I ACz 50/13

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2013-02-12
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zabezpieczeniehipoteka przymusowainteres prawnyuprawdopodobnieniezażaleniekpcroszczenie pieniężne

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego, uznając brak uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia w postaci hipoteki przymusowej.

Powód M.S. domagał się zapłaty 512.400 zł i wnioskował o zabezpieczenie roszczenia poprzez ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach pozwanej spółki. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając brak interesu prawnego w zabezpieczeniu. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, stwierdzając, że powód nie uprawdopodobnił wystarczająco, iż brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego orzeczenia, mimo istnienia postępowań egzekucyjnych.

Powód M. S. wniósł pozew o zapłatę kwoty 512.400 zł przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. W ramach tego postępowania złożył wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie na swoją rzecz hipotek przymusowych na czterech nieruchomościach należących do pozwanej spółki. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił ten wniosek, uznając, że powód nie uprawdopodobnił istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, co jest jedną z obligatoryjnych przesłanek zgodnie z art. 730¹ § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy argumentował, że kondycja finansowa pozwanej spółki, która spłaciła znaczną część kredytu bankowego i sprzedaje nieruchomości, nie wskazuje na niemożność zaspokojenia powoda w przyszłości. Powód złożył zażalenie, zarzucając sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów dotyczących przesłanek zabezpieczenia. Twierdził, że zaświadczenie banku nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji finansowej spółki, a opóźnienia w spłacie kredytu i zadłużenie wobec urzędu skarbowego świadczą o jej złej kondycji. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił zażalenie powoda. Sąd drugiej instancji zgodził się z sądem pierwszej instancji co do braku uprawdopodobnienia interesu prawnego. Podkreślono, że postępowanie zabezpieczające nie jest postępowaniem merytorycznym, a jego celem jest jedynie badanie przesłanek tymczasowych. Sąd Apelacyjny uznał, że sama okoliczność prowadzenia postępowań egzekucyjnych przez komornika i urząd skarbowy nie jest wystarczająca do uprawdopodobnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 730¹ § 2 k.p.c., który wymaga wykazania, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego orzeczenia. Sąd wskazał, że ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na powodzie, a jego twierdzenia, oparte na własnej wiedzy i wskazaniu postępowań egzekucyjnych na nieokreślone kwoty, nie były wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powód nie uprawdopodobnił interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sama okoliczność prowadzenia postępowań egzekucyjnych nie jest wystarczająca do wykazania, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego orzeczenia. Powód nie przedstawił wystarczających dowodów na złą sytuację majątkową pozwanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwana spółka

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 730¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Konieczna przesłanka udzielenia zabezpieczenia - uprawdopodobnienie roszczenia oraz interesu prawnego.

k.p.c. art. 730¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia przez powoda.

Odrzucone argumenty

Zła sytuacja majątkowa pozwanej spółki. Istnienie postępowań egzekucyjnych wobec pozwanej spółki. Opóźnienie w spłacie kredytu bankowego. Zadłużenie wobec urzędu skarbowego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie zabezpieczające nie jest postępowaniem merytorycznym. Uprawdopodobnienie, rozumiane jest bowiem jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu nie dający pewności, lecz prawdopodobieństwo o jakimś fakcie.

Skład orzekający

Jan Kremer

przewodniczący-sprawozdawca

Wojciech Kościołek

sędzia

Władysław Pawlak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek udzielenia zabezpieczenia, w szczególności interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale stanowi ugruntowane stanowisko w zakresie oceny interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania zabezpieczającego i wymogi dowodowe dla stron wnioskujących o zabezpieczenie, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy postępowania egzekucyjne automatycznie gwarantują zabezpieczenie roszczenia?

Dane finansowe

WPS: 512 400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 50/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2013 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.) Sędziowie: SSA Wojciech Kościołek SSA Władysław Pawlak po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. S. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 listopada 2012 roku, sygn. akt I Nc 320/12 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt I ACz 50/12 UZASADNIENIE Powód M. S. w pozwie o zapłatę kwoty 512.400 zł zawarł wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia dochodzonego od strony pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. poprzez ustanowienie na swoją rzecz hipotek przymusowych na czterech nieruchomościach stanowiących własność bądź współwłasność strony pozwanej. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek powoda M. S. o udzielenie zabezpieczenia. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy uznał, że strona powodowa nie uprawdopodobniła interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, a więc nie została spełniona wskazana w art. 730 1 § 1 k.p.c. jedna z koniecznych przesłanek udzielenia zabezpieczenia. Zdaniem Sądu Okręgowego już z samego zaświadczenia banku (...) S.A. z dnia 8 lutego 2012 r., wyrażającego zgodę na wykreślenie hipotek po spłacie zadłużenia wynikającego z zaciągniętego przez pozwaną spółkę kredytu w kwocie 14.000.0000 zł wynika, że kondycja strony pozwanej nie jest zła, skoro spłaciła ona kredyt na tak znaczną kwotę. Pozwana spółka jest także właścicielem nieruchomości, które sprzedaje w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Powyższe nie pozwala na uznanie, że sytuacja majątkowa strony pozwanej nie pozwoli na ewentualne zaspokojenie powoda w wyniku wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia. Zażalenie na to postanowienie złożył powód zaskarżając je w całości i wnosząc jego zmianę poprzez udzielenie zabezpieczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem a także zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że strona pozwana posiada zdolność do zapłaty dochodzonej pozwem kwoty, co spowodowało naruszenie art. 730 1 § 2 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki udzielenia zabezpieczenia. W uzasadnieniu powód wskazał, że Sąd Okręgowy w sposób dowolny i błędny ocenił zaświadczenie banku (...) z dnia 8 marca 2012 r., uznając je za miarodajne dla oceny kompleksowej sytuacji majątkowej strony pozwanej. Zdaniem powoda treść przedmiotowego zaświadczenia nie daje podstaw do uznania, że stan majątkowy strony pozwanej pozwoli jej zaspokoić dochodzone pozwem roszczenie. Sąd Okręgowy pominął fakt, iż zgodnie z zawartą przez strony umową pożyczki z dnia 9 marca 2007 r., kwota miała zostać zwrócona do dnia 31 grudnia 2009 r., lecz nie wcześniej niż zostanie spłacony kredyt na rzecz banku (...) . Zatem okoliczność wystawienia przez ten bank zaświadczenia w dopiero w lutym 2012 r. świadczy o przeszło dwuletniej zwłoce strony w spłacie kredytu, a tym samym jej złej sytuacji finansowej. W ocenie powoda Sąd Okręgowy błędnie ustalił, iż strona pozwana, poza wskazanymi we wniosku o udzielenie zabezpieczenia nieruchomościami, posiada inny wartościowy majątek, gdyż wszystkie pozostałe nieruchomości zostały już przez nią zbyte. O złej sytuacji strony pozwanej świadczy również fakt istnienia względem Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego zadłużenia z tytułu zobowiązań podatkowych na kwotę ok. 8.000 zł tj. o wiele niższą niż kwota dochodzona pozwem. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie powoda nie może odnieść zamierzonego skutku. Sąd Apelacyjny nie przesądzając zasadności roszczenia powódki zgodził się z Sądem I instancji co do braku uprawdopodobnienia interesu prawnego, będącego konieczną przesłanką udzielenia zabezpieczenia, o której mowa w art. 730 1 k.p.c. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, a interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie ( art. 730 1 k.p.c. ). Przede wszystkim należy wskazać, że postępowanie zabezpieczające nie jest postępowaniem merytorycznym. Jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do badania przesłanek do wydania postanowienia tymczasowego. Nie można się zgodzić co do zaistnienia drugiej z podstaw udzielenia zabezpieczenia w postaci uprawdopodobnienia istnienia interesu prawnego. Sąd Apelacyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że sama okoliczność prowadzenia wobec strony pozwanej dwóch postępowań egzekucyjnych przez komornika oraz jednego postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego na kwotę 8.321,80 zł, nie uprawdopodobnia w sposób dostateczny interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia który stosownie do art. 730 1 § 2 k.p.c. , istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Uprawdopodobnienie, rozumiane jest bowiem jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu nie dający pewności, lecz prawdopodobieństwo o jakimś fakcie. Powołane przez powoda stwierdzenie, że okoliczność wystawienia przez Bank (...) w lutym 2012 r. zaświadczenia wyrażającego zgodę na wykreślenie hipotek po spłacie zadłużenia wynikającego z zaciągniętego przez spółkę kredytu w kwocie 14.000.000 zł nie świadczy o tym, że kondycja strony pozwanej nie jest zła, nie może sama w sobie czynić zadość prawdopodobieństwu tezy do której się odnosi, bowiem to na powodzie ciąży obowiązek działania w celu uprawdopodobnienia, że sytuacja majątkowa strony pozwanej jest tak zła, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. W szczególności, że powód jest udziałowcem spółki na którą to okoliczność powołuje się w pozwie. Same twierdzenia powoda o braku posiadania przez stronę pozwaną innych poza wskazanymi we wniosku nieruchomości oraz o tym, że sytuacja pozwanej spółki jest tak zła, że brak zabezpieczenia uniemożliwi udzielenie powodowi ochrony prawnej, nie są wystarczające, gdyż opierają się wyłącznie na twierdzeniach powoda oraz jedynie na wskazaniu, że przeciwko stronie pozwanej toczą się przed komornikiem dwa postępowania egzekucyjne na niesprecyzowane kwoty i postępowanie egzekucyjne przed Naczelnikiem (...) Urzędu Skarbowego na kwotę 8.321,80 a w zakresie ilości posiadanego przez stronę pozwaną majątku nieruchomego na wskazaniu, że ustalenia takie opiera wyłącznie na podstawie własnej wiedzy. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie o zapłatę 512.400 zł, jedynie wobec faktu prowadzenia wobec pozwanej spółki trzech postępowań egzekucyjnych, w tym dwóch na nieokreślone kwoty i jednego na kwotę ok. 8.322 zł, przy posiadanym przez spółkę majątku. Mając powyższe na uwadze, wobec braku uprawdopodobnienia przez powoda interesu prawnego, wszelkie zarzuty zażalenia kierowane pod adresem orzeczenia Sądu I instancji należało ocenić jako bezzasadne, zaś środek odwoławczy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI