II Ns 190/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po Z. H., który zmarł w 2001 roku. Wnioskodawczyni R. H. (1) wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy, wskazując, że ojciec nie pozostawił testamentu. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, po przeprowadzeniu postępowania, ustalił stan faktyczny na podstawie aktów stanu cywilnego oraz zapewnienia spadkowego złożonego przez wnioskodawczynię, potwierdzonego przez pozostałych uczestników. Ustalono, że spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim z K. H. i miał siedmioro dzieci: M. H., R. H. (1), E. C., Z. H., R. H. (2), P. Z. i W. W. Jednakże syn R. H. (2) zmarł przed spadkodawcą, nie pozostawiając dzieci, a córka M. H. zmarła po spadkodawcy, pozostawiając syna R. H. (2), który nabył spadek po matce. Sąd, stosując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące dziedziczenia ustawowego (art. 924, 925, 926, 927, 931), stwierdził, że spadek nabyli: żona K. H. w udziale 1/4 oraz dzieci, które dożyły otwarcia spadku: Z. H., R. H. (1), E. C., P. Z., M. H. i W. W., każde w udziale 3/24. Sąd nie uwzględnił wniosku o stwierdzenie nabycia spadku przez wnuka R. H. (2), ponieważ jego matka M. H. zmarła po spadkodawcy, a udział spadkowy po ojcu przypadałby jej dzieciom w częściach równych, co w tym przypadku nie miało zastosowania, gdyż R. H. (2) nabył spadek po swojej matce. Koszty postępowania zostały wzajemnie zniesione zgodnie z art. 520 § 1 kpc, z uwagi na brak sprzecznych interesów stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaUstalenie kręgu spadkobierców ustawowych i ich udziałów w przypadku braku testamentu, zastosowanie przepisów o dziedziczeniu przez wnuki.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa spadkowego.
Zagadnienia prawne (3)
Kto dziedziczy spadek po osobie zmarłej, która nie pozostawiła testamentu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spadek na podstawie ustawy dziedziczą dzieci zmarłego i jego małżonek w udziale określonym przez przepisy Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd ustalił krąg spadkobierców na podstawie przepisów o dziedziczeniu ustawowym, analizując akty stanu cywilnego i zapewnienie spadkowe, uwzględniając kolejność dziedziczenia i udziały.
Czy wnuk dziedziczy spadek po dziadku, jeśli jego rodzic (dziecko spadkodawcy) zmarł po spadkodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnuk nie dziedziczy bezpośrednio po dziadku w takiej sytuacji. Udział spadkowy, który przypadałby jego zmarłemu rodzicowi, przypadałby dzieciom tego rodzica tylko wtedy, gdyby rodzic zmarł przed spadkodawcą.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że krąg spadkobierców ustala się na chwilę otwarcia spadku. Skoro matka wnuka zmarła po spadkodawcy, wnuk nie nabył spadku po dziadku bezpośrednio, a jedynie po swojej matce.
Jak dzielone są udziały spadkowe między małżonkiem a dziećmi dziedziczącymi ustawowo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dzieci i małżonek dziedziczą w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 931 § 1 kc, dzieląc spadek w proporcjach odpowiadających tej zasadzie, uwzględniając liczbę dzieci i małżonka.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. H. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Z. H. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. H. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. H. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| M. H. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Z chwilą otwarcia spadku spadkobierca nabywa spadek.
k.c. art. 926 § 1
Kodeks cywilny
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
k.c. art. 926 § 2
Kodeks cywilny
Dziedziczenie ustawowe następuje, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
k.c. art. 931 § 1
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
k.c. art. 931 § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych.
k.p.c. art. 677 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd stwierdza nabycie spadku przez każdego ze spadkobierców.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Pomocnicze
k.c. art. 927 § 1
Kodeks cywilny
Nie może dziedziczyć osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku.
Dz. U. z 2014 r., poz. 1741 ze zm. art. 3
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkodawca nie pozostawił testamentu, co uzasadnia dziedziczenie ustawowe. • Wszyscy wskazani spadkobiercy (żona i dzieci) dożyli otwarcia spadku lub ich udziały przypadają zgodnie z prawem. • Akty stanu cywilnego i zapewnienie spadkowe potwierdzają ustalony stan faktyczny.
Odrzucone argumenty
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku przez wnuka R. H. (2) po dziadku Z. H., ponieważ jego matka zmarła po spadkodawcy.
Godne uwagi sformułowania
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i z tą też chwilą spadkobiercy nabywają spadek. • Część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. • Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Skład orzekający
Agnieszka Matusiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu spadkobierców ustawowych i ich udziałów w przypadku braku testamentu, zastosowanie przepisów o dziedziczeniu przez wnuki."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa spadkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Jest to standardowa sprawa spadkowa, która ilustruje podstawowe zasady dziedziczenia ustawowego i podziału spadku. Brak nietypowych faktów czy kontrowersyjnych rozstrzygnięć.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.