II NSNc 11/24

Sąd Najwyższy2024-08-22
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
dział spadkuzniesienie współwłasnościskarga nadzwyczajnakoszty postępowaniaSąd NajwyższyRzecznik Praw Obywatelskichpomoc prawna z urzędu

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie skargi nadzwyczajnej, uznając, że wniosek o zasądzenie kosztów był związany z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę nadzwyczajną od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z 2008 r. dotyczącego działu spadku i zniesienia współwłasności. Sąd Najwyższy postanowieniem z 16 lipca 2024 r. odrzucił tę skargę. Następnie pełnomocnik wnioskodawczyni złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia o odrzuceniu skargi, domagając się przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy oddalił ten wniosek.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. II NSNc 11/24, dotyczący kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu wywołanym skargą nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarga nadzwyczajna została wniesiona od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z 2008 r. w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności. Sąd Najwyższy postanowieniem z 16 lipca 2024 r. odrzucił skargę nadzwyczajną. Następnie pełnomocnik wnioskodawczyni K. C. złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia o odrzuceniu skargi, domagając się przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy oddalił ten wniosek, wskazując, że wniosek o zasądzenie kosztów był związany z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem, a koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane za koszty celowej obrony w razie odrzucenia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zasądzenie kosztów nie może zostać uwzględniony, jeśli był związany z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem, a koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane za koszty celowej obrony w razie odrzucenia skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przyznanie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, podlega oddaleniu, gdy był związany z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem niż to, które nastąpiło (odrzucenie skargi). Koszty odpowiedzi na skargę nie są kosztami celowej obrony w przypadku odrzucenia skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
K. C.osoba_fizycznawnioskodawczyni
S. C.osoba_fizycznawnioskodawca
A. C.osoba_fizycznawnioskodawca
M. C.osoba_fizycznawnioskodawca
H. C.osoba_fizycznauczestnik
R. K.osoba_fizycznauczestnik
L. C.osoba_fizycznaspadkodawca
E. C.osoba_fizycznaspadkobierca
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowyskarżący
Sąd Rejonowy w Toruniuinstytucjasąd niższej instancji
M. S.osoba_fizycznapełnomocnik wnioskodawczyni

Przepisy (15)

Pomocnicze

ustawa o RPO art. 8 § 1

Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich

u.SN art. 115 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 89 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 89 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 89 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 278 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 212 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 1035

Kodeks cywilny

u.SN art. 89 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Konstytucja RP art. 64 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.SN art. 91 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 115 § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

ustawa o radcach prawnych art. 22 § 3

Ustawa o radcach prawnych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu § § 5, § 16 ust. 4 pkt 3 in fine, § 12 pkt 3 i § 8 pkt 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o zasądzenie kosztów był związany z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem. Koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane za koszty celowej obrony w razie odrzucenia skargi nadzwyczajnej.

Godne uwagi sformułowania

koszty celowej obrony w razie odrzucenia skargi nadzwyczajnej

Skład orzekający

Janusz Niczyporuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad przyznawania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przypadku odrzucenia skargi nadzwyczajnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o koszty po odrzuceniu skargi nadzwyczajnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania po odrzuceniu skargi nadzwyczajnej, co jest istotne dla prawników, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Koszty po odrzuceniu skargi nadzwyczajnej – kiedy sąd odmówi ich przyznania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II NSNc 11/24
POSTANOWIENIE
Dnia 22 sierpnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk
w sprawie z wniosku K. C., S. C., A. C., M. C.
‎
z udziałem H. C., R. K.
‎
o dział spadku po L. C. i zniesienie współwłasności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
22 sierpnia 2024 r.,
‎
na skutek skargi nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z 14 lipca 2008 r., sygn. XI Ns 510/06,
w przedmiocie wniosku pełnomocnika wnioskodawczyni K. C.
o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 16 lipca 2024 r.,
sygn. II NSNc 11/24
oddala wniosek.
UZASADNIENIE
Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej również: „Skarżący”) skargą nadzwyczajną z 29 grudnia 2020 r., na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15
lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz.
1058 z późn. zm.; dalej: „ustawa o RPO”) w zw. z art. 115 § 1, art. 115 § la i
art. 89 § 1
in principio
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst
jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 622 z późn. zm.; dalej: „u.SN”)
wniósł skargę nadzwyczajną od prawomocnego
postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu (dalej: „Sąd Rejonowy”) z 14 lipca 2008 r., XI Ns 510/06 (dalej:
„zaskarżona
postanowienie” lub „postanowienie”) w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności w części dotyczącej orzeczonych dopłat pieniężnych, tj.:
1.
w punkcie XXI - w części zasądzającej od K. C. na rzecz E. C. dopłatę ponad kwotę 3 040,72 zł;
2.
w punkcie XXII oraz
3.
w punkcie XXIII.
Skarżący na podstawie art. 89 § 1 pkt 2 i pkt 3 u.SN oraz zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1.
oczywistą sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez błędne ustalenie przez Sąd Rejonowy, że:
1.
lokal oznaczony przez Sąd Rejonowy jako numer 1 został przez biegłego sądowego wyceniony na kwotę 68 200 zł, w sytuacji, gdy biegły sądowy ten lokal wycenił na kwotę 91 000 zł;
2.
lokal oznaczony przez Sąd jako numer 2 został przez biegłego sądowego wyceniony na kwotę 91 000 zł, w sytuacji, gdy biegły sądowy ten lokal wycenił na kwotę 68 200 zł;
3.
rażące naruszenie prawa procesowego, poprzez niezastosowanie przepisu art.  278 § 1 k.p.c. i nieprzeprowadzenie uzupełniającego dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy oszacowanie wartości nieruchomości, w tym ustalenie wartości jednego m2 nieruchomości wymaga wiadomości specjalnych, a
Sąd
Rejonowy podejmując się samodzielnego oszacowania wartości nieruchomości dokonał tego rażąco błędnie, a nadto wbrew jednoznacznym ustaleniom wcześniejszej opinii biegłego;
4.
rażące naruszenie materialnego tj. art. 212 § 1 zd. 1 w zw. z art. 1035 k.c., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na orzeczeniu dopłat pieniężnych w wysokości rażąco odbiegającej od wartości poszczególnych udziałów w spadku.
Skarżący, niezależnie od powyższego stosownie do treści art. 89 § 1 pkt
1
u.SN zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie konstytucyjnego prawa do
sądowej ochrony własności, prawa dziedziczenia i praw majątkowych, chronionego w ramach art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz konstytucyjnej zasady zaufania do państwa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego, wywodzonych z art. 2 Konstytucji RP z uwagi na wydanie postanowienia, które w sposób niesprawiedliwy i sprzecznie z wartością udziałów spadkowych regulowało kwestię podziału spadku po L. C., w tym w szczególności kwestię dopłat pomiędzy spadkobiercami L. C..
Mając na uwadze powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich na podstawie dyspozycji z art. 91 § 1 w zw. z art. 115 § 2 u.SN wniósł o uwzględnienie przez Sąd Najwyższy skargi nadzwyczajnej oraz:
1.
uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z 14 lipca 2008 r., XI
Ns 510/06 w zaskarżonej części i przekazanie temu Sądowi sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, ewentualnie
2.
co do punktu XXII postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z 14 lipca 2008 r., XI Ns 510/06 o jego uchylenie, względnie o jego uchylenie oraz przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania
3.
w odniesieniu do punktu XXI (w zaskarżonej części) i punktu XXIII zaskarżonego postanowienia o ograniczenie się do stwierdzenia, że
zostały
one wydane z naruszeniem prawa, ewentualnie ograniczenie się do stwierdzenia, że postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z
14
lipca
2008 r., XI Ns 510/06, w zaskarżonej części, zostało wydane z naruszeniem prawa.
Sąd Najwyższy rozpoznając skargę nadzwyczajną wniesioną przez
Rzecznika Praw Obywatelskich postanowieniem z 16 lipca 2024 r., II NSNc 11/24 odrzucił skargę nadzwyczajną.
Pismem z 25 lipca 2024 r. pełnomocnik wnioskodawcy K. C. radca prawny M. S. złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia o
odrzuceniu skargi nadzwyczajnej, poprzez przyznanie mu kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni K. C. z urzędu w
postępowaniu wywołanym skargą nadzwyczajną w postaci opłaty za zastępstwo procesowe w kwocie 4 050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych powiększonej o podatek od towarów i usług według stawki 23% zgodnie z
przepisami ustawy o radcach prawnych i art. 22
3
ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982
r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 499 z późn. zm.) w
zw. z § 5, § 16 ust. 4 pkt 3
in fine
, § 12 pkt 3 i § 8 pkt 6 Rozporządzenia
Ministerstwa Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z dnia 14 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 764).
Sąd Najwyższy, zważył co następuje:
Wniosek o przyznanie zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym zwrotu kosztów zastępstwa przez zawodowego pełnomocnika według norm przepisanych podlega oddaleniu wyłącznie z tej przyczyny, że
w
odpowiedzi wniósł on o rozpoznanie i uwzględnienie skargi nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie dotyczącym K. C. w
całości. Z tymi żądaniami związany był wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Skutkuje to tym, że koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na
skargę nie mogą być uznane za koszty celowej obrony w razie odrzucenia skargi nadzwyczajnej. Wniosek o ich zasądzenie związany był z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem (por.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z
dnia
20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II CSK 77/14, z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SK 23/13, z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II CSK 397/12).
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI