II NS 447/19

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w ŁodziŁódź2019-10-16
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadektestamentzapis windykacyjnydziedziczeniesąd spadkumiastonieruchomość

Podsumowanie

Sąd stwierdził nabycie spadku z ustawy na rzecz Miasta Ł. oraz nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego (lokalu mieszkalnego) na rzecz Z. B. na podstawie testamentu notarialnego.

Wniosek dotyczył stwierdzenia nabycia spadku po D. D. na rzecz Z. B. na podstawie testamentu notarialnego z zapisem windykacyjnym lokalu mieszkalnego. Sąd, po wezwaniu do udziału Miasto Ł., ustalił, że spadkodawczyni nie miała bliższych zstępnych ani wstępnych, a jej rodzice i rodzeństwo nie żyli. Testament zawierał zapis windykacyjny, a nie powołanie do całego spadku w rozumieniu art. 961 kc. W związku z tym, sąd stwierdził nabycie spadku z ustawy na rzecz Miasta Ł. (jako ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy) oraz nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego na rzecz Z. B.

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po D. D., która zmarła w dniu 13 lutego 2019 roku. Wnioskodawczyni, Z. B., domagała się stwierdzenia nabycia spadku na swoją rzecz na podstawie testamentu notarialnego z dnia 28 marca 2013 roku, wskazując, że prawo do lokalu mieszkalnego objętego zapisem windykacyjnym wyczerpuje cały spadek. Sąd wezwał do udziału w sprawie Miasto Ł. jako uczestnika. Ustalono, że spadkodawczyni nie miała dzieci ani wnuków, a jej rodzice i rodzeństwo nie żyli. Testament notarialny zawierał zapis windykacyjny dotyczący prawa do samodzielnego lokalu mieszkalnego. Sąd, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego (art. 926 § 1 i 2, art. 935, art. 961, art. 981¹ § 1 i 2 kc) oraz orzecznictwie, uznał, że testament nie stanowił powołania do całego spadku w trybie art. 961 kc, lecz był testamentem z zapisem windykacyjnym. W związku z brakiem innych spadkobierców ustawowych i ostatnim miejscem zwykłego pobytu spadkodawczyni w Łodzi, sąd stwierdził nabycie spadku z ustawy na rzecz Miasta Ł. w całości. Jednocześnie, stwierdzono nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego, tj. prawa do lokalu mieszkalnego, na rzecz wnioskodawczyni Z. B. w całości.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, testament notarialny zawierający zapis windykacyjny dotyczący konkretnego prawa majątkowego nie stanowi powołania do całego spadku w rozumieniu art. 961 kc, jeśli wyraźnie wskazuje na zapis windykacyjny lub jego treść jednoznacznie wskazuje na wolę testatora, by dana osoba nabyła przedmiot od razu w momencie otwarcia spadku.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach dotyczących zapisu windykacyjnego (art. 981¹ § 1 i 2 kc) oraz na wykładni art. 961 kc. Stwierdził, że treść testamentu, który powtarza brzmienie art. 981¹ § 1 kc i obejmuje prawo opisane w § 2 tego artykułu, jednoznacznie wskazuje na zapis windykacyjny, a nie na powołanie do całego spadku. Zastosowanie art. 961 kc jest możliwe jedynie w razie wątpliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

postanowienie

Strona wygrywająca

Miasto Ł. (spadek), Z. B. (zapis windykacyjny)

Strony

NazwaTypRola
Z. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Miasto Ł.instytucjauczestnik
D. D.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 935

Kodeks cywilny

k.c. art. 961

Kodeks cywilny

Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż testament nie stanowił powołania do całego spadku, a jedynie zawierał zapis windykacyjny.

k.c. art. 981¹ § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 981¹ § § 2

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 926 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 926 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 677 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 677 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Testament notarialny z zapisem windykacyjnym nie jest równoznaczny z powołaniem do całego spadku w rozumieniu art. 961 kc. Spadek po osobie nieposiadającej zstępnych, wstępnych ani rodzeństwa przypada gminie ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy na podstawie ustawy.

Odrzucone argumenty

Argument wnioskodawczyni, że testament stanowi powołanie do całego spadku w trybie art. 961 kc.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że wbrew stanowisku wnioskodawczyni testament sporządzony przez spadkodawczynię nie stanowi powołania do całego spadku w trybie art. 961 kc, lecz zapis windykacyjny. O ile bowiem także w przypadku testamentu notarialnego z powołaniem do rzeczy nie jest wykluczone zastosowanie art. 961 kc, o tyle nie może być mowy o zastosowaniu art. 961 kc w sytuacji, gdy w testamencie notarialnym wskazano jeden z przedmiotów takiego zapisu wymienionych enumeratywnie w art. 981 1 §2 i ponadto takiemu rozrządzeniu towarzyszy po pierwsze użycie sformułowania, że jest to zapis windykacyjny lub po drugie opisowe lecz jednoznaczne ujęcie językowe tego, że wolą testatora jest, by wskazana przez niego osoba nabyła dany przedmiot od razu w momencie otwarcia spadku po tym testatorze.

Skład orzekający

K. T.

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących testamentu z zapisem windykacyjnym i odróżnienie go od powołania do całego spadku na podstawie art. 961 kc."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy testament zawiera zapis windykacyjny dotyczący konkretnego prawa majątkowego, a spadkodawca nie powołał innych spadkobierców testamentowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem spadkowym ze względu na precyzyjną analizę rozróżnienia między zapisem windykacyjnym a powołaniem do całego spadku, co ma praktyczne znaczenie przy sporządzaniu testamentów.

Zapis windykacyjny czy powołanie do całego spadku? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt II Ns 447/19 POSTANOWIENIE Dnia 16 października 2019 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi- Widzewa w Łodzi II Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący sędzia K. T. Protokolant starszy sekretarz sądowy M. R. po rozpoznaniu w dniu 16 października 2019 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z wniosku Z. B. (1) z udziałem Miasta Ł. o stwierdzenie nabycia spadku postanawia 1. stwierdzić, że spadek po D. D. (1) z domu Z. , córce J. i H. , zmarłej w dniu 13 lutego 2019 roku w Ł. , mającej ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Ł. , na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyło Miasto Ł. w całości; 2. stwierdzić, że przedmiot zapisu windykacyjnego w postaci prawa do samodzielnego lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w Ł. przy ulicy (...) , dla którego prowadzona jest księga wieczysta (...) po D. D. (1) z domu Z. , córce J. i H. , zmarłej w dniu 13 lutego 2019 roku w Ł. , mającej ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Ł. na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego przed notariuszem P. C. w dniu 28 marca 2013 roku (Repertorium (...) ), otwartego i ogłoszonego w niniejszej sprawie w dniu 16 października 2019 roku z dobrodziejstwem inwentarza nabyła Z. B. (2) z domu G. córka A. M. i Z. w całości. Sygnatura akt II Ns 447/19 UZASADNIENIE We wniosku złożonym 6 maja 2019 roku Z. B. (1) reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po D. D. (2) na rzecz wnioskodawczyni na podstawie testamentu notarialnego z dnia 28 marca 2013 roku wskazując, że prawo do lokalu mieszkalnego opisane w testamencie wyczerpuje cały spadek, zatem w oparciu o art. 961 kc testament stanowi powołanie do całego spadku. (wniosek k. 5, 6, pełnomocnictwo k. 7) Postanowieniem z 5 czerwca 2019 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie jako uczestnika Miasto Ł. , zaś postanowieniem z 4 lipca 2019 roku zarządził dokonanie ogłoszeń o postępowaniu. Uczestnik nie zajął stanowiska w sprawie. (postanowienia k. 17 i 21) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: D. D. (2) zmarła 13 lutego 2019 roku jako wdowa. Miała dwoje dzieci: córkę, która zmarła w wieku 14 lat i syna, który zmarł w wieku 15 lat. Innych dzieci, a także wnuków nie miała. Rodzice zmarli przed nią. Rodzeństwa nie miała. Nie udało ustalić się zstępnych dziadków spadkodawczyni (poza jej rodzicami). W dniu 28 marca 2013 roku spadkodawczyni sporządziła testament przed notariuszem, w którym oświadczyła, że z chwilą otwarcia spadku prawo do samodzielnego lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ulicy (...) (…) numer lokalu (...) (…) objętego księgą wieczystą (...) (…) nabywa- Z. B. (1) (…). (akt zgonu k. 8, zapewnienie spadkowe k. 28, 29, testament- w obwolucie) Poza lokalem w skład spadku wchodziło wyposażenie mieszkania, rzeczy osobiste. (niesporne- niezaprzeczone przez uczestnika twierdzenie k. 28) Sąd zważył, co następuje: Jak się przyjmuje, złożony w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku wniosek w przypadku, w którym podstawą dziedziczenia jest testament notarialny zawierający zapis windykacyjny, mieści w sobie wniosek o stwierdzenie zapisu windykacyjnego (teza 43 do komentarza do art. 677 kpc red. Osajda 2018, Legalis). Zgodnie z art. 677§1 kpc sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. Jak stanowi §2 art. 677 kpc , w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd stwierdzi także nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego oznaczając przedmiot tego zapisu. Sąd- mając na uwadze treść złożonego w tej sprawie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku- a także powyżej przytoczone stanowisko doktryny i przepisy miał obowiązek stwierdzić nabycie spadku i zapisu windykacyjnego po spadkodawczyni. Powołanie do spadku może wynikać z ustawy albo z testamentu ( art. 926§1 kc ) Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą ( art. 926§2 kc ). Kolejność dziedziczenia określają art. 932- 935 kc. Jak wynika z art. 935 kc , jeżeli nie ma krewnych spadek z ustawy przypada gminie ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Sąd uznał, że wbrew stanowisku wnioskodawczyni testament sporządzony przez spadkodawczynię nie stanowi powołania do całego spadku w trybie art. 961 kc , lecz zapis windykacyjny, stąd stwierdził nabycie spadku z ustawy na rzecz Miasta Ł. , zaś przedmiotu zapisu windykacyjnego na rzecz wnioskodawczyni. O ile bowiem także w przypadku testamentu notarialnego z powołaniem do rzeczy nie jest wykluczone zastosowanie art. 961 kc , o tyle nie może być mowy o zastosowaniu art. 961 kc w sytuacji, gdy w testamencie notarialnym wskazano jeden z przedmiotów takiego zapisu wymienionych enumeratywnie w art. 981 1 §2 i ponadto takiemu rozrządzeniu towarzyszy po pierwsze użycie sformułowania, że jest to zapis windykacyjny lub po drugie opisowe lecz jednoznaczne ujęcie językowe tego, że wolą testatora jest, by wskazana przez niego osoba nabyła dany przedmiot od razu w momencie otwarcia spadku po tym testatorze. Jedynie w braku któregoś z powyższych sformułowań trzeba będzie uznać, że mimo sporządzenia testamentu w formie notarialnej mamy do czynienia nie z zapisem windykacyjnym lecz z zapisem zwykłym lub testamentem w wyniku zastosowania normy z art. 961 kc. Jest tak dlatego, że art. 961 kc zgodnie z jego treścią ma zastosowanie jedynie w razie wątpliwości (teza 3. do komentarza do art. 981 5 kc red. Gniewek 2019, Legalis). Zestawienie treści testamentu notarialnego sporządzonego przez spadkodawczynię z treścią art. 981 1 §1 i 2 kc pokazuje, że treść testamentu jest powtórzeniem treści art. 981 1 §1 kc i obejmuje jedno z praw opisanych w jego §2, a zatem nie może być mowy o tym, że jest on testamentem w rozumieniu art. 961 kc , lecz zapisem windykacyjnym.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę