II Ns 5531/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd stwierdził nabycie spadku po L. K. na podstawie testamentu notarialnego z 2003 roku, powołując do spadku w równych częściach synów H. K. i M. K., ponieważ wskazany w testamencie mąż spadkodawczyni zmarł przed otwarciem spadku.
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po L. K. złożony przez H. K. dotyczył spadku nabytego na podstawie testamentu notarialnego z 2003 roku. Testament ten powoływał do spadku męża spadkodawczyni, W. K., a w przypadku jego niemożności lub niechęci dziedziczenia – ich dwóch synów: M. K. i H. K. Sąd ustalił, że mąż spadkodawczyni zmarł przed otwarciem spadku, co skutkowało zastosowaniem instytucji substytucji zwykłej. W związku z tym, do spadku w równych częściach zostali powołani synowie H. K. i M. K.
Sąd Rejonowy w Białymstoku rozpoznał sprawę z wniosku H. K. o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej L. K. Spadkodawczyni pozostawiła testament notarialny z dnia 1 lipca 2003 roku, sporządzony przed notariuszem D. Z. W testamencie tym do całości spadku powołany został mąż spadkodawczyni, W. K. Na wypadek, gdyby W. K. nie mógł lub nie chciał dziedziczyć, do całości spadku powołani zostali dwaj synowie: M. K. i H. K. Sąd ustalił, że spadkodawczyni zmarła 25 listopada 2013 roku, a jej mąż, W. K., będący spadkobiercą testamentowym, zmarł przed otwarciem spadku. Zgodnie z treścią testamentu, który zawierał instytucję substytucji zwykłej (art. 963 k.c.), w sytuacji, gdy spadkobierca testamentowy nie mógł dziedziczyć, do spadku powołani zostali spadkobiercy podstawieni. W tym przypadku byli to synowie spadkodawczyni, H. K. i M. K. Sąd uznał testament za ważny, ponieważ został sporządzony w formie aktu notarialnego, co zapewnia wysoki stopień bezpieczeństwa i zgodność z wolą testatora, a żaden z uczestników postępowania nie zakwestionował jego ważności. Uczestniczki postępowania M. S. i A. K. zostały prawidłowo powiadomione o terminie rozprawy, a ich adresy zameldowania zostały potwierdzone. W związku z powyższym, Sąd postanowił stwierdzić, że spadek po L. K. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 1 lipca 2003 roku nabyli w równych częściach (po 1/2) synowie H. K. i M. K. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Spadek po L. K. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 01.07.2003 roku nabyli w równych częściach (po 1/2) synowie H. K. oraz M. K.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści testamentu notarialnego, który zawierał instytucję substytucji zwykłej (art. 963 k.c.). Ponieważ mąż spadkodawczyni, W. K., będący pierwszym powołanym spadkobiercą testamentowym, zmarł przed otwarciem spadku, do dziedziczenia zostali powołani spadkobiercy podstawieni, czyli synowie H. K. i M. K.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie nabycia spadku
Strona wygrywająca
H. K. i M. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| L. K. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| W. K. | osoba_fizyczna | spadkobierca testamentowy |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 963
Kodeks cywilny
Można powołać spadkobiercę testamentowego na wypadek, gdyby inna osoba powołana jako spadkobierca ustawowy lub testamentowy nie chciała lub nie mogła być spadkobiercą (podstawienie).
Pomocnicze
k.c. art. 950
Kodeks cywilny
Testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego, co daje testatorowi wysoki stopień bezpieczeństwa i chroni przed błędami formalnymi lub prawnymi.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania w sprawach, w których nie wydaje się orzeczenia co do istoty sprawy (np. postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku), gdy strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Testament notarialny z 2003 roku jest ważny i zawierał instytucję substytucji zwykłej. Mąż spadkodawczyni (pierwszy spadkobierca testamentowy) zmarł przed otwarciem spadku, co uruchomiło mechanizm substytucji zwykłej. Synowie H. K. i M. K. zostali prawidłowo powołani do spadku jako spadkobiercy podstawieni.
Godne uwagi sformułowania
spadkodawczyni sporządziła testament notarialny na wypadek gdyby W. K. nie mógł lub nie chciał dziedziczyć instytucję substytucji zwykłej określonej dyspozycją art. 963 k.c. do dziedziczenia dochodzi kolejny ustanowiony na ten wypadek spadkobierca testamentowy
Skład orzekający
Marta Radziwon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i zastosowanie instytucji substytucji zwykłej w prawie spadkowym, zwłaszcza gdy spadkobierca testamentowy nie dożył otwarcia spadku."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym testament zawierał wyraźne postanowienie o substytucji zwykłej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie instytucji substytucji zwykłej w prawie spadkowym, co jest istotne dla prawników zajmujących się dziedziczeniem. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie testamentów.
“Co się dzieje ze spadkiem, gdy spadkobierca testamentowy umrze przed spadkodawcą? Kluczowa rola substytucji zwykłej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ns 5531/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2014 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSR Marta Radziwon Protokolant : Marta Wróblewska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z wniosku H. K. z udziałem M. K. , M. S. , A. K. o stwierdzenie nabycia spadku po L. K. postanawia: I. Stwierdzić, że spadek po L. K. z domu G. , córce S. i J. , zmarłej dnia 25 listopada 2013 roku w B. , ostatnio stale zamieszkałej w B. przy ulicy (...) , na podstawie testamentu z dnia 01 lipca 2003 roku nabyli : - syn H. K. , syn L. i W. , w 1/2 części, - syn M. K. , syn L. i W. , w 1/2 części; II. Stwierdzić, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt II Ns 5531/13 UZASADNIENIE H. K. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej dnia 25.11.2012 roku L. K. . Wskazał, że spadkodawczyni sporządziła testament notarialny dnia 01.07.2003 roku, w którym do całości spadku powołała swojego męża W. K. , a gdyby W. K. nie mógł lub nie chciał dziedziczyć, do całości spadku powołała swoich dwóch synów : M. K. urodzonego dnia (...) oraz H. K. urodzonego dnia (...) S ą d u s t a l i ł, c o n a s t ę p u j e : Spadkodawczyni L. K. z domu G. , zmarła dnia 25 listopada 2013 roku w B. , ostatnio zamieszkiwała w B. przy ulicy (...) . W dacie zgonu była wdową i wśród spadkobierców ustawowych pozostawiła: - syna H. K. - syna M. K. - wnuczki M. S. i A. K. – córki zmarłego w (...) syna spadkodawczyni – J. K. . Spadkodawczyni pozostawiła testament notarialny sporządzony dnia 01.07.2003 roku przed notariuszem D. Z. w jego Kancelarii Notarialnej przy ulicy (...) w B. . Mocą niniejszego testamentu do całości spadku powołała swojego męża W. K. , syna A. i J. , a na wypadek gdyby ten nie chciał lub nie mógł dziedziczyć, do całości spadku powołała swoich dwóch synów: M. K. urodzonego dnia (...) oraz H. K. urodzonego dnia (...) Spadkobierca testamentowy mąż spadkodawczyni W. K. zmarł przed otwarciem spadku, wobec powyższego zgodnie z treścią sporządzonego testamentu do dziedziczenia zostali powołani synowie zmarłej M. K. oraz H. K. w częściach równych. Powyższy testament został otwarty i ogłoszony na posiedzeniu dnia 12 grudnia 2013 roku w sprawie tutejszego Sądu II Ns 5530/13 (k. 6 dołączonych akt). Uczestniczki postępowania M. S. oraz A. K. (1) , zostały w sposób prawidłowy powiadomione o terminie rozprawy. Zawiadomienie o terminie rozprawy mimo powtórnego awizowania nie zostało jednak przez nie odebrane, wobec czego dołączono je do akt sprawy ze skutkiem doręczenia. Wątpliwości Sądu co do obecnego miejsca zamieszkania uczestniczek zostały usunięte bowiem na podstawie zaświadczenia z systemu PESEL - SAD, Sąd postanowił z urzędu dokonać weryfikacji danych adresowych uczestniczek postępowania a także ustalić ich numer PESEL. Wynik weryfikacji (k.14-15) jednoznacznie wskazał że korespondencja Sądu i adresy uczestniczek wskazane we wniosku są ich miejscem zameldowania. Była to pierwsza sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej. Nikt nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia, nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o : akta stanu cywilnego (k. 3 – 5), kopie wypisu aktu notarialnego – testament (k.5 dołączonych akt),zapewnienie spadkowe (k. 16 -18), załączona do akt nieodebrana przez uczestniczki korespondencja (k.9-10) oraz wydruk, danych adresowych uczestniczek postępowania, z systemu PESEL – SĄD (k. 12 -15). S ą d z w a ż y ł, c o n a s t ę p u j e : Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ma na celu ustalenie, czy osoba wskazana we wniosku jako spadkodawca zmarła oraz kto i na jakiej podstawie ( ustawy czy też testamentu ) jest jej spadkobiercą. Przy tym jeżeli spadkodawca nie pozostawił testamentu, to wówczas przepisy kodeksu cywilnego stanowią w swej treści kto i z jakim udziałem dziedziczy spadek po osobie zmarłej. Natomiast jeżeli spadkodawca pozostawił testament, rzeczą Sądu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest ocena ważności testamentu wobec treści przepisów kodeksu cywilnego . W przedmiotowej sprawie spadkodawczyni L. K. pozostawiła testament notarialny z dnia 01.07.2003 roku, z którego jednoznacznie wynika, iż do całości spadku powołała swojego męża W. K. , a na wypadek gdyby ten nie mógł lub nie chciał dziedziczyć, powołała swoich dwóch synów: H. K. oraz A. K. (2) . Zgodnie z art. 950 k.c. testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego. Testament sporządzony w takiej formie daje spadkodawcy wysoki stopień bezpieczeństwa wyrażającego się w zgodności treści testamentu z jego rzeczywistą wolą. Udział osoby z wykształceniem prawniczym – notariusza, chroni przed dokonaniem rozporządzeń sprzecznych z prawem, jak również przed nieprecyzyjnym sformułowaniem poszczególnych rozporządzeń. Udział notariusza może też zabezpieczyć testatora przed niepożądanymi wpływami osób trzecich, a także minimalizuje niebezpieczeństwo ewentualnego późniejszego kwestionowania ważności testamentu. W niniejszej sprawie żaden z obecnych uczestników postępowania nie zakwestionował ważności tego testamentu. Uczestnicy nie obecni w postępowaniu zostali jednak w sposób prawidłowy zawiadomieni o dacie i terminie rozprawy, do dnia rozprawy nie wnieśli żadnych zastrzeżeń co do treści i formy testamentu. . Wobec faktu, iż w dacie otwarcia spadku mąż spadkodawczyni, a spadkobierca testamentowy W. K. już nie żył, oraz faktu, że sporządzony przez spadkodawczynię testament zawierał w swej treści instytucję substytucji zwykłej określonej dyspozycją art. 963 k.c. Sąd stwierdził, iż spadek po zmarłej L. K. w całości nabywają osoby wskazane w treści testamentu jako tzw. spadkobiercy podstawieni. W tym miejscu warto wskazana treść art. 963 k.c. : Art. 963. Można powołać spadkobiercę testamentowego na wypadek, gdyby inna osoba powołana jako spadkobierca ustawowy lub testamentowy nie chciała lub nie mogła być spadkobiercą (podstawienie). Nie ulega wątpliwości, iż takowa instytucja (podstawienia zwykłego) znalazła swój zapis w sporządzonym przez spadkodawczynie testamencie. Powyższe uregulowanie jednoznacznie zaś określa, iż w przypadku gdyby spadkobierca nie chciał lub nie mógł dziedziczyć, co niewątpliwie ma miejsce w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że W. K. - spadkobierca testamentowy nie dożył otwarcia spadku, do dziedziczenia dochodzi kolejny ustanowiony na ten wypadek spadkobierca testamentowy. W niniejszej sprawie są to synowie spadkodawczyni H. K. oraz M. K. , co bezpośrednio wynika z treści załączonej do akt sprawy kopi sporządzonego notarialnie testamentu z dnia 01.07.2003 roku. ( oryginalny odpis w II Ns 5530/13). W związku z tym nie było podstaw do stwierdzenia, że testament sporządzony przez spadkodawczynię jest nieważny. Dlatego też Sąd kierując się jego treścią i ostatnią wolą spadkodawczyni a także oświadczeniami złożonymi przez spadkobierców testamentowych, powołał do całości spadku z mocy testamentu notarialnego z dnia 01.07.2003 r. po ½ części synów spadkodawczyni H. K. oraz M. K. . O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 520 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI