II NSNc 120/23

Sąd Najwyższy2023-05-24
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga nadzwyczajnaSąd Najwyższywymogi formalnekodeks postępowania cywilnegoodrzucenie skargikoszty postępowaniadzieckopowrót za granicę

Sąd Najwyższy odrzucił skargę nadzwyczajną z powodu braku korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem o uchylenie orzeczenia.

Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczącego nakazania powrotu dziecka. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, ponieważ zakres zaskarżenia (całość postanowienia) nie był zgodny z wnioskiem o uchylenie tylko jego części. Koszty postępowania zostały wzajemnie zniesione.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną wniesioną przez Prokuratora Generalnego od prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I ACa 115/20), które dotyczyło nakazania powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką za granicą. Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku. Prokurator Generalny zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego w całości, jednak wniósł o uchylenie jedynie jego punktu pierwszego. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nadzwyczajna nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie postępowania cywilnego, stosowanych do skargi kasacyjnej na mocy ustawy o Sądzie Najwyższym. Kluczowym brakiem była niespójność między zakresem zaskarżenia a zakresem wniosku o uchylenie orzeczenia. Zgodnie z art. 398^4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c., wymagana jest ścisła korelacja między tymi elementami, a jej brak skutkuje odrzuceniem skargi. W związku z tym, Sąd Najwyższy odrzucił skargę nadzwyczajną na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy o Sądzie Najwyższym w związku z przepisami k.p.c. dotyczącymi skargi kasacyjnej. Koszty postępowania związane ze skargą nadzwyczajną zostały wzajemnie zniesione, zgodnie z art. 398^18 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., co stanowi wyjątek od ogólnych zasad rozstrzygania o kosztach w przypadku skarg wniesionych przez Prokuratora Generalnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nadzwyczajna, w której zakres zaskarżenia nie jest skorelowany z wnioskiem o uchylenie lub zmianę orzeczenia, nie spełnia wymogów formalnych i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.c. dotyczące skargi kasacyjnej (stosowane do skargi nadzwyczajnej na mocy ustawy o SN) wskazał, że wymagana jest ścisła korelacja między zakresem zaskarżenia a wnioskiem o uchylenie lub zmianę orzeczenia. Brak tej korelacji stanowi wadę formalną skutkującą odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strony

NazwaTypRola
S.M.osoba_fizycznawnioskodawca
E.M.osoba_fizycznauczestniczka
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Białymstokuorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (6)

Główne

u.s.n. art. 95 § pkt 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

W zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej stosuje się w sprawach cywilnych przepisy k.p.c. dotyczące skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (a tym samym skargi nadzwyczajnej) należy oznaczenie orzeczenia z wskazaniem zakresu zaskarżenia.

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (a tym samym skargi nadzwyczajnej) należy sformułowanie wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach procesowych do innych postępowań.

k.p.c. art. 398^18

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wzajemnego zniesienia kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku wniesienia skargi przez Prokuratora Generalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nadzwyczajna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ zakres zaskarżenia nie jest skorelowany z wnioskiem o uchylenie orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

fundamentalnej korelacji między zakresem zaskarżenia a zakresem wniosku kasacyjnego odrzuceniem skargi nadzwyczajnej a limine bez wezwania do usunięcia tego braku skargi

Skład orzekający

Grzegorz Żmij

przewodniczący, sprawozdawca

Oktawian Nawrot

członek

Jarosław Wołodkiewicz

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi nadzwyczajnej, w szczególności konieczność korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku korelacji między zakresem zaskarżenia a wnioskiem w skardze nadzwyczajnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie formalne dotyczące skargi nadzwyczajnej, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Skarga nadzwyczajna odrzucona: Sąd Najwyższy wskazuje na kluczowy błąd formalny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II NSNc 120/23
POSTANOWIENIE
Dnia 24 maja 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Oktawian Nawrot
‎
Jarosław Wołodkiewicz (ławnik Sądu Najwyższego)
w sprawie z wniosku S.M.
z udziałem E.M. i Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku
o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką za granicą,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 maja 2023 r.,
na skutek skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego od prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt I ACa 115/20,
1.
odrzuca skargę;
2.
znosi wzajemnie między uczestnikami koszty postępowania przed Sądem Najwyższym wywołane wniesioną skargą nadzwyczajną
.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w   sprawie I ACa 115/20 z wniosku S.M., z udziałem E.M. i Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku, o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką za   granicą, (pkt 1) oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z 17 grudnia 2019 r. sygn. akt I Ns 138/19  oraz (pkt 2) orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.
Prokurator Generalny skargą nadzwyczajną z 1 marca 2022 r. zaskarżył prawomocne postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 17 kwietnia 2020 r. w całości wnosząc o uchylenie punktu pierwszego zaskarżonego postanowienia i
przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Wnioskodawca w odpowiedzi na skargę nadzwyczajną z 20 maja 2022 r. wniósł o oddalenie skargi nadzwyczajnej oraz o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania ze skargi nadzwyczajnej według norm przepisanych.
Uczestniczka postępowania w odpowiedzi na skargę nadzwyczajną z 25 maja 2022 r. przyłączyła się w całości do stanowiska Prokuratora Generalnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga nadzwyczajna podlegała odrzuceniu.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1904 ze zm., dalej: „u.s.n.”) w art. 89 i następnych, wprowadziła oraz uregulowała nowy, nadzwyczajny środek zaskarżenia, mający zapewnić zgodność z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Zgodnie z art. 95 pkt 1 u.s.n. w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi, stosuje się w zakresie spraw cywilnych – przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej, z wyłączeniem art. 398
4
§ 2 oraz art. 398
9
k.p.c.
Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym nie regulują warunków formalnych skargi nadzwyczajnej, dlatego też należy zastosować w tym zakresie regulacje zawarte w Kodeksie postępowania cywilnego.
Zgodnie z art. 398
4
§ 1 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej (a zatem także skargi nadzwyczajnej) należy m.in. oznaczenie orzeczenia, od
którego jest wniesiona, ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w
całości czy w części (pkt 1), a także sformułowanie wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3).
Bezwzględnym wymogiem jest, aby zakres zaskarżenia i wniosek o
uchylenie lub o uchylenie i zmianę orzeczenia były ze sobą ściśle skorelowane, w
przeciwnym wypadku skarga nadzwyczajna, podobnie jak skarga kasacyjna, nie spełnia wymagań konstrukcyjnych przewidzianych w art. 398
4
§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c. i podlega odrzuceniu
a limine
bez wezwania do usunięcia tego braku skargi (postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 stycznia 2023 r., I CSK 3651/22; z 25 kwietnia 2022 r., I CSK 1238/22; z 22 września 2022 r., I CSK 3819/22).
W poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego skardze nadzwyczajnej Prokurator Generalny zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego w całości, ale
wniósł o jego uchylenie oznaczonej części. W skardze nie ma zatem fundamentalnej korelacji między zakresem zaskarżenia a zakresem wniosku kasacyjnego, co w konsekwencji skutkuje odrzuceniem skargi nadzwyczajnej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 95 pkt 1 u.s.n. w zw. z art. 398
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w odrzucił skargę nadzwyczajną.
O wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą nadzwyczajną Sąd Najwyższy orzekł na podstawie z art. 398
18
k.p.c. w
zw.
z art. 13 § 2 k.p.c., zgodnie z którym w razie wniesienia skargi kasacyjnej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka koszty procesu w postępowaniu kasacyjnym podlegają wzajemnemu zniesieniu. Powołany przepis z mocy art. 95 pkt 1 u.s.n. stosuje się również do postępowania w sprawie skargi nadzwyczajnej.
(P.S.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI