

Pomocnicze

ustawa o SN art. 95 § pkt 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej w sprawach cywilnych.

ustawa o SN art. 398 § 18

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Reguluje kwestię kosztów postępowania w sprawach skargi nadzwyczajnej.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki odrzucenia skargi kasacyjnej (stosowanej do skargi nadzwyczajnej).

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymagania formalne skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie dotyczące skargi kasacyjnej.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada legalizmu – organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

p.p. art. 107 § § 3

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Obowiązek odwołania z delegacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nadzwyczajna została wniesiona przez osobę nieuprawnioną z powodu braku wymaganej opinii Prezydenta RP przy powołaniu na stanowisko Zastępcy Prokuratora Generalnego. • Przepis art. 14 § 1 Prawa o prokuraturze wymaga uzyskania opinii Prezydenta RP, a jej brak uniemożliwia skuteczne powołanie i działanie.

Godne uwagi sformułowania

skarga nadzwyczajna podlega odrzuceniu wobec wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną • obligatoryjnym elementem procedury powołania zastępcy Prokuratora Generalnego jest każdorazowe uzyskanie opinii Prezydenta RP • wszelkie inne interpretacje (...) naruszają podstawowe zasady wykładni i logiki, a przede wszystkim uderzają w jedną z naczelnych zasad konstytucyjnych, tj. dyrektywę legalizmu • sprawuje on ten urząd bez prawidłowego umocowania, a więc w istocie nielegalnie • objęcie przez prokuratora Jacka Bilewicza funkcji p.o. Prokuratora Krajowego w dniu 12 stycznia 2024 r. było pozbawione podstaw faktycznych i prawnych

Skład orzekający

Paweł Czubik

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powoływania zastępców Prokuratora Generalnego, wymogów formalnych skargi nadzwyczajnej oraz zasady legalizmu w działaniu organów władzy publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku opinii Prezydenta RP przy powołaniu zastępcy PG oraz kwestii delegacji prokuratora. Może być stosowane do oceny ważności innych czynności procesowych dokonanych przez osoby o wątpliwym umocowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z funkcjonowaniem Prokuratury Generalnej i Sądu Najwyższego, a także interpretacji przepisów konstytucyjnych i ustawowych, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.

Sąd Najwyższy odrzuca skargę Prokuratora Generalnego. Kluczowa opinia Prezydenta RP okazała się decydująca.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst