Orzeczenie · 2025-09-24

II NSKP 11/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-09-24
SNAdministracyjneprawo energetyczneWysokanajwyższy
prawo energetycznekara pieniężnasprawozdawczośćCOVID-19przywrócenie terminupostępowanie administracyjneSąd Najwyższywykładnia prawa

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego uchylający decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na D. spółkę jawną. Kara została nałożona za niezłożenie w terminie sprawozdań o paliwach ciekłych za sierpień, wrzesień i październik 2020 r. Sądy niższych instancji uznały, że spółce powinno być umożliwione skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu przewidzianej w art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej, mimo że terminy te upłynęły przed wejściem w życie tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał tę wykładnię za błędną, wskazując, że przepisy covidowe dotyczące przywracania terminów nie mają zastosowania do uchybień popełnionych przed ich wejściem w życie, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podkreślono, że brak przepisów przejściowych i zakaz retroakcji uniemożliwiają wsteczne stosowanie tych regulacji. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących stosowania przepisów covidowych w kontekście terminów administracyjnych i zakazu retroakcji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminom w okresie pandemii i wejścia w życie przepisów przejściowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy ustawy covidowej dotyczące przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym mają zastosowanie do terminów uchybionych przed wejściem w życie tych przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania do terminów uchybionych przed ich wejściem w życie, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak przepisów przejściowych i zakaz retroakcji uniemożliwiają wsteczne stosowanie art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej do stanów faktycznych sprzed jego wejścia w życie. Wykładnia Sądu Apelacyjnego, która dopuszczała takie zastosowanie, była błędna.

Czy Prezes URE miał obowiązek wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, jeśli spółka nie złożyła sprawozdania w terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niezłożenie sprawozdania w terminie stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że niezłożenie sprawozdania przez spółkę dawało podstawę do wszczęcia postępowania o nałożenie kary. Kwestia przywrócenia terminu mogła być rozpatrywana w osobnym postępowaniu, ale nie mogła być podstawą do uchylenia decyzji o karze, jeśli przepisy covidowe nie miały zastosowania wstecz.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

Strony

NazwaTypRola
D. spółka jawna z siedzibą w K.spółkapowód
Prezes Urzędu Regulacji Energetykiorgan_państwowypozwany

Przepisy (15)

Główne

ustawa covid art. 15 zzzzzn2 § 1 pkt 5

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten nie ma zastosowania do terminów uchybionych przed jego wejściem w życie, z uwagi na brak przepisów przejściowych i zakaz retroakcji.

ustawa zmieniająca art. 10

Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten określa, które przepisy ustawy covidowej wchodzą w życie z mocą wsteczną, a które od chwili wejścia w życie. Art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 nie został objęty mocą wsteczną.

Prawo energetyczne art. 56 § 1 pkt 12b

Ustawa Prawo energetyczne

Niezastosowanie tego przepisu przez Sąd Apelacyjny było wynikiem błędnej wykładni przepisów covidowych.

Prawo energetyczne art. 43d § 1

Ustawa Prawo energetyczne

Niezastosowanie tego przepisu przez Sąd Apelacyjny było wynikiem błędnej wykładni przepisów covidowych.

Prawo energetyczne art. 56 § ust. 1 pkt 12b w zw. z art. 56 ust. 2, ust. 6 i 6a

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne

ustawa covid art. 15 zzzzzn2 § § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Pomocnicze

ustawa covid art. 15 zzzzzn2 § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że przepis ten ma zastosowanie do terminów uchybionych przed jego wejściem w życie.

Prawo energetyczne art. 62d § pkt 4

Ustawa Prawo energetyczne

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1, 11 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw art. 10

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy covidowej dotyczące przywrócenia terminu nie mają zastosowania do terminów uchybionych przed ich wejściem w życie. • Brak przepisów przejściowych i zakaz retroakcji uniemożliwiają wsteczne stosowanie art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej. • Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej oraz art. 10 ustawy zmieniającej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Sądu Apelacyjnego, że art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej ma zastosowanie do terminów uchybionych przed jego wejściem w życie. • Argumentacja Sądu Apelacyjnego, że brak przepisów przejściowych nie wyklucza retroaktywnego stosowania przepisu.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób w drodze wykładni wywieść wniosków, do których doszedł Sąd II instancji • pomija też w zupełności treść art. 10 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. • nie to było przedmiotem postępowania o nałożenie kary • nie ustalił również, czy powód faktycznie poprzez COVID-19 nie zrealizował obowiązku przekazania Prezesowi URE sprawozdania • zupełnie pominął też zachowanie przedsiębiorcy, który notorycznie nie składał sprawozdań, także przed pandemią COVID-19

Skład orzekający

Oktawian Nawrot

przewodniczący

Elżbieta Karska

sprawozdawca

Adam Redzik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania przepisów covidowych w kontekście terminów administracyjnych i zakazu retroakcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminom w okresie pandemii i wejścia w życie przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19 i ich wpływu na postępowania administracyjne, co jest nadal aktualne dla wielu przedsiębiorców.

Czy przepisy covidowe ratują od kar za spóźnione sprawozdania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Zdanie odrębne

Adam Redzik

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst