II Ns 190/14
Podsumowanie
Sąd stwierdził nabycie spadku po Z. H. na podstawie ustawy, ustalając krąg spadkobierców i ich udziały.
Wnioskodawczyni R. H. (1) wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po swoim ojcu Z. H., który zmarł w 2001 roku. Sąd, po analizie dokumentów i zeznań, ustalił, że spadkodawca nie pozostawił testamentu. Spadek na podstawie ustawy nabyli jego żona K. H. w udziale 1/4 oraz sześcioro dzieci: Z. H., R. H. (1), E. C., P. Z., M. H. i W. W., każde w udziale 3/24. Koszty postępowania ponosi każda ze stron we własnym zakresie.
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po Z. H., który zmarł w 2001 roku. Wnioskodawczyni R. H. (1) wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy, wskazując, że ojciec nie pozostawił testamentu. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, po przeprowadzeniu postępowania, ustalił stan faktyczny na podstawie aktów stanu cywilnego oraz zapewnienia spadkowego złożonego przez wnioskodawczynię, potwierdzonego przez pozostałych uczestników. Ustalono, że spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim z K. H. i miał siedmioro dzieci: M. H., R. H. (1), E. C., Z. H., R. H. (2), P. Z. i W. W. Jednakże syn R. H. (2) zmarł przed spadkodawcą, nie pozostawiając dzieci, a córka M. H. zmarła po spadkodawcy, pozostawiając syna R. H. (2), który nabył spadek po matce. Sąd, stosując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące dziedziczenia ustawowego (art. 924, 925, 926, 927, 931), stwierdził, że spadek nabyli: żona K. H. w udziale 1/4 oraz dzieci, które dożyły otwarcia spadku: Z. H., R. H. (1), E. C., P. Z., M. H. i W. W., każde w udziale 3/24. Sąd nie uwzględnił wniosku o stwierdzenie nabycia spadku przez wnuka R. H. (2), ponieważ jego matka M. H. zmarła po spadkodawcy, a udział spadkowy po ojcu przypadałby jej dzieciom w częściach równych, co w tym przypadku nie miało zastosowania, gdyż R. H. (2) nabył spadek po swojej matce. Koszty postępowania zostały wzajemnie zniesione zgodnie z art. 520 § 1 kpc, z uwagi na brak sprzecznych interesów stron.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Spadek na podstawie ustawy dziedziczą dzieci zmarłego i jego małżonek w udziale określonym przez przepisy Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd ustalił krąg spadkobierców na podstawie przepisów o dziedziczeniu ustawowym, analizując akty stanu cywilnego i zapewnienie spadkowe, uwzględniając kolejność dziedziczenia i udziały.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie nabycia spadku
Strona wygrywająca
K. H., Z. H., R. H. (1), E. C., P. Z., M. H., W. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. H. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Z. H. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. H. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. H. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| M. H. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Z chwilą otwarcia spadku spadkobierca nabywa spadek.
k.c. art. 926 § 1
Kodeks cywilny
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
k.c. art. 926 § 2
Kodeks cywilny
Dziedziczenie ustawowe następuje, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
k.c. art. 931 § 1
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
k.c. art. 931 § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych.
k.p.c. art. 677 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd stwierdza nabycie spadku przez każdego ze spadkobierców.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Pomocnicze
k.c. art. 927 § 1
Kodeks cywilny
Nie może dziedziczyć osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku.
Dz. U. z 2014 r., poz. 1741 ze zm. art. 3
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkodawca nie pozostawił testamentu, co uzasadnia dziedziczenie ustawowe. Wszyscy wskazani spadkobiercy (żona i dzieci) dożyli otwarcia spadku lub ich udziały przypadają zgodnie z prawem. Akty stanu cywilnego i zapewnienie spadkowe potwierdzają ustalony stan faktyczny.
Odrzucone argumenty
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku przez wnuka R. H. (2) po dziadku Z. H., ponieważ jego matka zmarła po spadkodawcy.
Godne uwagi sformułowania
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i z tą też chwilą spadkobiercy nabywają spadek. Część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Skład orzekający
Agnieszka Matusiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu spadkobierców ustawowych i ich udziałów w przypadku braku testamentu, zastosowanie przepisów o dziedziczeniu przez wnuki."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa spadkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Jest to standardowa sprawa spadkowa, która ilustruje podstawowe zasady dziedziczenia ustawowego i podziału spadku. Brak nietypowych faktów czy kontrowersyjnych rozstrzygnięć.
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: II Ns 190/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2015 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Agnieszka Matusiak Protokolant: Katarzyna Jackowska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015 r. w Szczecinie na rozprawie sprawy z wniosku R. H. (1) z udziałem Z. H. , R. H. (2) , E. C. , W. W. , P. Z. o stwierdzenie nabycia spadku po Z. H. postanawia: I. stwierdzić, iż spadek po Z. H. , zmarłym w dniu 31 maja 2001 r. w W. , przed śmiercią ostatnio zamieszkałym w M. przy ul. (...) , na podstawie ustawy nabyli wprost: - żona K. H. z domu K. (córka D. i M. ) w udziale do ¼ części, - syn Z. H. (syn Z. i K. ) w udziale do 3/24 części, - córka R. H. (1) (córka Z. i K. ) w udziale do 3/24 części, - córka E. C. z domu H. (córka Z. i K. ) w udziale do 3/24 części, - córka P. Z. z domu H. (córka Z. i K. ) w udziale do 3/24 części, - córka M. H. (córka Z. i K. ) w udziale do 3/24 części, - córka W. W. z domu H. (córka Z. i K. ) w udziale do 3/24 części, II. koszty postępowania każda ze stron ponosi we własnym zakresie. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni R. H. (1) pismem z dnia 2 lipca 2013 r. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po jej ojcu Z. H. , który zmarł dnia 31 maja 2001 r. w M. , ostatnio stale zamieszkałym w M. . Na rozprawie dnia 11 września 2015 r. wnioskodawczyni podtrzymała swój wniosek. Pozostali uczestnicy postępowania: Z. H. , R. H. (2) , E. C. oraz W. W. zgodzili się z wnioskiem i potwierdzili zapewnienie spadkowe złożone przez R. H. (1) . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Z. H. , syn F. H. oraz S. z domu J. urodzony dnia (...) w B. , zmarł dnia 31 maja 2001 r. w W. . Ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał w miejscowości M. przy ul. (...) . W chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z K. H. z domu K. , córką D. i M. z domu D. , zawartym dnia 25 stycznia 1946 r. w (...) H. . Małżonka spadkodawcy zmarła dnia 15 marca 2013 r. w S. . Z. H. w chwili śmierci nie miał dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. Ze związku małżeńskiego z K. H. pozostawił po sobie następujących krewnych: córkę M. H. , córkę R. H. (1) , córkę E. H. , syna Z. H. , syna R. H. (2) , córkę P. H. oraz córkę W. H. . M. H. zmarła dnia 8 stycznia 2003 r. w S. i była matką R. H. (2) urodzonego dnia (...) w S. . R. H. (2) nabył wprost w całości spadek po swojej matce. P. H. dnia 1 września 1979 r. zawarła związek małżeński z Z. Z. (2) i obecnie nosi jego nazwisko. E. H. dnia 25 grudnia 1988 r. zawarła związek małżeński z M. C. i obecnie nosi jego nazwisko. W. H. dnia 16 sierpnia 1986 r. zawarła związek małżeński ze S. W. i obecnie nosi jego nazwisko. Syn spadkodawcy R. H. (2) zmarł w styczniu 1991 r., nie pozostawiając dzieci. Spadkodawca nie pozostawił testamentu. Nikt ze spadkobierców ustawowych nie został uznany za niegodnego dziedziczenia po Z. H. , nikt nie zrzekł się po nim dziedziczenia. Nikt też nie składał oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Nikt nie zawierał umów ze spadkodawcą o zrzeczeniu się spadku. Dowód: - odpis skrócony aktu zgonu Z. H. , k. 13, - odpis skrócony aktu zgonu K. H. , k. 12, - odpis skrócony aktu małżeństwa Z. H. oraz K. K. , k. 163, - odpis skrócony aktu zgonu M. R. H. , k. 10, - odpis skrócony aktu urodzenia R. H. (1) , k. 9, 40, - odpis skrócony aktu urodzenia E. H. , k. 8, 40, - odpis skrócony aktu urodzenia Z. H. , k. 7, - odpis skrócony aktu urodzenia R. H. (2) , k. 11, - akt poświadczenia dziedziczenia przez R. H. (2) po M. H. , k. 162, - odpis skrócony aktu małżeństwa P. H. i Z. Z. (2) , k. 58, - odpis zupełny aktu małżeństwa P. H. oraz Z. Z. (2) , k. 168, - odpis skrócony aktu małżeństwa E. H. i M. C. , k. 58, - odpis skrócony aktu małżeństwa W. H. i S. W. , k. 205, - zapewnienie spadkowe R. H. (1) , k. 199 – 199v . Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1025 § 1 kc Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Wnioskodawczyni jest, w świetle art. 931 § 1 kc , ustawowym spadkobiercą po Z. H. , a zatem ma legitymację czynną w wydaniu przez Sąd orzeczenia ustalającego krąg wszystkich jej spadkobierców oraz udziały w spadku. Zgodnie z art. 926 § 1 kc powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Z. H. nie pozostawił testamentu, a zatem w przedmiotowej sprawie będzie miało miejsce dziedziczenie na podstawie ustawy. W myśl art. 924 i 925 kc spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i z tą też chwilą spadkobiercy nabywają spadek. Natomiast art. 926 § 1 kc stanowi, iż powołanie do spadku wynika z ustawy albo testamentu. W myśl zaś postanowień § 2 i 3 tego artykułu, dziedziczenie na podstawie ustawy całości lub części spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy, albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. Spadkobiercami ustawowymi w pierwszej kolejności są dzieci zmarłego i jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku ( art. 931 § 1 kc ). Spadkobiercą może być osoba fizyczna, która żyje w chwili otwarcia spadku, czyli w chwili śmierci spadkodawcy ( art. 927 § 1 a contario kc w zw. z art. 924 kc ). To z chwilą otwarcia spadku spadkobierca nabywa spadek ( art. 925 kc ). Wszystkie dzieci osoby zmarłego dziedziczą na tych samych zasadach. Spadkodawca Z. H. nie pozostawił testamentu. Za pomocą sprostowanych aktów stanu cywilnego, a także na podstawie zapewnienia spadkowego złożonego przez R. H. (1) , Sąd ustalił, że w chwili śmierci, tj. dnia 31 maja 2001 r. spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim z K. H. z domu K. oraz miał troje żyjących dzieci: córkę M. H. , córkę R. H. (1) , córkę E. C. , syna Z. H. , syna R. H. (2) , córkę P. Z. oraz córkę W. W. . W chwili śmierci spadkodawcy nie żył jego syn R. H. (2) . Sąd dał wiarę treści zapewnienia spadkowego R. H. (1) , albowiem została ona potwierdzona przez pozostałych spadkobierców, a brak było przesłanek do kwestionowania jej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Na rozprawie dnia 11 września 2015 r. nie uczestniczyła P. Z. , jednak w toku postępowania nie negowała ona kręgu spadkobierców powołanych w toku dziedziczenia z mocy ustawy po swoim ojcu Z. H. . Zgodnie zaś z art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1741 ze zm.) akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Wobec tego, że K. H. z domu K. nie pozostawała ze spadkodawcą w separacji ani nie została wyłączona od dziedziczenia, a nadto żaden ze spadkobierców nie został uznany za niegodnego dziedziczenia, Sąd do kręgu spadkobierców ustawowych Z. H. zaliczył jego żonę K. H. z domu K. oraz dzieci, które dożyły otwarcia spadku – Z. H. , R. H. (1) , E. C. z domu H. , P. Z. z domu H. , M. H. oraz W. W. z domu H. . Ustalając udziały spadkowe Sąd miał na względzie dyspozycję art. 931 § 1 zd. 2 kc , który stanowi, że jeżeli dzieci spadkodawcy dziedziczą wespół w jego małżonkiem, to część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż ¼ całości spadku. Sąd stwierdził, że przypadający małżonce spadkodawcy K. H. z domu K. , która dożyła otwarcia spadku wynosi ¼ część spadku. Pozostałą część, czyli ¾ spadku, Sąd podzielił w częściach równych pomiędzy sześć dzieci spadkodawcy, które dożyły otwarcia spadku: Z. H. , R. H. (1) , E. C. z domu H. , P. Z. z domu H. , M. H. oraz W. W. z domu H. . Każde z ww. dzieci spadkodawcy dziedziczą po nim w 3/24 części. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nabycia spadku po Z. H. przez jego wnuka R. H. (2) , będącego synem zmarłej syna M. H. . Zgodnie bowiem z art. 931 § 2 kc jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Stosownie zaś do art. 924 kc spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i na ten moment jest ustalany krąg osób, które dziedziczą po zmarłym. Ze złożonego do akt sprawy skróconego aktu zgonu M. H. wynika natomiast, że zmarła ona dnia 8 stycznia 2003 r., a więc już po śmierci S. L. . Reasumując powyższe należało stwierdzić w pkt. I postanowienia, mając na względzie treść art. 677 § 1 kpc , że spadek po Z. H. , zmarłym w dniu 31 maja 2001 r. w W. , ostatnio zamieszkałym w M. przy ul. (...) na podstawie ustawy nabyli wprost: żona K. H. z domu K. w udziale do ¼ części oraz jego dzieci: Z. H. , R. H. (1) , E. C. z domu H. , P. Z. z domu H. , M. H. oraz W. W. z domu H. w udziale do 3/24 części każdy. W pkt. II postanowienia orzeczono o kosztach procesu na podstawie art. 520 § 1 kpc , który stanowi, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki ponoszenia kosztów w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie § 2 i 3 tego przepisu. Interesy wnioskodawczyni oraz uczestników postępowania nie były sprzeczne. Obecni na rozprawie dnia 11 września 2015 r. uczestnicy potwierdzili treść zapewnienia spadkowego wnioskodawczyni, nie składali żadnych przeciwnych wniosków dowodowych oraz twierdzeń na inny krąg spadkobierców powołanych do dziedziczenia ustawowego po Z. H. niż wnioskodawczyni. W związku z powyższym, należało postanowić jak na wstępie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę