II NSNc 120/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę nadzwyczajną z powodu braku korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem o uchylenie orzeczenia.
Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczącego nakazania powrotu dziecka. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, ponieważ zakres zaskarżenia (całość postanowienia) nie był zgodny z wnioskiem o uchylenie tylko jego części. Koszty postępowania zostały wzajemnie zniesione.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną wniesioną przez Prokuratora Generalnego od prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I ACa 115/20), które dotyczyło nakazania powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką za granicą. Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku. Prokurator Generalny zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego w całości, jednak wniósł o uchylenie jedynie jego punktu pierwszego. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nadzwyczajna nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie postępowania cywilnego, stosowanych do skargi kasacyjnej na mocy ustawy o Sądzie Najwyższym. Kluczowym brakiem była niespójność między zakresem zaskarżenia a zakresem wniosku o uchylenie orzeczenia. Zgodnie z art. 398^4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c., wymagana jest ścisła korelacja między tymi elementami, a jej brak skutkuje odrzuceniem skargi. W związku z tym, Sąd Najwyższy odrzucił skargę nadzwyczajną na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy o Sądzie Najwyższym w związku z przepisami k.p.c. dotyczącymi skargi kasacyjnej. Koszty postępowania związane ze skargą nadzwyczajną zostały wzajemnie zniesione, zgodnie z art. 398^18 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., co stanowi wyjątek od ogólnych zasad rozstrzygania o kosztach w przypadku skarg wniesionych przez Prokuratora Generalnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga nadzwyczajna, w której zakres zaskarżenia nie jest skorelowany z wnioskiem o uchylenie lub zmianę orzeczenia, nie spełnia wymogów formalnych i podlega odrzuceniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.c. dotyczące skargi kasacyjnej (stosowane do skargi nadzwyczajnej na mocy ustawy o SN) wskazał, że wymagana jest ścisła korelacja między zakresem zaskarżenia a wnioskiem o uchylenie lub zmianę orzeczenia. Brak tej korelacji stanowi wadę formalną skutkującą odrzuceniem skargi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E.M. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w Białymstoku | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (6)
Główne
u.s.n. art. 95 § pkt 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
W zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej stosuje się w sprawach cywilnych przepisy k.p.c. dotyczące skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (a tym samym skargi nadzwyczajnej) należy oznaczenie orzeczenia z wskazaniem zakresu zaskarżenia.
k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (a tym samym skargi nadzwyczajnej) należy sformułowanie wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.
k.p.c. art. 398^6 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący odrzucenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach procesowych do innych postępowań.
k.p.c. art. 398^18
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wzajemnego zniesienia kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku wniesienia skargi przez Prokuratora Generalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga nadzwyczajna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ zakres zaskarżenia nie jest skorelowany z wnioskiem o uchylenie orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
fundamentalnej korelacji między zakresem zaskarżenia a zakresem wniosku kasacyjnego odrzuceniem skargi nadzwyczajnej a limine bez wezwania do usunięcia tego braku skargi
Skład orzekający
Grzegorz Żmij
przewodniczący, sprawozdawca
Oktawian Nawrot
członek
Jarosław Wołodkiewicz
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi nadzwyczajnej, w szczególności konieczność korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem w skardze nadzwyczajnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie formalne dotyczące skargi nadzwyczajnej, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.
“Skarga nadzwyczajna odrzucona: Sąd Najwyższy wskazuje na kluczowy błąd formalny.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II NSNc 120/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot Jarosław Wołodkiewicz (ławnik Sądu Najwyższego) w sprawie z wniosku S.M. z udziałem E.M. i Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką za granicą, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 maja 2023 r., na skutek skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego od prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt I ACa 115/20, 1. odrzuca skargę; 2. znosi wzajemnie między uczestnikami koszty postępowania przed Sądem Najwyższym wywołane wniesioną skargą nadzwyczajną . UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie I ACa 115/20 z wniosku S.M., z udziałem E.M. i Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku, o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką za granicą, (pkt 1) oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z 17 grudnia 2019 r. sygn. akt I Ns 138/19 oraz (pkt 2) orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. Prokurator Generalny skargą nadzwyczajną z 1 marca 2022 r. zaskarżył prawomocne postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 17 kwietnia 2020 r. w całości wnosząc o uchylenie punktu pierwszego zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Wnioskodawca w odpowiedzi na skargę nadzwyczajną z 20 maja 2022 r. wniósł o oddalenie skargi nadzwyczajnej oraz o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania ze skargi nadzwyczajnej według norm przepisanych. Uczestniczka postępowania w odpowiedzi na skargę nadzwyczajną z 25 maja 2022 r. przyłączyła się w całości do stanowiska Prokuratora Generalnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nadzwyczajna podlegała odrzuceniu. Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1904 ze zm., dalej: „u.s.n.”) w art. 89 i następnych, wprowadziła oraz uregulowała nowy, nadzwyczajny środek zaskarżenia, mający zapewnić zgodność z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Zgodnie z art. 95 pkt 1 u.s.n. w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych – przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 398 4 § 2 oraz art. 398 9 k.p.c. Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym nie regulują warunków formalnych skargi nadzwyczajnej, dlatego też należy zastosować w tym zakresie regulacje zawarte w Kodeksie postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 398 4 § 1 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (a zatem także skargi nadzwyczajnej) należy m.in. oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części (pkt 1), a także sformułowanie wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3). Bezwzględnym wymogiem jest, aby zakres zaskarżenia i wniosek o uchylenie lub o uchylenie i zmianę orzeczenia były ze sobą ściśle skorelowane, w przeciwnym wypadku skarga nadzwyczajna, podobnie jak skarga kasacyjna, nie spełnia wymagań konstrukcyjnych przewidzianych w art. 398 4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. i podlega odrzuceniu a limine bez wezwania do usunięcia tego braku skargi (postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 stycznia 2023 r., I CSK 3651/22; z 25 kwietnia 2022 r., I CSK 1238/22; z 22 września 2022 r., I CSK 3819/22). W poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego skardze nadzwyczajnej Prokurator Generalny zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego w całości, ale wniósł o jego uchylenie oznaczonej części. W skardze nie ma zatem fundamentalnej korelacji między zakresem zaskarżenia a zakresem wniosku kasacyjnego, co w konsekwencji skutkuje odrzuceniem skargi nadzwyczajnej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 95 pkt 1 u.s.n. w zw. z art. 398 6 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w odrzucił skargę nadzwyczajną. O wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną Sąd Najwyższy orzekł na podstawie z art. 398 18 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., zgodnie z którym w razie wniesienia skargi kasacyjnej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka koszty procesu w postępowaniu kasacyjnym podlegają wzajemnemu zniesieniu. Powołany przepis z mocy art. 95 pkt 1 u.s.n. stosuje się również do postępowania w sprawie skargi nadzwyczajnej. (P.S.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI