II CZ 38/15

Sąd Najwyższy2015-06-12
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargazażalenieSąd Najwyższyzdolność procesowanieporadnośćkoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, potwierdzając, że ogólne niezadowolenie z wyroku nie jest podstawą do wznowienia, a zdolność procesowa nie jest wyłączona przez zaburzenia psychiczne bez ubezwłasnowolnienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda R. Z. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie i spóźnioną. Powód zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i brak uwzględnienia jego nieporadności. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że ogólne niezadowolenie z wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia, a zdolność procesowa osoby z zaburzeniami psychicznymi nie jest wyłączona bez ubezwłasnowolnienia.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2015 r. rozpoznał zażalenie powoda R. Z. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 grudnia 2014 r., które odrzuciło skargę powoda o wznowienie postępowania. Skarga ta dotyczyła prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 maja 2013 r. w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa. Sąd Apelacyjny uznał skargę za nieopartą na ustawowej podstawie (art. 410 § 1 k.p.c.), wskazując na ogólne niezadowolenie z zaskarżonego orzeczenia i spóźnienie skargi. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 401 pkt 2, art. 5 w związku z art. 232 oraz art. 410 § 1 k.p.c., podnosząc nieważność postępowania i nieporadność występującego bez pełnomocnika. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, opierając się na ugruntowanym stanowisku, że zdolność procesową ma także osoba z zaburzeniami psychicznymi, o ile nie została ubezwłasnowolniona. Podkreślono, że ogólne niezadowolenie z wyroku nie jest podstawą do wznowienia postępowania, a naruszenie przepisów postępowania nie jest samodzielną podstawą skargi o wznowienie. Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ogólne niezadowolenie z treści zaskarżonego orzeczenia nie może być kwalifikowane jako ustawowa podstawa wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym podstawy wznowienia postępowania są ściśle określone w przepisach kodeksu postępowania cywilnego i nie obejmują ogólnego niezadowolenia z wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
R. Z.osoba_fizycznapowód (skarżący)
Skarbu Państwa - Sąd Rejonowy w G.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjnyorgan_państwowyinny

Przepisy (19)

Główne

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, gdy nie jest ona oparta na ustawowej podstawie.

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania związana z nieważnością postępowania.

k.p.c. art. 398¹⁵

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zdolności procesowej.

k.c. art. 11

Kodeks cywilny

k.c. art. 12

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 398³ § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 424⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w kosztach postępowania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w kosztach.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 6 pkt 7

Dotyczy kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 13 ust. 2 pkt

Dotyczy kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 19

Dotyczy kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogólne niezadowolenie z treści zaskarżonego wyroku nie stanowi ustawowej podstawy do wznowienia postępowania. Zdolność procesowa przysługuje osobie z zaburzeniami psychicznymi, jeśli nie została ubezwłasnowolniona. Naruszenie przepisów postępowania nie jest samodzielną podstawą skargi o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 401 pkt 2 k.p.c. z uwagi na brak wykazania ubezwłasnowolnienia. Zarzut naruszenia art. 5 w zw. z art. 232 k.p.c. z uwagi na to, że naruszenie przepisów postępowania nie jest podstawą wznowienia.

Godne uwagi sformułowania

podniesione w niej argumenty wyrażały jedynie ogólne niezadowolenie z zaskarżonego orzeczenia zdolność procesową ma także osoba, która jest dotknięta zaburzeniami psychicznymi, nawet w stopniu wyłączającym trwale świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, jeżeli osiągnęła pełnoletność i nie została ubezwłasnowolniona nie należy do nich przesłanka naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co odróżnia ten nadzwyczajny środek zaskarżenia od skargi kasacyjnej

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Anna Kozłowska

członek

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, zdolności procesowej osób z zaburzeniami psychicznymi oraz zakresu podstaw wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o wznowienie postępowania i zażalenia na jej odrzucenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania i zdolności procesowej, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy ogólne niezadowolenie z wyroku nie wystarczy do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 2700 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 38/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie ze skargi R. Z. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 maja 2013 r., wydanym w sprawie z powództwa R. Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 czerwca 2015 r., zażalenia powoda (skarżącego) R.Z. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 grudnia 2014 r., 1. oddala zażalenie i nie obciąża powoda kosztami postępowania zażaleniowego; 2. przyznaje radcy prawnemu P. R. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2014 r. odrzucił skargę powoda R. Z. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 maja 2013 r. w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu w G. o zapłatę, uznając, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie (art. 410 § 1 k.p.c.), gdyż podniesione w niej argumenty wyrażały jedynie ogólne niezadowolenie z zaskarżonego orzeczenia, a ponadto skarga była spóźniona. W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 401 pkt 2, art. 5 w związku z art 232 oraz art. 410 § 1 k.p.c., podnosząc, że Sąd Apelacyjny nie uwzględnił nieważności postępowania przed Sądami obu instancji; nie zwrócił uwagi na nieporadność i brak obeznania w procedurze sądowej powoda występującego bez zawodowego pełnomocnika. Podniósł również, że odrzucenie skargi o wznowienie postępowania nastąpiło bez wcześniejszego ustalenia, czy przesłanka wznowienia powołana przez skarżącego faktycznie występuje, czy też nie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2015 r., III CZP 102/14, Biul.SN 2015, nr 2, s. 8 i powołane tam orzecznictwo), zdolność procesową ma także osoba, która jest dotknięta zaburzeniami psychicznymi, nawet w stopniu wyłączającym trwale świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, jeżeli osiągnęła pełnoletniość i nie została ubezwłasnowolniona. Jej zdolność procesowa – w świetle art. 65 § 1 k.p.c. w związku z art. 11 i 12 k.c. - wypływa wprost z pełni zdolności do czynności prawnych (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1960 r. - zasada prawna - I CO 25/60, OSN 1961, Nr 2, poz. 32, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 września 1969 r., III CZP 74/69, OSNCP 1970, Nr 6, poz. 98, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 26 sierpnia 1970 r., I CZ 84/70, OSNCP 1971, Nr 5, poz. 90 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1976 r., IV PRN 8/76, nie publ.). W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że jest osobą ubezwłasnowolnioną, choćby częściowo, w związku z czym zarzut naruszenia art. 401 pkt 2 k.p.c. jest bezzasadny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest pogląd – aprobowany przez skład orzekający – zgodnie z którym, jeżeli z samego uzasadnienia skargi o wznowienie postepowania w sposób niewątpliwy wynika, że nie zachodzą wskazane w niej podstawy wznowienia, skarga podlega odrzuceniu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 marca 2015 r., II CZ 93/14; z dnia 26 lutego 2015 r., III CZ 5/15; z dnia 18 lutego 2015 r., I CZ 3/15; z dnia 5 lutego 2015 r., V CZ 105/14; z dnia 14 stycznia 2015 r., I CZ 106/14 – nie publ.). Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że sytuacja taka wystąpiła w konkretnym stanie faktycznym, jako że wyrażenie jedynie niezadowolenia z treści zaskarżonego wyroku nie może być kwalifikowane jako ustawowa podstawa wznowienia postępowania. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 5 w zw. z art. 232 k.p.c. należy zauważyć, że podstawy skargi o wznowienie postepowania zostały wymienione wyczerpująco w art. 401-403 k.p.c. Nie należy do nich przesłanka naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co odróżnia ten nadzwyczajny środek zaskarżenia od skargi kasacyjnej (por. art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) i od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (por. art. 4244 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach postępowania zażaleniowego stosownie do art. 108 § 1, art. 102 i art. 98 k.p.c. w związku z § 6 pkt 7, § 13 ust. 2 pkt i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn: Dz. U. z 2013 r. poz. 461) w związku z art. 391 § 1, art. 398 21 i art. 3941 § 3 k.p.c. 4

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę